×
Bajaj Top
Khukuri
FONEPAY

रूपन्देहीमा ज्ञानु पौड्याल परिचित नाम हो । सामाजिक क्षेत्रलाई आफ्नो कर्मक्षेत्र बनाएकी पौड्यालले सामान्य परिवारबाट उदाउँदै एक सबल महिलाको पहिचान बनाएकी छन् ।

Sanima Bank
morang Auto yamaha

उनी हाल विभिन्न संघसंस्थाको नेतृत्व गर्दै समाजसेवामा सक्रिय छिन् । 


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
shivam island

अटल, आत्मविश्वास, कामप्रतिको लगाव र निरन्तरताले भैरहवाकी पौड्याल सामाजिक क्षेत्रमा नेतृत्वदायी भूमिका उभिन सफल भएकी हुन् । अप्ठ्यारोमा परेका महिलालाई पुनःस्थापित गराउँदै उनीहरूको स्पर्समा पौड्याल रमाउँछिन् । यो अवस्थामा आइपुग्न ज्ञानुले संघर्षका पहाड छिचोलेकी छन् । 

द्वन्द्व प्रभावित, अभावमा परेका गभर्वती, सुत्केरी, हिंसामा परेकाहरूको संरक्षण र उद्धारमा उनी सुगन्ध भेट्छिन् । सामाजिक क्षेत्रमा वर्षौं काम गरेकी उनले सामाजिक कर्ममा लगाव राख्नुमा परिवारको प्रभाव गाँसिएको छ । अन्ततः ज्ञानुले जीवनसँग जोडिएका र रुचिको क्षेत्रलाई नै काम बनाइन् । 

Vianet communication
IME BANK INNEWS
LAxmi BAnk

दर्जनौं संघसंस्थाको नेतृत्व गर्दै उनले आफूलाई अब्बल रूपमा सामाजिक क्षेत्रमा क्रियाशील महिलाको रूपमा उभ्याएकी छन् ।

सुदूरपश्चिमको विकट पहाडी जिल्ला बाजुरामा जन्मिएकी हुन् ज्ञानु । बाल्यकालपछि बर्दियाको अंशुवर्मा माविमा विद्यालय तहको अध्ययन पूरा गरिन् उनले । 

उच्च शिक्षा कर्णालीको सुर्खेतबाट पूरा गरिन् । भैरहवाका दिनेश पौड्यालसँग विवाह बन्धनमा बाधिएसँगै उनको कर्मथलो रूपन्देही बन्यो । सिद्धार्थनगर नगरपालिका–८ मा उनको घर छ । २०४६ सालमा सरकारी सेवा स्वास्थ्य क्षेत्रमा प्रवेश गरिन् उनले । 

९ वर्षजति सरकारी सेवामा काम गरेकी उनले सरकारी जागिर चटक्कै छाडेर कास्कीको पोखराबाट युवाहरूमा लागूऔषधको रोकथामबाट सामाजिक क्षेत्रमा लागिन् । त्यससँगै सामाजिक क्षेत्रमा उनको रुचि बढ्दै गयो ।

समाज सेवामा ज्ञानुको ढोका त्यसपछि पनि उघ्रिरह्यो । अझै फराकिलो हुँदै गयो । 

आईएनएस, वार्च लगायतका दर्जनौं संस्थामा काम गरिन् उनले । नमूना एकीकृत विकास परिषद् संस्था खोलेर गर्भवती र सुत्केरीका लागि काम गर्न थालिन् । ‘शुरूमा म सरकारी सेवामा प्रवेश गरें,’ ज्ञानु भन्छिन्, ‘तर मेरो रुचि र दक्षता सामाजिक क्षेत्रमा थियो । अन्ततः यहीँ क्षेत्र रोजें । यो क्षेत्र नयाँ अनुभव पनि थियो । अहिलेसम्म यसैमा म खुशी र क्रियाशील छु ।’

नमूना एकीकृतले जिल्लामा धेरै काम गरेको छ । महिलाको नेतृत्व क्षमता विकास, सुरक्षित मातृत्व, द्वन्द्व प्रभावितको अधिकार, बालअधिकार र उनीहरूको जीविकोपार्जनमा काम गर्छ ।

मुलुकमा शान्ति स्थापना भएपछि शान्ति समिति रुपन्देहीको १ वर्ष संयोजक भएर काम गरिन् उनी । शान्ति समितिको नेतृत्व गर्दा जिल्लामा उनले धेरै द्वन्द्व प्रभावितको घाउमा मलम लगाइन् । 

