×

NMB BANK
NIC ASIA

युद्धको बादल

अमेरिका र इरानबीच युद्धको संकेत, विश्व व्यवस्थालाई चुनौती !

जेठ ३१, २०७६

NTC
Sarbottam
Premier Steels
Marvel

विस्फोटहरू पहिलेका भन्दा ठूला थिए अनि क्षति पनि व्यापक थियो । तर सन्देश र सन्देश दिने माध्यममा केही समानता छन् । 

Muktinath Bank

बिहीवार ओमानको खाडीमा तेलका दुई ट्यांकरमा गरिएका आक्रमणले विश्व बजारमा असहज स्थिति उत्पन्न गरेको छ अनि विगत एक वर्षदेखि युद्धको त्रासमा रहेको क्षेत्र झनै आत्तिएको छ । यसअघि वैशाख २९ गते भएका आक्रमण जस्तै पछिल्लो आक्रमणको खबर पहिलोपटक लेबनान र इरानमा रहेका हेजबोल्लाह समूहसँग आबद्ध सञ्चारमाध्यमहरूले दिएका थिए । विस्फोट भएको केही मिनेटभित्रै उनीहरूले आक्रमणको भिडियो प्रसारण गरेका थिए । 


Advertisment
RMC TANSEN
IME BANK INNEWS
shivam ISLAND

आगलागीमा परेका दुवै जहाजको तस्वीरले विश्वको सबभन्दा रणनीतिक जलमार्गमाथि कस्तो स्थिति आइलाग्ने हो भनी हजारौं शब्द बोलेको छ । आफूमाथिको प्रतिबन्ध कसिँदै जाँदा क्षेत्रीय शक्ति इरानले आफ्नो इच्छा लाद्न खोज्ने विश्वशक्ति अमेरिकालाई आँखा तरिरहेको छ । 


Advertisment
Nabil box
Kumari

होर्मुजको स्ट्रेटमा सानो अवरोध आयो भने पनि विश्वको तेल बजारमा समस्या आइहाल्छ । ट्यांकरमा निरन्तर बम आक्रमण गर्दा ऊर्जा सुरक्षाको डर ट्यांकर युद्धकै स्तरमा पुग्छ । सन् १९८० को दशकमा इरान र इराकबीच युद्ध हुँदा ट्यांकर युद्ध पनि सँगसँगै गरिएको थियो र त्यसक्रममा उक्त क्षेत्रमा ५४३ वटा जहाज क्षतिग्रस्त बनाइएका थिए र ऊर्जा बजारमा तीन वर्षसम्म समस्या आएको थियो । बिहीवार अपराह्नसम्म दुईवटा ठूला जहाज कम्पनीले खाडीका तेल बन्दरगाहमा बूकिङ रद्द गरिसकेका छन् । 

Vianet communication
Laxmi Bank

इरान र अमेरिकाबीचको गतिरोध डोनल्ड ट्रम्प राष्ट्रपति बनेदेखि बढेको छ । इराकमा इरानले आफ्नो उपस्थिति मजबूत बनाएर वाशिङटनलाई पछिल्तिर धकेलेको छ । अमेरिकाले इराकलाई आफूअनुकूल बनाउन धेरै प्रयास गरेको भए पनि खासै केही गर्न सकेको छैन । लेबनानमा इरानले साउदी अरब र वाशिङटन दुवैलाई पन्छाउँदै राजनीतिक प्रभाव बढाएको छ ।

समुद्र र महासागरहरूमा अमेरिका तथा उसका साझेदारहरूको हित अत्यन्तै जोखिममा परेको छ किनकि विश्वको लगभग एक तिहाइ तेल बोक्ने ट्यांकरहरू इरानको तटवर्ती क्षेत्रको केही माइल मात्र पर भएर गुज्रिने गरेका छन् । त्यो भनेको होर्मुजको स्ट्रेट हो र त्यही विन्दु भएर तेल औद्योगिक विश्वमा पुग्ने हो । 

अमेरिकी प्रतिबन्धपछि इरानले यही जलमार्ग भएर जाने तेलबाट राजस्व प्राप्त गर्न संघर्ष गर्नुपरेको छ । इरानी नेताहरूले खाडीको जलमार्ग देशको अर्थतन्त्रका साथै शत्रुहरूको राज्यकोषका लागि पनि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण रहेको बताउँदै आएका छन् । वैशाखमा भएको र हिजो भएको आक्रमणमा साउदी तथा अमिराती बन्दरगाहबाट माल बोकेर गएका जहाजलाई तारो बनाइएको थियो । 

