यस्तो डर जसका कारण नेपाल चीनसँग नजिकिन सक्दैन

असार ६, २०७५

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली चीनको पाँच दिने भ्रमणका क्रममा छन् । 

नेपाली प्रधानमन्त्रीको चीन भ्रमणलाई चिनियाँ मिडियाले प्राथमिकता दिएका छन् । 


ADVERTISEMENT

चीनको सरकारी समाचारपत्र ग्लोबल टाइम्सले नेपाल आर्थिक सहयोग तथा आधारभूत ढाँचाको विकाससँग जोडिएको मुद्दालाई सम्पन्न गर्न चाहन्छ । 

ग्लोबल टाइम्सले लेखेको छ,‘ओलीको चीन यात्राबाट भारत निराश हुनु पर्ने छैन किनकी नेपालमा भारतको प्रभाव कम हुने छैन ।’

तर यसका साथ उसले चीन, नेपाल भारतबीचको त्रिपक्षीय सहयोगमा जोड दिनुपर्ने जनाएको छ । 

प्रधानमन्त्री केपी ओली मंगलबार चीन गएका हुन् । चीन भ्रमणका क्रममा ओलीले चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङसँग पनि भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ भने प्रधामन्त्री ली कचियाङसँग पनि नेपाली प्रधानमन्त्री केपी ओलीको भेटवार्ता हुनेछ । 

ग्लोबल टाइम्सका लागि सांघाइ इन्स्टिच्यूट फर इन्टरनेशनल स्टडीज सेन्टरका निर्देशक चाओ गेनचेन भन्छन्,‘चीनका लागि नेपाल सधै महत्त्वपूर्ण रहँदै आएको छ । दुबै देशको लामो सीमा क्षेत्र छ । दुवै देश बीचको राम्रो सम्बन्ध स्वायत्त तिव्वतको स्थिरतको लागि निकै जरुरी छ ।’

चाओका अनुसार चीनको वान बेल्ट वान रोड प्रोजेक्टका लागि नेपाल एक महत्वपूर्ण देश हो र चीनले नेपालमा आर्थिक विकासमा काम गरोस् भन्ने चाहेको छ । 

ओलीको भ्रमण बारे चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता गेग शुंगले भने,‘चीनको अपेक्षा छ कि ओलीको भ्रमणले वान वेल्ट वन रोडसहित राजनीतिक साझेदारी पनि बढ्नेछ । यसका साथ सांस्कृतिक आदान प्रदान तथा दुई देशका नागरिकबीचको सम्बन्ध अझ प्रगाढ हुनेछ ।’

केपी शर्मा ओलीको हतमा नेतृत्व छ र नेपाल र चीनलाई नजिक ल्याँउन उनले भूमिका खेलेका बीबीसी हिन्दीले लेखेको छ । 

चीनका एक विश्लेषकका अनुसार भारत नेपाल मामलाका हरेक क्षेत्रमा नाफा नोक्सानको समिकरणबाट देख्छ यसबाट उ बाहिरिन जरुरी छ । 

आफ्नो पहिलो कार्यकालमामा पनि ओलीले चीन भ्रमण गरेका थिए र उनले ट्रान्जिट ट्रेड सम्झौतामा हस्ताक्षर गरको थिए । 

ओली चाहन्छन् कि चीन चिव्वतका साथ आफ्नो सडकलाई विस्तार गरोस् र नेपाललाई जोडोस् ताकि नेपालको भारत तर्फको निर्भरता कम होस् । 

चिनियाँ रेलवेको विस्तार नेपालसम्म गर्ने कुराकानी भइरहेको छ । 

जब भारतले नेपालमाथि नाकाबन्दी ग¥यो त्यस समय ओली नेपालमा प्रधानमन्त्री थिए । तब भारतबाट नेपालमा आफूर्ति पूर्ण रुपमा बन्द भएको थियो र अत्यावश्यक सामाग्रीको अभावमा नेपाल परेको थियो । 

यसबीच नेपालमा ओलीको लोकप्रियता बढेको थियो र चीनसँग नजिक जाने एक महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ । चीनसँगको सम्बन्धलाई अगाडि बढाउन भारतको चिन्तालाई ओलीले वास्ता नगर्ने टिप्पणी हुने गरेको छ । 

आर्थिक नाकाबन्दीपछि नेपालको लागि यो महत्वपूर्ण भएको छ कि भारत माथिको आफ्नो निर्भताको कमी । नेपाल दशकदेखि चाहिरेको छ कि चीनका साथ रेल सम्पर्क स्थापित हुन सकोस् । तर चिनियाँ विशेषज्ञका अनुसार नेपाल र चीनलाई रेलसँग जोड्न त्यति सजिलो छैन । 

यस रेल परियोजनामा निकै खर्च हुने देखिएकाmे छ । यस्तोमा नेपाललाई यो पनि डर छ कि ताजकिस्तान, लाओस, मालद्विप, जिबुती, किर्गिस्तान, पाकिस्तान, मंगोलिया श्रीलंका तथा मन्टेनेग्रो जस्तै नेपाल पनि कर्जमा नडुबोस् । 

यूरेशिया रिभ्यूको एक रिपोर्ट अनुसार चाइना लाओस रेलवे परियोजनालाई वन बेल्ट रोडका रुपमा शुरु गरिएको थियो । 

यस परियोजना को पूरै लागत ६ अर्ज डलर अर्था लाओसको जीडीपीको आधा हो । यस रिपोर्टका अनुसार चीनसँग नेपालपनि यो डरमा रहेको छ कि पाकिस्तान जस्तै नेपालपनि ऋणमा नडुबोस् । 

बीबीसी हिन्दीबाट
 

असार ६, २०७५ मा प्रकाशित

प्रतिक्रिया दिनुहोस