×

X
Nic Asia
Dabur
Khukuri

अलबिदा महारानी एलिजाबेथ

कुनैबेला ७० देशको नेतृत्व गरेकी महारानी– एलिजाबेथको मृत्युसँगै अन्योलमा राजतन्त्रको भविष्य

काठमाडाैं | भदौ २४, २०७९

NTC
Argakhanchi Cement
Premier Steels
TVS INSIDE

तीन महिनाअघि मात्र बेलायतमा महारानी एलिजाबेथ द्वितीयाको राज्याभिषेकको ७०औं वार्षिकोत्सव मनाइएको थियो ।

LAxmi BAnk
nabil BANK inside

उनको शासन बिहीवार (८ सेप्टेम्बर) मा अन्त्य भयो । सत्तरी वर्षसम्म गद्दीमा बसेकी महारानीको मृत्यु भएको घोषणा बकिंघम राजदरबारले गरेको छ । 


Advertisment
RMC TANSEN
cg elex island
NIC ISLAND BOX

एलिजाबेथको मृत्युले बेलायतमा मात्र नभई संसारभरि नै विभिन्न किसिमका भावनाहरूलाई अभिव्यक्त गर्ने अवसर दिनेछ ।

बेलायत र कमनवेल्थ मुलुकहरूमा लाखौं प्रजाहरूले महारानीका रूपमा एलिजाबेथलाई मात्र चिनेका छन् ।


Advertisment
Saurya island

उनीहरूको सिक्का र रुपैयाँमा एलिजाबेथको तस्वीर छ अनि पुस्तौंदेखि उनीहरूको टेलिभिजनको पर्दामा उनको उपस्थिति कायम छ । 

विश्व उपनिवेशवाद र विदेशी प्रभुत्वको अन्धकारमय युगबाट निकै अघि बढिसकेको भए पनि एलिजाबेथ त्यस युगको निरन्तरताको प्रतीकका रूपमा रहेकी थिइन् । 

Vianet communication
IME BANK INNEWS

बेलायती मुकुट अब चार्ल्सको शिरमा राखिनेछ । अहिले ७३ वर्ष पुगेका चार्ल्स जिन्दगीभरि मुकुटको प्रतीक्षा गरिरहेका थिए । 

सन् १९९७ मा हङकङ चीनलाई हस्तान्तरण गरिने समारोहमा चार्ल्सलाई सामान्य व्यक्ति जस्तो गरी व्यवहार गरिएपछि उनले ‘साम्राज्यको अन्त्य’ भनी आफ्नो डायरीमा त्यो क्षणको सम्झना गरेका थिए । उनी र उनका सम्भावित उत्तराधिकारी विलियमले राजतन्त्र अन्त्य भएको देख्ने सम्भावना प्रबल छ । 

महारानीको मृत्युको दुईवटा कुरालाई उजागर गर्छ: पहिलो, बेलायतीहरूका लागि उनको शक्ति एक प्रतीकका रूपमा रहेको थियो । दोस्रो, राज्य संयन्त्र उनीविना पनि चलिरहनेछ । 

चार्ल्सले अब एक उपाधि र भूमिको स्वामित्व विरासतमा प्राप्त गरेका छन् । अर्को आमनिर्वाचनपछि उनले नयाँ सरकार बनाउने अनुमति दिनेछन् । तर यो कुरा उनकी आमाको छायाँमा गरिनेछ । 

अनि उनले गर्ने सबै कामहरू नाटक जस्तो मात्र हो भन्ने ज्ञान उनलाई हुनेछ । मुकुट र राजदण्ड राजपहिरनको एक हिस्सा हो ।

यसले चार्ल्सलाई आधुनिक संवैधानिक गणतन्त्रको युगमा राजतन्त्रको पनि भूमिका छ भन्ने भ्रम दिलाइरहनेछ । 

एलिजाबेथ बेलायतको गद्दीमा बस्दा बेलायती साम्राज्यअन्तर्गत विदेशमा ७० वटा मुलुक थिए । त्यतिखेर भारत स्वतन्त्र भएको पाँच वर्ष मात्र भएको थियो । त्यसपछिका पाँच दशकमा अन्य मुलुकहरू धमाधम स्वतन्त्र भए । 

एलिजाबेथ बेलायतको गद्दीमा बस्दा बेलायती साम्राज्यअन्तर्गत विदेशमा ७० वटा मुलुक थिए । त्यतिखेर भारत स्वतन्त्र भएको पाँच वर्ष मात्र भएको थियो । त्यसपछिका पाँच दशकमा अन्य मुलुकहरू धमाधम स्वतन्त्र भए । 