त्यो बेला द्वन्द्वपीडितको संरक्षण, अधिकार प्राप्ति, सशक्तीकरण, पुनःस्थापना र राज्यबाट दिइएको सेवासुविधा लक्षित वर्गसम्म पुर्‍याइन् । द्वन्द्व प्रभावितको पुनर्मिलन कार्यक्रमले गर्दा राज्य र द्वन्द्वरत पक्षका द्वन्द्व प्रभावितहरू एकैठाउँ बसेर छलफल गर्ने वातावरण बन्यो । सम्बन्ध सुमधुर भएको र समुदायले द्वन्द्व प्रभावित परिवारलाई हेर्ने दृष्टिमा केही सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन ज्ञानु सफल भइन् । उनकै पहलमा जिल्लाका धेरै द्वन्द्व प्रभावित महिलाले व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन् । तत्कालीन ७५ जिल्लामध्ये रुपन्देही शान्ति समितिको काममा रूपन्देही उत्कृष्ट जिल्ला घोषणा भएको थियो ।

आर्थिक सशक्तीकरणमा काम गर्दै आएको देशकै धेरै शेयर सदस्य रहेको जनउत्थान सहकारीकी अध्यक्ष पनि हुन् ज्ञानु । सहकारीमा २६ हजार शेयर सदस्य छन् । सहकारीको २ अर्ब ५१ करोड कूल पुँजीसहित १८ करोड जगेडा कोष बनेको छ । सहकारीका ८ वटा सेवा केन्द्र र ५४ जना कर्मचारी पनि उनैको मातहतमा छन् । 

महिलाको क्षेत्रमा सामाजिक काम र आर्थिक समृद्धिलाई सँगसँगै लैजान महत्त्वपूर्ण काम पौड्यालले गर्दै आएकी छन् । उनी नेतृत्वको सहकारी अवलोकन गर्न वर्षमा ३०० जनाभन्दा बढी आउने गरेका छन् । अहिले जनउत्थान ‘लर्निङ सेन्टर’को रूपमा स्थापित भएको छ । 

कोरोना महामारीको समयमा किसानको तरकारी खेतबारीमा कुहिन थालेपछि कृषि एम्बुलेन्स सञ्चालन गरी ४२ लाख रूपैयाँको तरकारी उपभोक्ताको घरघरमा पुर्‍याएर बिक्री गरियो । यो कामको पहलकदमी उनी पौड्यालले नंै गरेकी थिइन् । 

‘बिहानदेखि साँझसम्म फोन आइरहन्छ । कार्यक्रमदेखि समस्यामा परेकाहरूको क्षेत्रमा काम गर्दा दिन बित्छ । अहिले त आफूलाई समाजसेवा गर्न नै जन्मिएको जस्तो लाग्छ,’ ज्ञानु हाँस्दै भन्छिन् । धेरै उपलब्धि हाँसिल गरेपनि अरु थुप्रै घुम्ती र शिखरको चुनौती अझै पनि रहेका ज्ञानु बताउँछिन् । 

‘हामी पाहुना भएर केही न केही गर्न यो धर्तीमा आएका हौं,’ पौड्याल भन्छिन्, ‘हामीले सकेसम्म राम्रो काम गरी अरूलाई सहयोग गरौं । म आफ्नो जीवनसँग अत्यन्तै खुशी छु । त्यसैले अप्ठ्यारोमा परेकाहरूका लागि केही गरिरहेकी छु र अझै पनि निरन्तर गर्नेछु ।’ 

शान्ति समिति रूपन्देही उत्कृष्ट घोषित भएपछि ज्ञानु २ लाख रूपैयाँबाट पुरस्कृत भइन् । नेप्सकुनबाट उत्कृष्ट अध्यक्षमा रूपमा पनि पौड्याल पुरस्कृत भइसकेकी छन् । राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीबाट जनसेवा मानपदवी पदक, महिला समानता र सशक्तीकरण दक्षिण एसियाली पुरस्कार लगायत दर्जनौं पुरस्कार सामाजिक क्षेत्रमै भिजेर काम गर्दा पौड्यालले हात परेकी छन् । 

सफल नेतृत्वको लागि अध्ययन र व्यवस्थापन दुवै आवश्यक पर्ने ज्ञानुको भनाइ छ । ‘आफ्नो नेतृत्वकालमा जसले सफलता प्राप्त गर्छन् । आफ्नो जीवनपछि पनि सबैको स्मरणमा रहिरहन्छन् । त्यसैले राम्रो काम गर्नुपर्छ,’ ५२ वर्षीया ज्ञानुले भनिन् । अहिले ज्ञानुले ज्ञान बाँड्दै हिँड्छिन् । 

