उद्यम

‘लाहुरे’ बन्न नसकेपछि सुँगुर पालेर स्वदेशमै मासिक २ लाख कमाइ

उत्तम पोखरेल
उत्तम पोखरेल

पोखरेल लोकान्तर डट्कमका प्रदेश १ प्रतिनिधि हुन् ।

‘लाहुरे’ बन्न नसकेपछि सुँगुर पालेर स्वदेशमै मासिक २ लाख कमाइ

धरान बजारलाई लाहुरेको बजारका रूपमा चिनिन्छ । त्यहीँ हावापानी खाएर हुर्केका कुइटो लिम्बुलाई पनि लाहुरे बन्ने रहर जाग्यो ।


Advertisement

रहरले मात्रै कहाँ पुग्छ ? कुइटोले धेरै मेहनत पनि गरे । सिंगापुर पुलिसमा जागिर खाने इच्छा राख्दै कुइटोले शारीरिक र मानसिक तयारी गरिरहे ।


Advertisement

शरीरलाई दुरुस्त बनाउन उनले २ वर्षसम्म चना, अण्डा, केरा, फलफूल, माछामासु र दूधदही लगायतका पोषिलो खानेकुरा खाए । तालिम केन्द्रमा उनले प्रशिक्षण पनि लिए । शरीर बलियो बनाउन बिहान–साँझ बोरामा माटो बोकेर दगुर्ने पनि गरेको उनले बताए ।

कुइटो २ पटक सिंगापुर प्रहरीको परीक्षामा पास त भए तर तोकिएको कोटाभित्र परेनन् । ३० जनाका लागि भर्ना खुलेको बेला उनी ३१/३२ नम्बरमा पर्थे । जसले गर्दा सिंगापुर पुलिसमा जागिर खाने प्रयासमा उनी असफल भइरहे । उनले २० वर्ष उमेर पुग्दासम्म कोसिस गरे, त्यसपछि सिंगापुर पुलिसमा आवेदन दिन नपाइने भएपछि उनी पछि हटे । यससँगै लाहुरे बन्ने कुइटोको सपना पूरा हुन सकेन ।


Advertisement

लाहुरे सपना तुहिएपछि कुइटो जिन्दगीबारे सोच्न थाले । उनले स्वदेशमै केही काम गर्ने योजना बनाए । मोरङको बेलबारीमा आफ्नै जग्गामा कुइटोले माछापालन गर्ने योजना बनाए । 

‘माछाको पोखरी खनेर पालन गर्न थालें, त्यससँगै ६ वटा सुँगुरबंगुरका खोर बनाए । बंगुरका राम्रा खालका भुनी (पाठी) र वीर (भाले) खोजें,’ उनले भने । उनले ९ लाख लगानी गरेर खोर बनाए, तिनै माउ बनेर बच्चा उत्पादन दिन थाले । 

बंगुरको एउटा माउले १ पटकमा १२–१५ वटासम्म बच्चा जन्माउने गरेको उनले बताए । ‘बच्चा जन्माएको समयमा धेरै खट्नुपर्ने हुन्छ,’ उनले भने, ‘माउले किचेर मार्न पनि सक्छ । पहिलो चरणको कोरोनाको महामारीको समयमा भएको लकडाउनमा होटल, रेस्टुरेन्ट बन्द भएपछि मासु नचल्दा भुनी र वीरको भाउ ओरोलो लागेको थियो ।’

सुँगुर–बंगुरको मासु धेरै चल्ने धरानको बगरकोट बन्द हुदाँ झापा, मोरङ, सुनसरी र धनकुटाका किसानलाई असर गरेको उनले बताए । ‘त्यसको प्रभाव मैले पनि खेप्नुपर्‍यो,’ उनी भन्छन् । एउटा बच्चा ६ हजार ५०० देखि ७ हजार रुपैयाँसम्म बिक्री हुने गरेको उनले बताए । कुइटोको फर्ममा वार्षिक ४००–४५० वटा बच्चा उत्पादन हुने गरेका छन् । सुँगुर पालेरै मासिक २ लाख रुपैयाँसम्म कमाइ भइरहेको उनले बताए ।

कुइटोको बंगुर फर्ममा ७ वटा भाले र ५५ वटा माउ छन् । ३ वर्षअघि ९ लाख रुपैयाँ लगानीबाट बंगुरपालन शुरू गरेका कुइटोको लगानी अहिले करोड नाघेको छ । उनको दिनचर्या बंगुर रेखदेखमै बित्ने गरेको छ । कुइटोले ३ जनालाई थप रोजगारी समेत दिएका छन् । उनलाई पत्नी एलिना राईले सहयोग गरेपछि थप हौसला मिलेको छ । उनको फर्ममा ड्युरोक, ल्यान्डरेस, हेमसार, पाख्रिवासे र योगसार प्रजातका बंगुर रहेका छन् ।

खोर सफा गर्ने, पानी खुवाउनेसम्मका काममा आफू समेत खट्ने गरेको उनले बताए । कुइटोको दिनचर्या सुँगुरको हेरचाहमा बित्ने गरेको छ । कुइटो भन्छन्, ‘बजारको कुनै अभाव छैन, अहिले गाउँतिर पनि प्रशस्त फर्महरू खुल्न थाले । त्यहाँ बच्चाहरू लैजान्छन् ।’

‘पहिलो चरणको लकडाउन हुँदा बंगुरको बजारीकरणमा समस्या हुदाँ पनि ८ लाख रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थिएँ,’ उनले भने, ‘लकडाउन मात्रै नहुने हो भने वार्षिक १५ लाख रुपैयाँसम्म कमाउनका लागि अर्काको देशमा जानु पर्दैन ।’

उनको खोरमा १००–४०० किलोसम्मका सुँगुर छन् । अहिले धेरै बच्चा गर्भमै बिक्री हुने गरेका उनले बताए । भुनी (पोथी) २०० देखि माथिका र बुच्चा २५० किलोग्रामभन्दा माथिका रहेका उनी सुनाउँछन् । ‘फर्ममा माउ पाठा गन्दा ३०० भन्दा कम कहिल्यै हुँदैनन्,’ उनले भने । कुइटोले झापा, पोखरा लगायतका स्थानबाट उन्नत जातका बंगुर ल्याएर पालिरहेका छन् । दानापानी समयमा मिलाएर दिँदा बंगुरले छिट्टै फाइदा दिने उनले बताए ।

‘बोटमा पैसा फल्छ होला भनेर मैले पनि सिंगापुर जान खाजेको थिएँ,’ उनी भन्छन्, ‘आफ्नै ठाउँमा पसिना बगाउँदा नेपालमै राम्रो कमाइ गर्न सकिँदो रहेछ ।’

उत्तम पोखरेल
उत्तम पोखरेल

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्