एकपछि अर्को देशले आफ्नो भाग्यमा आफैं नियन्त्रण कायम गर्न थालेपछि बेलायती साम्राज्य छिन्नभिन्न हुँदै गयो । इजिप्ट, केन्या र अन्य मुलुकमा उठेका क्रान्तिलाई क्रूरताका साथ दमन गर्न खोजेको भए पनि एलिजाबेथका मन्त्रीहरू राजा जर्ज तृतीयका कदमको अनुसरण गर्दै मुलुकहरूको स्वतन्त्रता मागलाई स्वीकार गर्न बाध्य भए । 

उत्तरी आन्ध्रमा रहेको सानो टापु बेलायतमा एलिजाबेथकी जिजुआमा महारानी भिक्टोरियाले कुनै बेलामा सम्राज्ञीका रूपमा शासन गरेको भए पनि एलिजाबेथको पालामा आइपुग्दा बेलायतले समुद्रहरूमा प्रभुत्व जमाउन सकेन र विश्वलाई आफ्नो इच्छा लदाउन पनि सकेन । साम्राज्य गुमाउन पुग्दा बेलायतले क्रमशः विश्व मामिलाबाट अलग्गिन थाल्यो । 

बेलायती उपिनिवेशबाट स्वतन्त्र भएका मुलुकलाई बेलायतसँग जोडिरहन खोज्ने कमनवेल्थलाई एलिजाबेथले दह्रो समर्थन गर्ने गर्थिन् । स्वतन्त्र मुलुकहरूमा उनको शक्ति चल्दैनथियो तर कतिपयले उनलाई राज्यप्रमुखका रूपमा लिन्थे र नयाँ सरकारलाई मान्यता दिन उनको स्वीकृति खोज्थे । 

तर वर्षहरू बित्दै जाँदा त्यस्तो स्वीकृति खोज्ने मुलुकको संख्या १४ मा झरेको थियो । कतिपय मुलुकले राजतन्त्रसँग पूरै सम्बन्ध तोडे । पछिल्लो उदाहरण सन् २०२१ मा बार्बेडोसले प्रस्तुत गरेको थियो । 

संसारबाट बेलायती उपनिवेशका निशानहरू हराउन थालेसँगै बेलायत युरोपेली महादेशसँग पनि जोडिन अनिच्छुक छ । युरोपेली संघभन्दा अघिको युरोपेली कोइला र स्टील समुदायसँग बेलायतले गरेको सम्झौतालाई एलिजाबेथले आफ्नो शासनकालको आरम्भतिर देखेकी थिइन् । 

सन् १९७२ मा बेलायत युरोपेली समुदायमा जोडिँदा एलिजाबेथले त्यसलाई शाही स्वीकृति दिएकी थिइन् । सन् २०१८ मा बेलायत युरोपेली संघबाट बाहिरिँदा पनि त्यसमा एलिजाबेथको स्वीकृति थियो । त्यसपछि नै बेलायतले ब्रेक्जिटको सम्झौतालाई अघि बढायो । 

एक्लै उभिएको तर संसारबाट नएक्लिएको बेलायत अब पहिलेको जस्तो उपनिवेशवादी शक्ति रहेन जबकि केहीले बेलायतलाई त्यो पहिलेकै जस्तो स्थितिमा पुर्‍याउने इच्छा व्यक्त गर्ने गरेका छन् । 

सानो टापुमा सीमित बेलायतमा अब चार्ल्सले शासन गर्नेछन् । बेलायतीहरूमाझ एलिजाबेथ लोकप्रिय थिइन् तर राजतन्त्रप्रति उनीहरूको आस्था कमजोर बन्दै गएको छ । 

एलिजाबेथको राज्यारोहणको ७० औं वार्षिकोत्सवको समयमा गरिएको सर्वेक्षणमा चार्ल्स आफ्नी आमा जति लोकप्रिय थिएनन् । एलिजाबेथको मृत्युपछि यसमा परिवर्तन आउन सक्छ किनकि यस्तो बेलामा राजतन्त्रप्रति सहानुभूति राख्नुपर्छ भन्ने भाव जनताको मनमा आउन सक्छ । तर यो सहानुभूति क्षणिक मात्र हुनेछ । 

बेमनले भए पनि बेलायतमा राजतन्त्र अन्त्य गराउने व्यक्ति चार्ल्स नै हुन सक्छन् । चार्ल्सका पुर्खा चार्ल्स प्रथमलाई बेलायती गृहयुद्धमा सत्ताच्युत गरी टाउको काटिएको थियो । त्यसले गर्दा केही समयका लागि बेलायती राजतन्त्र अन्त्य भएको थियो । रिस्टोरेसनको समयमा चार्ल्स द्वितीय गद्दीमा फर्किए तर कुनै समयमा राजासँग रहेको निरपेक्ष शक्ति संसदमा निहित हुँदै गयो । 