Kumari
TATA Below
NLIC
Mega Bottom
माघ १०, २०७८

गुल्मीका १२ स्थानीय तहमध्ये विकट गाउँपालिकाको रूपमा मालिकालाई चिनिन्छ । पालिकाका ७४ प्रतिशतभन्दा बढी महिलाहरू घरमै जोखिमपूर्ण रूपमा सुत्केरी हुन्थे । अस्पताल आउनुपर्ने अवस्थामा पुगे ६० किलोमिटर टाढा तम्घास व...

माघ १, २०७८

विभिन्न ‘प्रोजेक्ट’को सिलसिलामा मेघनाथ आचार्य झण्डै ३ दशकअघि थाइल्यान्ड (बैंकक) पुगेका थिए । ‘लुम्बिनीबाट आएको हुँ’ भनेर परिचय दिँदा त्यहाँका नागरिकले उनका खुट्टा ढोगेपछि उनी सोचमग्न भ...

माघ ८, २०७८

कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिका–१५ निम्बुखेडाका ३८ वर्षीय दिपेन्द्र ऐरको नियमित दिनचर्या बिहान ५ बजदेखि शुरू हुन्छ । ६–१० बजेसम्म उनी ३ वटा क्याम्पसका विद्यार्थीसँग साक्षात्कार गर्छन् । प्राध्यापन अवधिपछि...

माघ ८, २०७८

लोकेन्द्र भण्डारी लुम्बिनी क्षेत्रका चर्चित भलिबल खेलाडी हुन् । राष्ट्रिय भलिबल खेलाडी तथा ‘लेबल वान कोच’ भण्डारीलाई कोरोना महामारीले यस्तो असहज परिस्थति सिर्जना गरिदियो, आफ्नै गर्भवती पत्नी शोभा र पेटक...

पुस २९, २०७८

कीर्तिपुरका राजमान मानव सफाइ अभियन्ता हुन् । विश्वका हरेक कुनाकाप्चामा पुगेर सफाइ गर्ने लक्ष्यका साथ अगाडि बढेका उनले विभिन्न देश पुगेर सफाइ अभियान चलाइसकेका छन् । १२ वर्षदेखि निरन्तर यस अभियानमा होमिएको...

माघ १, २०७८

समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका हेटौंडा–४ का प्रकाश सुवेदी बट्टाई चरापालक किसान हुन् । ३६ वर्षीय प्रकाश स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले उपयुक्त मानिने बट्टाई चराको अण्डा र मासु बेचेर व्यवसायी बनेका छन् ।   प्रक...

कोभिडपछिको संकट र आर्थिक सुधारको खोजी

कोभिडपछिको संकट र आर्थिक सुधारको खोजी

माघ १३, २०७८

हामीले चाहेर वा नचाहेर विश्व अर्थ व्यवस्थामा मन्दीको चर्चा शुरू भइसकेको छ । केही मुलुकहरूले त्यसलाई हजार कोशिशका बावजूद लुकाउन सकेका छैनन् । अधिकांशले मन्दीलाई गुपचुप राखेर संकट टार्ने कोशिश जारी राखेका छन् ।...

नेपालमा चलिरहेको मिलिट्यान्ट डेमोक्रेसी अर्थात् उग्र लोकतन्त्र

नेपालमा चलिरहेको मिलिट्यान्ट डेमोक्रेसी अर्थात् उग्र लोकतन्त्र

माघ १२, २०७८

हालै मात्र निर्वाचन आयोगले राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) लगायतका राजनीतिक संगठनलाई उनीहरूको विधानमा रहेका केही विशुद्ध सैद्धान्तिक विषयमा असहमति जनाउँदै पत्राचार गरेको छ । निर्वाचन आयोगले राजनीतिक दलहरू...

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

माघ ५, २०७८

विश्वविख्यात अर्थशास्त्री एवं कूटनीतिज्ञ चाणक्यले लक्ष्य प्राप्तिका केही प्रमुख सूत्र बताएका छन्। अरू सबैलाई तपसिलमा राख्न सकिन्छ, तर एउटा सूत्रलाई कहिल्यै पनि विस्मृत हुन दिनु हुँदैन । उनी भन्छन्, 'मानिसको सबैभ...