डोनल्ड ट्रम्पविरुद्ध महाअभियोग प्रस्ताव, उनी पदबाट हटाइने सम्भावना कति ?

तस्वीर स्रोत : पीबीएस

अमेरिकाको तल्लो सदन हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ्समा विपक्षी डेमोक्रेटिक पार्टीले राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पविरुद्ध महाअभियोग प्रस्ताव पेश गरेको छ । अमेरिकी कंग्रेसले राष्ट्रपतिलाई पुर्पक्षमा राख्ने अनि दोषी ठहर भएमा पदबाट हटाउने विषयमा छलफलका लागि प्रस्ताव पेश गरिएको हो । 

ट्रम्पले अर्को वर्ष हुन लागेको राष्ट्रपति चुनावमा डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवार जो बाइडनविरुद्धको गलत कुरा पत्ता लगाउन युक्रेनलाई दबाब दिएको आरोप छ । 


Advertisement

अमेरिकाको निर्वाचन कानूनअन्तर्गत व्यक्तिगत राजनीतिक लाभका लागि विदेशीहरूको सहयोग लिनु अवैध काम हो । ट्रम्पले बाइडनविरुद्धको सूचना लिने प्रयास गरेर अवैध काम गरेको आरोप छ । तर बहालवाला राष्ट्रपतिविरुद्ध फौजदारी कसूरको अभियोग लगाउन मिल्दैन । उनलाई कंग्रेसले महाअभियोग लगाउन चाहिँ सक्छ । 

सन् २०१७ को मे महिनादेखि सन् २०१९ को मार्च महिनासम्म ट्रम्पमाथि स्पेसल काउन्सेल रोबर्ट मुलरले छानबिन गरेका थिए । ट्रम्पले सन् २०१६ को राष्ट्रपति निर्वाचन अभियानमा रुसको सहयोग लिन षड्यन्त्र गरेको अनि त्यसमाथि भएको अनुसन्धानका क्रममा बाधाअवरोध गरेको विषयमा मुलरले छानबिन गरेका थिए । 

फेरि एकपटक अमेरिकी राष्ट्रपतिले चुनाव आफ्नो पक्षमा पार्न विदेशी सहयोग लिएको आरोप लागेपछि हंगामा मच्चिएको छ । मुलरले कंग्रेससमक्ष बयान दिएको भोलिपल्ट जुलाई २५ मा ट्रम्पले युक्रेनका राष्ट्रपतिसँग बाइडनविरुद्धको सूचना दिन अनुरोध गरेका थिए । 

एकजना सूचनादाता (ह्विसलब्लोअर) ले यस विषयमा उजुरी गरेपछि ट्रम्पको अवैध कामका विषयमा प्रमाण सार्वजनिक गरिएको छ । जुलाई २५ मा भएको उक्त संवादको सम्पादित लिखत ह्वाइट हाउसले सार्वजनिक गरिसकेको छ । ट्रम्पले युक्रेनका नवनिर्वाचित राष्ट्रपति भोलोदीमीर जेलेन्स्कीसँग फोनमा कुरा गरेका थिए । 

‘हामीलाई तपाईंले एउटा सहयोग गर्नुपर्‍यो,’ ट्रम्पले जेलेन्स्कीलाई भने । ‘बाइडनको छोराका विषयमा थुप्रै कुरा आएको छ । धेरैजनाले त्यसको बारेमा थाहा पाउन खोजेका छन् ।’

उक्त फोनकलमा ट्रम्पले जेलेन्स्कीलाई आफ्ना व्यक्तिगत वकिल न्युयोर्कका पूर्वमेयर रुडी जिलियानी र महान्यायाधिवक्ता विलियम बारसँग सीधा सम्पर्क गरेर बाइडनका गतिविधिको अनुसन्धान गर्न भनेका थिए । 

नाम नखुलाइएका जासूसी अधिकारीले सूचना सार्वजनिक गरेका हुन् र उनले पेश गरेको उजुरी बिहीवार सार्वजनिक गरिएको छ । उजुरीमा ट्रम्पको व्यवहारका सम्बन्धमा थप क्षति पुर्‍याउने आरोप लागेको छ र उक्त अधिकारीले त्यस्तो व्यवहारबाट अमेरिकाको राष्ट्रिय सुरक्षामा जोखिम पर्ने बताएका छन् । 

उक्त फोनकलका विस्तृत विवरणलाई ढाकछोप गर्न ह्वाइट हाउसले चालेको कदमका बारेमा पनि उजुरीमा उल्लेख छ । 

जो बाइडनका माहिला छोरा हन्टर बाइडन सन् २०१४ को अप्रिल महिनामा युक्रेनको ठूलो ग्यास कम्पनी बुरिस्माको बोर्डमा तलब लिएर बसेका थिए । त्यतिखेर रुसले समर्थन गरेको युक्रेनी सरकारलाई व्यापक विरोध प्रदर्शनपछि हटाएर नयाँ सरकार बनाएको दुई महिना मात्र भएको थियो । 

