×

NMB BANK
NIC ASIA

क्याम्पस पढ्ने, बिभिन्न पेशा र व्यवसायमा लागेकाहरू, सरकारी जागिर खाएकाहरू र क्याम्पस पढाउनेहरू पनि आजकल कोरियन भाषा पढेर कोरिया जान लालायित हुने प्रबृत्तिको बिकास भैरहेको आजको नेपालको अवस्थाले नेपालको भविष्यलाई त्यति राम्रो बाटोतर्फ डोर्याएको छैन । राम्रो रोजगारीको गन्तव्य मानिएकोले कोरिया आजकल मध्यमवर्गीय परिवारका युवाहरूको लागि मिठो सपना भैरहेको छ । 

Muktinath Bank

नेपालको हालको राजनीतिक र अन्य परिस्थितिले असन्तुष्ट युवाहरूको संख्यालाई यति बढाइरहेको छ कि त्यसले जिन्दगीमा एकपटक विदेश गएर कमाउनै पर्ने भन्ने मान्यताको सिर्जना गरिरहेको छ । खाडी मुलुक, कोरिया, इजरायल, युरोप र अमेरिकी देशहरूमा भासिने नेपाली युवाहरूले आफ्नो भर्भराउँदो बैंस उतै ‘खेर फालेर’ बुढेशकालमा खाने र शौच गर्ने भूमिको रुपमा नेपाललाई लिनुपर्ने परिस्थितिको सिर्जना हुनु भनेको राज्य नाकाम हुनु त हुँदै हो त्यो बाहेक, अहिले ‘पिसाबको न्यानो’को रुपमा पाईरहेको रेमिट्यान्समा भुलेर देशको पूर्वाधार र भौतिक संरचनाको विकासलाई नकार्नु पनि हो । 


Advertisment
RMC TANSEN
IME BANK INNEWS
shivam ISLAND

मानवीय असन्तुष्टि भन्ने कुरा ‘क्यान्डी क्रस’को लेवल जस्तो हो । कुर्सीमा आड लगाएर उस्तै रंग भएका क्यान्डी हरूलाई ठोक्याउँदा आउने आवाज र ग्राफिक दृश्यले जति सन्तुष्टि दिन्छ, लेवल नकाट्ने हो भने मान्छेलाई उस्तै तरिकाले बेचैन बनाइदिन्छ । अनि अफिसमा, घरमा, बाटोमा, ससुरालीमा, ट्वाइलेटमा जहाँ जाँदा पनि त्यो फोन निकाल्यो, लेवल कटाउन प्रयास गर्याे । काट्यो भने अनुहारमा छुट्टै प्रकारको कान्ति आउँछ । तर कति तह कटायो भने क्यान्डी क्रसको च्याप्टर नै समाप्त हुन्छ ? यसको जवाफ छैन । यसलाई बनाउनेले तह थापिरहन्छ र खेल्ने मान्छे कहिले हँसिलो मुख लिएर खेल्छ, कहिले रुन्चे मुख लिएर खेल्छ, तर खेल्न छोड्दैन । आवश्यकता पूरा गर्नुपर्ने अवस्थाबाट चिप्लिएर कहिल्यै पुरा नहुने सन्तुष्टिलाई सम्बोधन गर्न हिंडेका धेरै नेपालीहरू विश्वभर यसरी नै भौंतारिइरहेका छन् र यो क्रम बढ्दो छ । 


Advertisment
Nabil box
Kumari
कोरियामा बिदेशी कामदार मगाएर काम गर्ने गराउने उद्यमीहरूले कामदारहरूबाट पूर्ण क्षमतामा काम लिने गर्दछन्, एक सेकेन्डको पनि सदुपयोग गरिएको हुन्छ । त्यहि कारणले कोरियामा कृषि काम गर्ने एकजनाले डेढ लाख तलब पाउँछ र पनि उसले काम गर्ने कृषि फार्म घाटामा गएको हुँदैन

अनियन्त्रित पूँजीवादले सिर्जना गर्ने मानवीय आवश्यकता र सन्तुष्टिको तह सधैं बढिरहेको हुन्छ । यसले पैसाको तुलना गर्न सिकाउँछ, शारीरिक र मानसिक क्षमताको मूल्य निर्धारण गर्न सिकाउँदैन । हामी त्यसैको शिकार बनिरहेका छाैं, जति आर्थिक श्रोत छ त्यसलाई आफ्नो क्षमता प्रयोग गरेर त्यसको अधिकतम सदुपयोग गर्ने कुरामा हामी चुकिरहेका छौं । 

