बीसीजीको खोप कोरोनाभाइरस रोक्न प्रभावकारी ? वैज्ञानिकहरू गर्दैछन् अध्ययन

कोभिड–१९ भनिने कोरोनाभाइरसको कुनै पनि खोप विकसित भइसकेको छैन । 

तर विभिन्न देशका वैज्ञानकहरूले एक सय वर्ष पुरानो एउटा खोपले रोगप्रतिरोधक क्षमता बढाएर कोरोना लागेका मानिसमा देखिने श्वासप्रश्वासको समस्याका लक्षणलाई घटाउन सक्छ कि भनी परीक्षण गरिरहेका छन् ।


Advertisement

अस्ट्रेलिया र युरोपका शोधकर्ताहरूले बेसिल काल्मेट–ग्वेरिन भनिने बीसीजी खोपलाई कोभिड–१९ विरुद्ध उपयोग गर्न सकिन्छ कि भनी परीक्षण गरिरहेका हुन् । क्षयरोगसँग लड्नका लागि १०० वर्षअघि उक्त खोप विकसित गरिएको थियो । अहिले नेपालका स्वास्थ्य केन्द्रमा जन्मने सबै शिशुलाई बीसीजी खोप लगाउने गरिएको छ । 

बीसीजी खोपको क्लिनिकल ट्रायल (मानवमाथिको परीक्षण) दुई समूहमा गर्न थालिएको छ । ती हुन् स्वास्थ्यकर्मी र वृद्धवृद्धा । यी दुईथरी नै कोरोनाको उच्च जोखिममा रहन्छन् । 


Advertisement

बीसीजी खोपमा क्षयरोगको जीवन्त तर कमजोर बनाइएको ब्याक्टेरिया हुन्छ जसले शरीरलाई एन्टीबडी बनाउन लगाएर क्षयरोगको ब्याक्टेरियामाथि आक्रमण गराउन प्रेरित गर्छ । यसलाई अनुकूलित रोगप्रतिरोधक प्रतिक्रिया अर्थात् अडाप्टिभ इम्युन रेस्पोन्स भनिन्छ किनकि शरीरले रोग उत्पन्न गराउने जीवाणुको सामना गरेपछि त्यसविरुद्ध रक्षाकवच तयार पार्छ । अधिकांश खोपहरूले एक्लो प्याथोजिन अर्थात् रोगाणुविरुद्ध अनुकूलित रोगप्रतिरोधक प्रतिक्रिया निर्माण गर्छन् । 

अरू खोपहरूभन्दा भिन्न बीसीजी खोपले शरीरमा निहित रोगप्रतिरोधक प्रणालीलाई बढाउँछ । शरीरमा विभिन्न किसिमका रोगाणु प्रवेश गर्न र संक्रमण गराउनबाट रोक्ने यो पहिलो पंक्तिको प्रतिरक्षक हो । 

अफ्रिकी मुलुक गिनी–बिस्सउमा गरिएको एक अध्ययनमा बीसीजी खोप लगाएका बालबालिकाको मृत्युदर नलगाएकाको भन्दा ५० प्रतिशत कम रहेको पाइयो । क्षयरोगका केसहरू घटेको भनी गरिने व्याख्याभन्दा बीसीजीको असरले मृत्युदर घटेको व्याख्या बढी विश्वसनीय छ । केही अध्ययनहरूले किशोरहरू र वृद्धहरूमा श्वासप्रश्वासमा संक्रमण यसै गरी कम भएको पाए । 

कोरोनाभाइरसविरुद्ध बीसीजी खोपको प्रभावकारिताका विषयमा वैज्ञानिकहरूसँग कुनै ठोस तथ्यांक छैन । 

बीसीजीका खोप विभिन्न प्रकारका छन् र विभिन्न किसिमका क्षयरोगविरुद्ध सुरक्षा दिने तिनका फरक फरक क्षमता छन् । कोभिड–१९ विरुद्ध लड्ने रोगप्रतिरोधक क्षमतालाई थप बलियो बनाउने सामर्थ्य कुन बीसीजी खोपमा छ भन्ने कुरा वैज्ञानिकहरूले निर्धारण गर्न बाँकी छ । 

कोभिड–१९ विरुद्धको लडाइँमा बीसीजी खोपको प्रभावकारिताको परीक्षण परिणाम आउन कैयौं महिना लाग्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन् । त्यसैले मानिसहरूले बीसीजी लगाउन हतारो गर्नुहुँदैन किनकि वयस्कहरूमाझ यसको व्यापक परीक्षण गरिएको छैन र यो हानिकारक हुन सक्छ । अनि बीसीजी खोपलाई कोभिड–१९ विरुद्ध उपयोग गर्दा बालबालिकाका लागि खोपको कमी भएर क्षयरोगसँग लड्ने उनीहरूको क्षमतामा असर पुग्न सक्छ । 

रोयटर्सबाट

एजेन्सी
एजेन्सी

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्