गत फेब्रुअरी महिनामा इरानको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का सचिव अली शामखानीले आफ्नो देशले तेल निर्यात गर्न नपाएमा स्ट््रेट बन्द गरिदिने धम्की दिएका थिए । ‘त्यसो गर्नका लागि विभिन्न उपाय अपनाउन सकिन्छ,’ उनले भने, ‘हामीले ती उपाय अपनाउन नपरोस् भनी आशा गरौं ।’

त्यसो त इरानले वैशाखमा भएको आक्रमणमा आफू संलग्न नरहेको भनी निकै जोड दिएको थियो र हिजो पनि त्यसै गर्‍यो । परराष्ट्रमन्त्री जवाद जरिफले यी आक्रमणहरू ‘पूरै शंकास्पद’ रहेको बताए । इरानको सञ्चारमाध्यमले त्यही समयमा जापानी स्वामित्वको ट्यांकरमा आक्रमण हुँदा जापानी प्रधानमन्त्री शिन्जो आबे र इरानका सर्वोच्च नेता अली खमेनीबीच बैठक चलिरहेकोले षड्यन्त्रको संकेत पाइएको भनेका छन् । 

इरानले ट्रम्पलाई घृणाको दृष्टिले हेर्छ तर ट्रम्प प्रशासनले शुरू गरेको आर्थिक युद्ध तथा सैन्य धम्कीहरू बम आक्रमणसहितको युद्धमा परिणत हुने नभई आफूलाई फाइदा गर्ने सम्झौताका लागि गरिएको पनि उसको विश्वास छ । त्यसअघि ट्रम्पले आफ्ना पूर्ववर्तीले हस्ताक्षर गरेको आणविक सम्झौताबाट अमेरिकालाई झिकेका थिए ।

आफू कमजोर रहेको जस्तो देखिने भएपछि खमेनीले नयाँ वार्ता गर्दै नगर्ने बताएका छन् र अमेरिकाका सबै कदमहरूप्रति सोचविचार गरी जवाफ दिन आफूमुनिका अधिकारीलाई निर्देशन दिएका छन् । अमेरिकाले इराकका सद्दाम हुसेनलाई सत्ताच्युत गरेपछि यस क्षेत्रमा आफ्नो प्रभाव पुनः कायम गर्नका लागि इरानमा सत्तापरिवर्तन गर्ने लक्ष्य राखेको खमेनीको विश्वास छ । 

अमेरिकी अधिकारीहरूले बिहीवारको आक्रमणमा इरानलाई नै दोषी बताइसकेका छन् र इरानले साँच्चिकै यो आक्रमण गराएको रहेछ भने दुवै पक्षले आगामी दिनमा निकै कठिन परीक्षाको सामना गर्नुपर्ने हुन्छ । वाशिङटन अहिले जोरी खोज्ने मूडमा देखिन्छ र त्यसका लागि उसले व्यापक रूपमा आर्थिक प्रतिबन्ध अनि सैन्यशक्ति प्रदर्शनको रणनीति अपनाएको छ । इरान चाहिँ नझुक्ने मूडमा छ र आफ्नो शत्रुलाई प्रभावको सीमाका सम्बन्धमा स्मरण गराइरहेको छ । 

वरिष्ठ इरान विश्लेषक तथा इन्टरनेसनल क्राइसिस ग्रूपका इरान प्रोजेक्ट निर्देशक अली भाएज भन्छन्, ‘यी आक्रमणका लागि इरान जिम्मेवार रहेछ भने दबाबमूलक अमेरिकी नीति प्रत्युत्पादक हुने स्पष्ट देखिन्छ । तनाव घटाउनका लागि साझेदारहरूले कूटनीतिक प्रयास थाल्नुपर्छ तर वाशिङटनले जोधाहा नीति अपनाइरहेमा यो समस्या समाधान हुँदैन ।’

द गार्डियनमा प्रकाशित मार्टिन चुलोभको रिपोर्ट
 

hAMROPATRO BELOW NEWS
TATA Below
कात्तिक २३, २०८०

सिरियाको पूर्वी प्रान्त देइर अल–जोरमा मध्यरातपछि अमेरिकी हवाई आक्रमणमा परी कम्तीमा नौ जना लडाकू मारिएका छन् ।  सिरियन अब्जरभेटरी फर ह्युमन राइट्सका अनुसार अमेरिकी लडाकु विमानले देइर अल–जो...