Vianet communication
Laxmi Bank

कुलमान घिसिङले नेपाल बिद्युत प्राधिकरणमा इन्ट्री मारेपछि घटेको लोडसेडिंगले साना तथा मझौला ब्यापारीहरूको उत्पादन मूल्य कति घटाएको छ भन्ने कुरा कोरिया, जापान या खाडी बसेर देखिँदैन । धरासायी भएका कतिपय उद्यमीहरू माथि उठेका छन् । तर देश भित्रै रोजगारीको सिर्जना गर्न लोडसेडिंग हट्नु मात्र पर्याप्त होइन अन्य धेरै बिषयहरूमा सुधारको खाँचो छ । के–के बिषयमा सुधार गर्नुपर्छ भन्ने कुरा पनि विदेश बसेर देखिँदैन । 

केही दिन अगाडि कलेज भर्नाको लाइन भन्दा ग्लोबल आइएमईको बैंक अगाडी लागेको लाइन लामो थियो । राति देखि नै आङमा एउटा झोला, एउटा हातमा ओढ्ने ओछ्याउने र अर्काे हातमा पानीको बोत्तल लिएर लाइन लगाउनेहरूको भीड देखिन्थ्यो । १२ घण्टा भन्दा बढी लाइनमा बसेर भौचर भर्नुपर्ने अवस्थाको सिर्जना हुनु कहालीलाग्दो संकेत हो । करिब पाँच हजार कामदार माग भएकोमा साठी हजारले फारम जान्छन् । यसले देशको अवस्थाको दह्रो प्रतिनिधित्व गर्दछ । 

कोरियामै काम गरिरहेका केही साथीहरूसँग पंक्तिकारको सामाजिक संजालमा कहिले कहिले कुरा हुने गर्छ । प्रायः सबैको भनाइ एउटै हुन्छ, ‘भोटेहरू आफू पनि काममा पुरै खट्छन, हामीलाई पनि खटाउँछन् । दिनभर घोप्टि परेर गर्नुपर्ने काममा ढाड सिधा गर्ने समय पाइँदैन । मेसिनको रफ्तारमा काम गर्नुपर्छ ।’ अर्काे अर्थमा भन्नुपर्दा कोरियामा बिदेशी कामदार मगाएर काम गर्ने गराउने उद्यमीहरूले कामदारहरूबाट पूर्ण क्षमतामा काम लिने गर्दछन्, एक सेकेन्डको पनि सदुपयोग गरिएको हुन्छ । त्यहि कारणले कोरियामा कृषि काम गर्ने एकजनाले डेढ लाख तलब पाउँछ र पनि उसले काम गर्ने कृषि फार्म घाटामा गएको हुँदैन । 

तर नेपालको परिस्थिति फरक छ । पंक्तिकारको रामेश्वर नामका एकजना साथि छन्, उनलाई नेपालमै केही गर्ने जाँगर चलेर नवलपरासीमा तीन बर्षदेखि करिब ४ बिघा जग्गा भाडामा लिएर माछा र बंगुर पालन गरिरहेका थिए । उनी भन्दै थिए, ‘घाटामा गयो मैले धान्न सकिन ।’ अहिले कोरियन भाषा पढ्दै छु । प्रश्न उठ्छ, आखिर त्यहाँ त्यस्तो के छ जसले फाइदै फाईदा दिन्छ र नेपालमा त्यस्तो के छ, जसले घाटा बाहेक केहि दिन्न ? यसको उत्तर पनि छ, नेपालमा काम गर्नेहरूले पूर्ण क्षमतामा आफ्नो शारीरिक र मानसिक शक्तिको प्रयोग गर्दैनन् । तब त ५० वर्ष अघि उस्तै आर्थिक अवस्था भएका कोरिया र नेपालको अहिले कुनै कुरामा तुलना हुन सक्दैन । 

कोरियाको कुरा गर्दा त्यहाँ बढिरहेको आत्महत्याको प्रसंग नउठाए आलेख अपुरो हुन्छ । २००८ देखि हालसम्म इपिएस पास गरेर कोरिया पुगेका नेपालीहरूमध्ये १८ जना जातिले आत्महत्या गरिसकेका छन । कोरियन भाषा परीक्षा पास गर्नु मात्र कोरियामा काम गर्न योग्य हुनु होइन । त्यसको लागि पहिलो शर्त जस्तो सुकै कामको बोझ उठाउन आफू मानसिक रुपमा तयार हुनु हो । नेपालमा काम गर्ने बानी नभएका तर त्यहाँ पुगेर अति संबेदनशील क्षेत्रमा काम गर्नुपर्ने र भाषा संस्कृति, खानपान आफू सुहाउँदो नहुँने, सहकर्मी र रोजगारदाताको दुव्र्यवहारका कारणले आत्महत्याको श्रङ्खला बढेको हुन सक्ने भनेर बिभिन्न अनुसन्धानका निष्कर्षहरू आउने गरेका छन् । 