त्यसपछिका शताब्दीमा राजाको शक्ति झन् झन् क्षीण हुँदै गएको छ । अहिले राजतन्त्र वास्तविक आवश्यकता भन्दा पनि विगतको गौरव सम्झेर बस्ने मात्र स्थितिमा छ । 

चार्ल्स वा उनका छोरा विलियमको शासनकालमा राजतन्त्रप्रति मानिसको आस्था बढ्न पनि सक्छ । तर बेलायती जनतामाथि वास्तविक शासन गर्ने अन्तिम महारानीका रूपमा इतिहासले एलिजाबेथ द्वितीयालाई हेर्ने सम्भावना बढी छ । 

एमएसएनबीसीमा प्रकाशित हायेस ब्राउनको लेखलाई लोकान्तरका लागि विन्देशदहाल अनुवाद गरेका हुन् । 

Maruti inside
Mega
NLIC
TATA Below
ncc inside
मंसिर १८, २०७९

रुस–युक्रेन द्वन्द्व शुरू भएको नौ महिनाभन्दा बढी समय बितिसक्दा युद्ध टुंगिने कुनै लक्षण देखिएको छैन तर यसबीचमा युक्रेनले व्यापक क्षति बेहोरिसकेको तथ्य घामजत्तिकै छर्लंग छ ।  युक्रेनले आफ्ना सैनिकहरूक...

मंसिर १६, २०७९

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको मतगणना अन्तिम चरणमा पुग्दै गर्दा सरकारको नेतृत्व दाबी गरिरहेको नेपाली कांग्रेसमा संसदीय दलको नेताको चुनाव लागेको छ ।  पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवालगायत नेताहरूले चुनाव जिते...

मंसिर १६, २०७९

विश्व बहुध्रुवीयतामा प्रवेश गरेको छ तर यसमा अरू ध्रुवको भन्दा अमेरिकी र चिनियाँ ध्रुवको प्रभाव बढी छ । वर्तमान विश्व व्यवस्थामा सबभन्दा बढी प्रभाव पार्ने दुई मुलुक अमेरिका र चीन हुन् ।  यस्तो अवस्थामा विचार...

मंसिर २१, २०७९

विगत दुई दिनमा युक्रेनले रुसी भूमिमा रहेका तीन क्षेत्रमा ड्रोन आक्रमण गरी रुसको वायु प्रतिरक्षा प्रणालीको कमजोरी उजागर गरेको छ । रुसको आत्मसम्मानमा चोट पुर्‍याउने यस युक्रेनी कदमले युद्धको दिशालाई समेत बदल्न...

मंसिर १९, २०७९

भारतीय र अमेरिकी सेनाले नोभेम्बर १५ बाट शुरू भएको संयुक्त सैन्य अभ्यासको १८औं संस्करण गत शुक्रवार (२ डिसेम्बरमा) टुंग्याएका छन् ।  युद्ध अभ्यास नाम दिइएको उक्त अभ्यास भारतको उत्तराखण्डस्थित औलीमा गरिएको हो...

मंसिर १५, २०७९

हालै भएका केही प्रतिनिधिमूलक घटनाहरूको अध्ययन गर्दा विश्व राजनीतिमा क्रान्तिकारी परिवर्तनका संकेत देखिन थालेका छन् । यस परिवर्तनले विगत ३० वर्षदेखि चल्दै आएको अमेरिकी एकध्रुवीय प्रभुत्वलाई विस्थापित गराउने देख...

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

मंसिर २१, २०७९

यसपटकको निर्वाचनले आश्चार्यचकित पार्ने गरी मतपरिणाम ल्याएको छ । पूर्व पञ्चहरूको पार्टी राप्रपालाई मत परिणामले राजनीतिक पुनर्जीवनको आश्रयका लागि हौसला प्रदान गरेको छ । जसका कारण जमिन, धर्म र पुरातन संस्कारको &lsq...

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

मंसिर २०, २०७९

तोसिमा कार्कीजी, नमस्कार ! सांसद हुनु भएकोमा सबैभन्दा पहिला तपाईंलाई बधाई र शुभकामना । तपाईंसँग मेरो प्रत्यक्ष भेटघाट र कुराकानी भएको छैन । खासमा चुनावअघि नै मेरो छिमेकका साथीहरूले तपाईंलाई टोलमा...

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मंसिर ९, २०७९

मधेश आन्दोलनबाट उदाएका राजनीतिक दलहरूको अहिले भएको हार स्वाभाविक नै हो । केही दिनपछि मान्छेमा वितृष्णा आउनु स्वाभाविक नै हो । मधेश आन्दोलनको आक्रोश मत्थर भएको छ । सबै आ-आफ्नै कामधन्दामा लागेका छन् । नुन, तेल,...

ad
x