गणेशको श्रापका कारण आज राति चन्द्रमा हेर्नुहुँदैन, यस्तो छ कथा

भदौ २८, २०७५

काठमाडौं — भाद्र शुक्ल पक्षको चतुर्थी तिथि अर्थात् आज बिहीवार गणेश चतुर्थी परेको छ । मान्यताअनुसार, गणेश चतुर्थीको राति चन्द्रमा दर्शन गर्न हुँदैन । चन्द्रमा देखिएमा चोर दोष लाग्छ ।

भूलवश चन्द्रमा देखिएमा यो मन्त्रोच्चारण गर्नुपर्छ : 

सिंहः प्रसेन मण्वधीत् सिंहो जाम्बवता हतः ।
सुकुमारक मा रोदीस्तव ह्येषः स्यमन्तकः ।।

अर्थात्, सिंहले प्रसेनलाई मार्‍यो अनि सिंहलाई जाम्बवानले मारे । हे सुकुमार बालक, तिमी नराऊ, यो तिम्रै स्यमन्तक मणि हो । 

यो मन्त्रको प्रभावले झुटो आरोप लाग्दैन । आरोप लागेमा यही मन्त्रले आरोपमुक्त बनाउँछ । 

भगवान् गणेशलाई हात्तीको टाउको जोडिएपछि उहाँको नाम गजवदन हुन पुग्यो । मातापितालाई पृथ्वी मानेर परिक्रमा गरेका कारण उहाँ अग्रपूज्य हुनुभयो । सबै देवताले उहाँको स्तुति गरे तर चन्द्रमा चाहिँ मन्द मन्द मुस्कुराइरहे । उनलाई आफ्नो सौन्दर्यको अभिमान थियो ।

गणेशजीले थाहा पाइहाल्नुभयो, चन्द्रमाले अभिमानवश उहाँको अपमान गरिरहेका थिए । क्रोधवश भगवान् गणेशले चन्द्रमालाई श्राप दिनुभयो – तिमी कालो होइजाऊ ।

चन्द्रमालाई आफ्नो भूल अनुभव भयो । उनले श्रीगणेशसँग माफी मागे । त्यसपछि उहाँले सूर्यको प्रकाशबाट तिमीले बिस्तारै बिस्तारै आफ्नो स्वरूप प्राप्त गर्नेछौ भन्नुभयो  । तर आज भाद्र शुक्ल चतुर्थीका दिन तिमीलाई दिइएको दण्डका लागि सदा याद गरिनेछ । आजको दिन तिम्रो दर्शन गर्ने मानिसमा चोरीको झुटो आरोप लाग्नेछ । त्यसैले भाद्र शुक्ल चतुर्थीमा चन्द्रदर्शन गर्न मिल्दैन । 

आजैको दिन श्रीकृष्णले झुक्केर चन्द्र दर्शन गर्नुभएछ । त्यसपछि कुनै समयमा उहाँमाथि मणि चोरीको झुटो आरोप लाग्यो । 

सत्राजित् नामक एक यदुवंशीले सूर्य भगवानलाई प्रसन्न गरेर स्यमन्तक मणि प्राप्त गरेका थिए । त्यो मणिले प्रतिदिन स्वर्ण दिन्थ्यो । 

एक दिन सत्राजित् राजा उग्रसेनको दरबार आए । त्यहाँ श्रीकृष्ण पनि हुनुुहुन्थ्यो । श्रीकृष्णले त्यो मणि राजा उग्रसेनसँग भए कति राम्रो हुन्थ्यो भनी सोच्नुभयो । 

सत्राजितले यो कुरा चाल पाए । अनि उनले मणि भाइ प्रसेनलाई दिए । एक दिन प्रसेन जंगल गए । त्यहाँ एक सिंहले उनलाई मारिदियो । उनी नफर्किएपछि मानिसले श्रीकृष्णमाथि शंका गरे, मणिको लोभमा श्रीकृष्णले नै प्रसेनलाई मारेको हुनुपर्छ । 

तर मणि त सिंहको मुखमा अड्केको थियो । जाम्बवान भालुले सिंहलाई मारेर मणि लिए । 

श्रीकृष्णले आफूमाथि झुटो आरोप लागेको थाहा पाएपछि जंगल जानुभयो र जाम्बवानको गुफामा पुग्नुभयो । जाम्बवानसँग मणि लिनका लागि उहाँले १२ दिनसम्म युद्ध गर्नुभयो ।

पछि जाम्बवानले थाहा पाए, श्रीकृष्ण त भगवान् श्रीरामकै अवतार हुनुहुँदो रहेछ । त्रेतायुगमा श्रीराम जाम्बवानका स्वामी हुनुहुन्थ्यो । 

जाम्बवानले खुशीका साथ मणि फर्काए र आफ्नी छोरी जाम्बवतीलाई पनि श्रीकृष्णसँग बिहे गरिदिए । श्रीकृष्णले त्यो मणि सत्राजितलाई सुम्पिदिनुभयो । 

यो प्रसंग सुनेमा पनि आजको दिनमा चन्द्रदर्शन दोष लाग्दैन भन्ने मान्यता छ ।


ADVERTISEMENT

भदौ २८, २०७५ मा प्रकाशित

प्रतिक्रिया दिनुहोस