कोरियन भाषा परीक्षा पास भैसकेका युवालाई धेरै जसो अविभावकहरूले आफ्नो छोरी दिन किन्चित पनि अप्ठेरो मान्दैनन् । नेपालमा एउटा मान्यता नै स्थापित भैसक्यो, ‘विदेश जानेले छोरी राम्रोसँग पाल्न सक्छ’ भन्ने । तर त्यसको पछाडी लुकेको भयंकर सत्यतालाई उजागर गर्नेहरू धेरै कम भेटिन्छन । कोरियन भाषा पास गरिसकेपछि पास गर्नेलाई साथी–भाइ र पारिवारिक सर्कलले माथि माथि उचाल्नु भन्दा बढी उसलाई जस्तो सुकै अवस्थामा पनि काम गर्न सक्ने मानसिकताको अभिबृद्धिको लागि हौसला दिन जरुरी छ । नेपालमा पनि कोरियामा जस्तै कृषि फार्म खोलेर आर्थिक उपार्जन गर्न प्रयास गर्ने धेरै रामेश्वरहरू कोरिया पुगिसकेपछि मानसिक अवासादको शिकार हुँदैनन् भन्ने कुनै ग्यारेन्टी छैन । नेपालमा ६ घण्टा काम गर्दा ‘बोर’ मान्नेहरू कोरियामा गएर बाह्र घण्टा काम गर्न सक्दैनन् । 

देश भित्रै रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्नुपर्छ भन्ने कुरा एउटा विकल्पको रुपमा आए पनि एउटा मन्त्री या प्रधानमन्त्रीले मात्र रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्न सक्दैन । सक्ने भए भाषण भन्दा पहिला काम हुन्थ्यो

पछिल्लो आंकडा अनुसार कोरियामा करिब ५५ हजार नेपालीहरूले काम गरिरहेका छन् र जसमध्ये ५० हजार जति इपिएस कामदारहरू छन् । उनीहरूको गुनासो सुन्ने र सुझाव दिने निकायहरू कोरियामा छैनन् । रोजगारदाताले जे भन्यो त्यहि मान्नुपर्ने वाध्यता छ । केहीको काम र कमाइ राम्रो देखिए पनि धेरैलाई रोजगारदाताले समयमा तलब नदिने, सरकारले तोकेको ज्याला र सेवासुविधा नदिने, साप्ताहिक विदा र रातो विदा नदिने, खान र बस्नका लागि आवश्यक सामाग्री नदिने, विरामी र चोटपटक लाग्दा उपचार खर्च, बिमा र समय नदिने, चाहेको बेला घरबिदा नदिने, रोजगारस्थान परिवर्तनका लागि स्वीकृति नदिने, न्युनतम ज्यालामा बढि काम लगाउने, अतिरिक्त कामको पैसा कम दिने र काम गर्दा बढी तनाब र गाली दिने लगायतका समस्याहरू भोग्नुपरेको भन्दै कोरियामा काम गर्ने नेपाली कामदारहरूले बेला बेलामा गुनासो गरिरहेका हुन्छन् ।

‘बिकल्प के त ?’ भन्ने प्रश्नको टड्कारो उत्तर पाउन गाह्रो छ । देश भित्रै रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्नुपर्छ भन्ने कुरा एउटा विकल्पको रुपमा आए पनि एउटा मन्त्री या प्रधानमन्त्रीले मात्र रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्न सक्दैन । सक्ने भए भाषण भन्दा पहिला काम हुन्थ्यो । यसको लागि विदेश जान खोज्ने युवाहरूले नै सोच्नु पर्ने देखिन्छ । नेपालको अहिलेको बजारमा रोजगारी नै नभएको भने होइन, तर रोजगारीले सामाजिक र आर्थिक सुरक्षाको ग्यारेन्टी गरेको छैन । रोजगारीले दैनिक खर्च टार्न मुश्किल भैरहेको छ । यसमा सरकारको तर्फबाट नीतिगत सुधार धेरै गर्नुपर्ने त छ नै । त्यो भन्दा धेरै विदेश जाने कुरालाई प्राथमिकतामा राख्नेहरूले अब स्वदेशमै टिक्न केही गर्ने आँट अवश्य गर्नुपर्छ । 

hAMROPATRO BELOW NEWS
TATA Below
असोज ३०, २०८०

आज ‘सबैका लागि मर्यादित जीवन’ को आदर्श वाक्यसाथ अन्तर्राष्ट्रिय गरिबी निवारण दिवस मनाइँदै छ । भोक, रोग, अभाव र आवश्यकता पूरा भएपछि मात्र मानवीय मर्यादा पाउन सकिन्छ । नेपालमा गरिबी र असमानताका विभि...

