संसदमा ९ दलको उपस्थिती पक्का,  राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त दल कति ?

मंसिर २७, २०७४

काठमाडौं २७ मंसिर– समानुपातिक तर्फ तीन प्रतिसतको थ्रेसहोल्डका कारण यसपटक संसदमा राजनीतिक दलको संख्या ९ मै सीतिम रहने संकेत देखिएको छ । 

प्रत्यक्ष तर्फवाट नेकपा एमाले, माओवादी केन्द्र, नेपाली कांग्रेस, संघीय समाजवादी फोरम नेपाल, राष्ट्रिय जनता पार्टी, नयाँ शक्ति पार्टी, राप्रपा, राष्ट्रिय जनमोर्चा र नेमकिपा संसदमा पुग्ने पक्का भएको हो । नौ दलले एक वा एक भन्दा बढी सीट जितेका छन् । 


ADVERTISEMENT

प्रत्यक्षमा ८० सीटमा विजयी भएर नेकपा एमाले संसदको पहिलो पार्टी बन्ने पक्का भएको छ । प्रत्यक्षमा ३६ सीट जितेको माओवादी समानुपातिकका कारण तेस्रो दल बन्न्े सम्भावना छ । प्रत्यक्षमा २३ सिट जितेपनि नेपाली कांग्रेस समानुपातिका कारण दोस्रो दल बन्ने सम्भावना देखिएको छ । बुधवार बेलुका सम्मको समानुपातिक तर्फको मतगणनामा एमालेले भन्दा नेपाली कांग्रेस १ लाख भोटले पछाडि छ । 

समानुपातिकमा एमालेले ४३ देखि ४५ र कांग्रेसले ४० देखि ४३ सीट पाउने प्रक्षेपण भएको छ । माओवादी केन्द्रले समानपातिक तर्फबाट २० सीट जित्ने संकेत देखिएको छ । 
संघीय समाजवादी फोरम र राष्ट्रिय जनता पार्टीले तीन प्रतिसतको थ्रेसहोल्ड सीमा कटाएका छन् ।  

राष्ट्रिय दल कतिवटा ?
संसदमा नौ दलको उपस्थिती भएपनि राष्ट्रिय दलको संख्या भने कम हुने संकेत देखिएको छ । राष्ट्रिय दलको मान्यता पाउन प्रत्यक्ष तर्फ कम्तिमा पनि एकसिट जितेको र समानुपातिक तर्फ तीन प्रतिसत भोट ल्याउनु अनिवार्य छ । 

प्रत्यक्षतर्फ चुनाव जितेपनि अहिले सम्म एमाले, कांग्रेस, माओवादी केन्द्र, संघीय समाजवादी फोरम र राजपाले मात्र कुल खसकेको मतको तीन प्रतिसत प्राप्त गरेका छन् । २०७० सालको संविधानसभा चुनावमा समानुपातिक तर्फबाट २४ सिट जितेको कमल थापा नेतृत्वको राप्रपाले यसपटक सोही अनुसार मत पाउने संकेत देखिएको छैन् ।

समानुपातिक तर्फबाट संसदमा पुग्नको कुल खसेको मतको तीन प्रतिसत अर्थात तीन लाख भन्दा बढी मत ल्याउनु जरुरी छ । मंसिर १० र २१ गते सम्पन्न निर्वाचनमा कुल १ करोड ५ लाख ८७ हजार ५ सय १२ मत खसेको थियो । तीन प्रतिसत मत बदर हुने विगतको ट्रेण्ड कायम रहेमा समानुपातिक तर्फवाट संसदमा पुग्न कम्तिमा ३ लाख ६ हजार भोट आबस्यक पर्ने अनुमान गरिएको छ । 

पहिलो पटक चुनावमा सहभागि भएको नयाँ शक्ति पार्टीले प्रत्यक्षमा एउटा क्षेत्र जितेपनि समानुपातिकमा तीन प्रतिसत कटाउन नसक्ने देखिएको छ । प्रत्यक्षमा चुनाव जितेर समानुपातिकमा तीन प्रतिसत नकटाएका दलको हैसियत ‘संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने दल’मात्र हुनेछ ।
राष्ट्रिय दलको मान्यता पाएका दललाई मात्र संसद सचिवालयले संसदीय दलको कार्यालय लगायत संसदले दिने सुविधा पाउने छ । बहसमा रहेको राजनीतिक दललाई अनुदान दिने कानून बन्यो भने राष्ट्रि मान्यता प्राप्त दलले मात्र सो सुविधा पाउने छन् । 

जसले जमानत जोगाउन सकेनन्
गत संविधासभामा रहेका कतिपय दलले भने यसपटक जमानत जोगाउन पनि सकेनन् । दुइवटै संविधानसभामा समानुपातिक तर्फबाट सांसद बनेको नेकपा मालेले देशभर कुनै पनि क्षेत्रमा चुनाव जित्न सकेन भने समानुपातिकमा पनि उसले खासै मत प्राप्त गरेको छैन् । 

शेरबहादुर देउवा नेतृत्वको सरकारमा सहभागि राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (लोकतान्त्रिक), राप्रपाबाट अलग्गिएर बनेको एकीकृत राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राष्ट्रवादी), बहुजन शक्ति पार्टी, नेपाली जनताा दल, संघीय लोकतान्त्रिक मञ्च थरुहट लगायतका दल यसपटक संसदमा आउनबाट चुकेका छन् । केही दल भने चुनावमो पूर्वसन्ध्यामा ठूला दलमा गाभिएका थिए । 
 

मंसिर २७, २०७४ मा प्रकाशित

प्रतिक्रिया दिनुहोस