जसवन्त सिंहको नेपाल सम्बन्ध : माओवादीप्रति कठोर

आइतवार देहान्त भएका भारतका पूर्व विदेशमन्त्री जसवन्त सिंहले नेपालका विषयमा अन्य विदेशमन्त्रीको भन्दा खासै फरक धारणा राख्ने गरेको पाइँदैन । 

नेपाललाई आफ्नो प्रभावक्षेत्रका रूपमा लिने भारतीय संस्थापन पक्षको सोच उनमा पनि थियो । तर हिन्दूवादी दल भारतीय जनता पार्टीका नेता भएका कारण नेपालमा राजतन्त्र तथा हिन्दू राज्यप्रति उनको सहानुभूति चाहिँ थियो ।   


Advertisement

त्यसैले नेपालका माओवादीहरूप्रति उनले कठोर धारणा राख्ने गरेका थिए यद्यपि आरम्भिक अवधिमा उनको दृष्टिकोण नरम नै थियो । 

विदेशमन्त्रीको हैसियतले २०५८ सालको भदौ १ देखि ३ सम्म नेपालको औपचारिक भ्रमण गरेका सिंहले द्विपक्षीय व्यापार सम्झौता र भारतीय बाँधका कारण नेपाली भूभाग डुबानमा परेको विषयमा छलफल गरेका थिए । 


Advertisement

उक्त भ्रमणमा नेपालको माओवादी विद्रोहका विषयमा खासै कुरा भएन । त्यतिखेरसम्म जसवन्त सिंह तथा भारतीय संस्थापन पक्षले माओवादी विद्रोहका कारण भारतको सुरक्षामा पार्नसक्ने प्रभावलाई चनाखो भएर हेरिरहेको थियो । तर नेपालसँग सीमा जोडिएका भारतीय राज्यहरूमा कानून तथा व्यवस्थामा यसले समस्या निम्त्याउन सक्ने हिसाबमा मात्र माओवादी समस्यालाई लिइएको भनी जसवन्त सिंहले बताएका थिए । 

तर सिंहको औपचारिक भ्रमणको केही दिनपछि नै अमेरिकाको ट्विन टावरमा आतंकवादी आक्रमण भएपछि भारतले त्यसलगत्तै नेपालका माओवादीहरूलाई आतंककारी घोषणा गरेको थियो । 

त्यसै वर्ष काठमाडौंमा भएको सार्क सम्मेलनमा जसवन्त सिंहले सार्क भारत र पाकिस्तानबीचको कटुताका कारण बन्दी बनेको विषयमा निरीहता प्रकट गरे । अनि उक्त सम्मेलनमा उनले दिएका प्रस्तुतिहरूमा आतंकवादको विषय नै हावी रह्यो । 

सन् २०१४ को चुनावमा राजस्थानबाट स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा उठ्ने निर्णय लिएपछि भाजपाले उनलाई पार्टीबाट ६ वर्षका लागि निष्काशन गरेको थियो । 

सन् २००८ मा पार्टीको राष्ट्रिय कार्यकारी बैठकमा उनले नेपालको निर्वाचनमा माओवादीहरूको विजयलाई नकारात्मक घटनाक्रमका रूपमा चित्रित गरेका थिए । 

पार्टीको विदेशनीति प्रस्तावमा सिंहले भनेका थिए, ‘एक भारतीय तथा सनातन धर्मको अनुयायीका रूपमा म कमजोर बनेको अनुभूति भइरहेको छ । भारतमा चार धाम छन् पाँचौं धाम पशुपतिनाथ नेपालमा छ । सनातन धर्म जति धर्मनिरपेक्ष अरू केही छैन । माओवादीको जीत नकारात्मक घटनाक्रम हो ।’
 

द्वन्द्वकालमा माओवादी नेताहरूले भारतमा शेल्टर लिँदा त्यसलाई अस्वाभाविक नमान्ने तर माओवादीहरू मूलधारमा आएर राजतन्त्र, हिन्दू राज्य हटाएपछि चाहिँ त्यसको निन्दा गर्ने भाजपाको दोहोरो चरित्रलाई जसवन्त सिंहले पनि अंगीकार गरेको पाइन्छ । 
 

एजेन्सी
एजेन्सी

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्