कात्तिक ३०, २०८०

कमेडी क्लब चलाउने मुन्द्रे उपनाम गरेका एकजना मान्छे छन्। एकै श्वासमा चारवटा प्रश्न सोध्न सक्ने क्षमता भएका जानेमाने पत्रकार ऋषि धमलाको कार्यक्रममा पुगेर तिनले भन्न भ्याए, 'यो टिकटकका कारण मान्छेहरू अल्छी भए, कुन...

कात्तिक ३०, २०८०

केही वर्षअघि विद्वान प्राध्यापक डा. अभि सुवेदीले कान्तिपुरमा लेख्नुभएको एउटा प्रसंगबाट आजको चर्चा शुरू गर्नु उपयुक्त हुनेछ । त्यस प्रसंगमा नेपाली कांग्रेसका वर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवाले पूर्व प्रधानमन्त्रीको हैस...

पुस ४, २०८०

डिसेम्बर पहिलो साता एनसेलको माउ कम्पनी आजियाटाले आफ्नो रेनोल्ड होल्डिङ्स यूकेको शतप्रतिशत स्वामित्व गैरआवासीय नेपाली सतिशलाल आचार्यको कम्पनी स्पेक्ट्रलाइट यूकेलाई बेच्न गरेको सम्झौताबारे समाचार बाहिरिएको झन्डै ३ हप्...

मंसिर ३, २०८०

मखमली फुल्दा, मार्सी धान झुल्दा बहिनी आउने छिन्,​ दैलाको तस्वीर छातीमा टाँसी आँसु बगाउने छिन् .....।  हाम्रो समयका चर्चित गायक नारायण रायमाझीको ‘नमुछे आमा दहीमा टीका’ बोलको गीत नि...

पुस १९, २०८०

धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर हर्क साम्पाङले राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको फोटो नगरपालिकाबाट हटाएको विषय अहिले निकै चर्चामा छ । २०५४ मा त्यही प्रकृतिको क्रियाकलाप गरेका थिए, लीला थापा मगरले । जिल्ला विकास समिति...

'एमाले यो सरकारको धरौटीमा छ, बजेट सहमतिमै बन्छ'

'एमाले यो सरकारको धरौटीमा छ, बजेट सहमतिमै बन्छ'

बैशाख ७, २०८१

हामी १५औं अन्त्य गरेर १६औं योजनाको तयारीमा जाँदै छौं । दलका शीर्ष नेताबीच १६औं योजनाको विषयमा छलफल भएको छ । १५औं योजनाको असफलता र नमिलेका कुरालाई १६औं मा सुधार्छौं । हाम्रो गन्तव्य कहाँ हो भन्ने संविधानले ...

उल्लासविहीन नयाँ वर्ष, चंगुलमा परेको लोकतन्त्र

उल्लासविहीन नयाँ वर्ष, चंगुलमा परेको लोकतन्त्र

बैशाख ६, २०८१

सच्चा लोकतन्त्रमा सिमान्तमा रहेको नागरिकले पनि यो देश मेरो हो भन्ने अनुभूति गर्न सक्नेछ- माहात्मा गान्धी । माथि गान्धीको भनाइ किन उद्धृत गरिएको हो भने नयाँ वर्षको आगमन भैसकेको छ र २०८० को बिदाइ बडो हर्षपूर्वक...

ज्ञान र विज्ञानको भण्डार

ज्ञान र विज्ञानको भण्डार

बैशाख १, २०८१

एक दिन काम विशेषले नयाँ सडकतिर गएको थिएँ, मोबाइल टिङटिङ गर्‍यो । हेरेँ पुराना मित्र जयदेव भट्टराई, सम्पादक मधुपर्क (हाल अवकाश प्राप्त) ले सम्झेका रहेछन् । हामी दुई लामो समयसम्म सँगै रह्यौँ, कहिले गोरखापत्र...

x