जलवायु परिवर्तनका कारण अन्य भाइरसको जोखिम पनि बढिरहेको वैज्ञानिकहरूको चेतावनी

अहिले संसार कोरोनाभाइरसले आक्रान्त छ । भाइरस नियन्त्रणमा ल्याउनका लागि संसारका कैयौं देशमा बन्दाबन्दी घोषणा गरिएको छ । 

अब पनि जलवायु परिवर्तनलाई नरोक्ने हो भने अनि वैश्विक तापक्रम बढिरहन दिने हो भने भविष्यमा अनेकौं खतरनाक भाइरसको सामना गर्नुपर्ने स्थिति आउने वैज्ञानिकहरूले चेतावनी दिएका छन् । 


Advertisement

ग्लोबल वार्मिङ अर्थात् वैश्विक तापका कारण हिमनदीहरू पग्लिरहेका छन् । शताब्दियौंदेखि हिमनदी तथा बरफका सतहमुनि खतरनाक भाइरसहरू रहेको र बरफ पग्लिँदै जाँदा ती भाइरस बाहिर आउने स्थितिमा रहेको द नेचर जर्नलको एक रिपोर्टमा उल्लेख गरिएको छ । 

ती भाइरसहरू हिउँमै दबिएर मरिसके भन्ने कुनै ग्यारेन्टी छैन । शताब्दियौंसम्म उनीहरू निष्क्रिय अवस्थामा रहेर हिउँ पग्लिनेबित्तिकै निस्कने सम्भावना पनि छ । 


Advertisement

त्यस्ता भाइरसहरूसँग मानिसले लड्न एकदमै गाह्रो हुन्छ । हजारौं जिन भएका भाइरसलाई परास्त गर्न लगभग असम्भव हुन्छ । 

यी भाइरसहरूलाई जायन्ट भाइरस भनिन्छ । यिनीहरू ब्याक्टेरियाभन्दा पनि ठूलो हुने भएकाले यिनलाई जायन्ट (दैत्याकार) भाइरस भनिएको हो । तर यिनलाई नांगो आँखाले देखिन्न, माइक्रोस्कोपमै हेर्नुपर्ने हुन्छ । 

ब्याक्टेरियाको आकार निकै सानो हुनाले हामीले त्यसलाई माइक्रोस्कोपमा मात्र देख्न सक्छौं । अझ भाइरस त ब्याक्टेरियाभन्दा हजार गुणा सानो हुन्छ । तर जायन्ट भाइरस चाहिँ ब्याक्टेरिया जति ठूला हुन सक्छन् । तिनको जेनेटिक्सको कुरा गर्दा एक सयदेखि एक हजारसम्म जिन हुन सक्छन् । 

सन् २०१४ मा साइबेरियामा गरिएको एक अनुसन्धानमा पहिलोपटक जायन्ट भाइरस देखियो । त्यसको अर्को वर्ष पनि साइबेरियामै अर्को जायन्ट भाइरस भेटियो । यी दुवै भाइरसमा ५०० भन्दा बढी जिन पाइए । अहिलेसम्म सबभन्दा घातक मानिने भाइरसहरूमध्ये एचआईभीमा नौवटा मात्र जिन हुन्छन् । 

अनुसन्धाताहरूले यी जायन्ट भाइरस एक हजार फीटको गहिराइमा फेला पारेका हुन् । यस भाइरसलाई अमिबा नजिक लाँदा भाइरसले अमिबालाई तत्कालै संक्रमित गरायो । त्यसबाट नै अनुसन्धाताहरूले यी भाइरसहरू अहिले पनि जिउँदै छन् भन्ने थाहा पाए । 

जायन्ट भाइरसको अर्को चिन्ताजनक कुरा भनेको यिनीहरू जेनेटिक रूपमा भव्य मात्र नभई जहाँ पनि लामो समयसम्म बाँच्न सक्छन् । त्यसैले यी भाइरसहरू मानव जीवनमा आए भने निकै घातक साबित हुन सक्छन् । 
 

एजेन्सी
एजेन्सी

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्