जो बाइडनले ओबामा प्रशासन र युक्रेनको नयाँ सरकारबीच सम्पर्क बनाए । सन् २०१६ को मार्च महिनामा उनले कीएभको नयाँ सरकारलाई भ्रष्टाचार अन्त्य नगरिएसम्म अमेरिकाले एक अर्ब डलरको ऋण सहयोग रोक्ने बताए अनि देशका महान्यायाधिवक्ता भिक्टर शोकिनलाई पनि हटाउन भने । 

ट्रम्प र उनका प्रमुख सल्लाहकारहरूले यी तथ्यलाई आफ्नो पक्षमा उपयोग गर्न सकिने ठाने । उनीहरूको भनाइमा बाइडनले शोकिनलाई बर्खास्त गर्न युक्रेनलाई दबाब दिए किनकि शोकिनले बुरिस्मा र उक्त कम्पनीमा हन्टर बाइडनको भूमिकाका विषयमा अनुसन्धान गरिरहेका थिए । 

तर ट्रम्पको यस धारणामा अनेकौं समस्या छन् । ब्लूमबर्गले रिपोर्ट गरेअनुसार, शोकिनलाई बर्खास्त गरिँदा बुरिस्मामाथिको अनुसन्धान निष्क्रिय थियो । अन्य युरोपेली नेताहरूले पनि शोकिनलाई हटाउन पैरवी गरेका थिए । 

युक्रेनी अधिकारीहरूले पनि जो वा हन्टर बाइडनले कुनै गल्ती गरेको प्रमाण नभेटिएको बताएका छन् । जो बाइडनले आफ्नो छोरोको विदेशी कारोबारका बारेमा कहिल्यै कुरा गर्ने नगरेको बताएका छन् । 

यस काण्डले ट्रम्पमाथि महाअभियोगको तरवार झुण्ड्याएको छ । तर महाअभियोग पूर्णतया राजनीतिक प्रक्रिया हो र फौजादरी अभियोग हैन । त्यसैले ट्रम्पमाथिको संकट कंग्रेसले व्याख्या गरेअनुरूप गम्भीर छैन । 

सरसर्ती हेर्दा ट्रम्पलाई अप्ठ्यारो पर्ने देखिन्छ । अहिलेसम्म त कंग्रेसमा न्यान्सी पेलोसीको नेतृत्वमा रहेको डेमोक्रेटिक पार्टीले महाअभियोगको बाटो नजाने भनिरहेको थियो किनकि यसले पार्टीलाई विभाजन गर्ने र मतदाताहरूलाई चिढ्याउने डर उनीहरूमा थियो । 

तर युक्रेन काण्डपछि सबै हिचकिचाहट हटेका छन् र बहुसंख्यक डेमोक्रेटहरूले विकल्पका रूपमा महाअभियोगलाई अघि सार्ने मन बनाएका छन् । पेलोसी पनि यसमा सहमत छिन् । त्यसमाथि नेसनल इन्टेलिजेन्सका कार्यकारी निर्देशक जोसेफ मग्वायरले बिहीवार हाउस इन्टेलिजेन्स कमिटीको सुनुवाइमा सूचनादाताले सही काम गरेको र यो अभूतपूर्व परिस्थिति हो भने । 

यसबाट अब ट्रम्पमाथि संसद्ले अनुसन्धान गर्ने अनि महाअभियोग लगाउने सम्भावना बढेको छ । उनीविरुद्ध आर्टिकल्स अफ इम्पीचमेन्ट भनिने औपचारिक आरोप लगाइन सक्छ । अनि माथिल्लो सदन सिनेटमा पुर्पक्ष गरिनेछ र त्यहाँ दुईतिहाइले ट्रम्पलाई कसूरदार ठहर गरेमा ह्वाइट हाउसबाट निकाल्नेछ ।

सिनेटमा अहिले रिपब्लिकन पार्टीको बहुमत छ । रिपब्लिकनका ५३ सिनेटर छन् भने ४७ जना डेमोक्रेट र स्वतन्त्र छन् । महाअभियोग पारित हुन  २० जना रिपब्लिकनहरूले आफ्नै दलका राष्ट्रपतिविरुद्ध मत दिनुपर्ने हुन्छ । रिपब्लिकन पार्टीका राष्ट्रपति उम्मेदवार रहिसकेका मिट रोम्नी जस्ता सिनेटरले ट्रम्पको कार्य समस्याग्रस्त रहेको बताएको भए पनि ट्रम्पविरुद्धको महाअभियोग पारित हुने सम्भावना निकै क्षीण छ ।

द गार्डियनमा प्रकाशित एड पिल्किङटनको विश्लेषण
 

कमेन्ट गर्नुहोस्