कात्तिक २८, २०८०

चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ अमेरिका प्रस्थान गरेका छन् । चीन–अमेरिका भ्रमणका लागि उनी मंगलवार अमेरिका प्रस्थान गरेका हुन् । भ्रमणका क्रममा उनले चीन र अमेरिकाका नेताबीचको बैठक र ३० औं एपेक आर्थिक न...

कात्तिक १७, २०८०

सोउल– उत्तर कोरियाले दूतावास बन्द गर्ने हालैको शृङ्खला आफ्नो बाह्य सम्बन्ध सुधार गर्नका लागि ‘नियमित मामिला’ भएको स्पष्ट पारेको छ । दक्षिण कोरियाले आर्थिक सङ्कटका कारण दूतावास बन्द गरेको दाबी गर...

मंसिर ९, २०८०

आफ्नै साथीले छुरा प्रहार गर्दा पोर्चुगलमा एक नेपाली युवकको मृत्यु भएको छ । छुरा प्रहारबाट गम्भीर घाइते भएका कुश्मा नपा–१३, खौला, पर्वतका ३६ वर्षीय धनबहादुर क्षेत्रीको उपचारका क्रममा निधन मृत्यु भएको हो ।&n...

पुस २७, २०८०

अमेरिका र बेलायतका सेनाले बिहीवार यमनको हुथी नियन्त्रित कैयौं क्षेत्रहरूमा हवाई हमला शुरू गरेका छन् । लाल सागर (रेड सी) हुँदै सामान ओसारपोसार गर्ने कमर्सियल जहाजमाथि पटक-पटकको ड्रोन हमला तत्काल रोक्न...

कात्तिक २९, २०८०

हमासको कमान्ड सेन्टरलाई निशाना बनाउँदै इजराइली सेना बुधबार गाजाको सबैभन्दा ठूलो अस्पतालमा प्रवेश गरेको छ । हजारौँ बिरामी र आश्रय लिएका नागरिकहरू रहेको अस्पतालमुनि हमासको कमान्ड सेन्टर रहेको सेनाले बताएको छ ...

ओलीलाई फापेको सनराइज हल

ओलीलाई फापेको सनराइज हल

बैशाख १२, २०८१

ललितपुरको गोदावरीस्थित सनराइज हलमा नेकपा (एमाले)का दुई महत्वपूर्ण कार्यक्रम भए । एमालेको प्रथम विधान महाधिवेशन (२०७८ असोज १५ र १६ गते) सनराइज हलमै भएको थियो । विधान महाधिवेशनले विभाजनदेखि चौतर्फी घेराबन्दी...

'एमाले यो सरकारको धरौटीमा छ, बजेट सहमतिमै बन्छ'

'एमाले यो सरकारको धरौटीमा छ, बजेट सहमतिमै बन्छ'

बैशाख ७, २०८१

हामी १५औं अन्त्य गरेर १६औं योजनाको तयारीमा जाँदै छौं । दलका शीर्ष नेताबीच १६औं योजनाको विषयमा छलफल भएको छ । १५औं योजनाको असफलता र नमिलेका कुरालाई १६औं मा सुधार्छौं । हाम्रो गन्तव्य कहाँ हो भन्ने संविधानले ...

उल्लासविहीन नयाँ वर्ष, चंगुलमा परेको लोकतन्त्र

उल्लासविहीन नयाँ वर्ष, चंगुलमा परेको लोकतन्त्र

बैशाख ६, २०८१

सच्चा लोकतन्त्रमा सिमान्तमा रहेको नागरिकले पनि यो देश मेरो हो भन्ने अनुभूति गर्न सक्नेछ- माहात्मा गान्धी । माथि गान्धीको भनाइ किन उद्धृत गरिएको हो भने नयाँ वर्षको आगमन भैसकेको छ र २०८० को बिदाइ बडो हर्षपूर्वक...

x