२५ जेठ २०८३, सोमबार
चीनलाई आक्रोशित बनाउने गरी अमेरिकाको ट्रम्प प्रशासनले ताइवानसँग तीनवटा हतियार सम्झौताहरू गरेको सूचना दिएको छ ।
अमेरिकाले बेच्न लागेको रकेट लन्चर र क्षेप्यास्त्रहरू अत्याधुनिक आक्रमण प्रणाली हुन् ।
बेइजिङ यसबाट क्रुद्ध भएको छ र जवाफ फर्काउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दैछ ।
ट्रम्पले जानीजानी चीनलाई चिढ्याउनका लागि सुनियोजित रूपमा यस समयमा हतियार सम्झौता गरेको स्पष्ट छ । अहिले ट्रम्प उनका प्रतिद्वन्द्वी जो बाइडन बेइजिङविरुद्ध को बढी कठोर देखिने भनी प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । चीनलाई चिढ्याउँदा ट्रम्पको कठोर छवि चम्किन पुग्छ ।
हालैका मतसर्वेक्षणहरूले ट्रम्प जो बाइडनभन्दा पछि परेको देखाइरहेका छन् जबकि चुनाव आउन तीन हप्ताभन्दा कम समय बाँकी छ । त्यसैले पुनर्निर्वाचित हुनका लागि ट्रम्पले सबै किसिमका प्रयासहरू गरिरहेका छन् ।
उनले अफगानिस्तानबाट अमेरिकी सैनिक फिर्ता लैजाने प्रक्रिया तीव्र बनाएका छन् अनि रुससँग आणविक हतियार सम्झौताको ढोल पिटिरहेका छन् । भोट पाउनका लागि ट्रम्पले यस्ता हर्कत गरिरहेका हुन् ।
तर ताइवानलाई हतियार बेचेर उनले यस निर्वाचन स्टन्टलाई खतरनाक स्तरमा पुर्याएका छन् । चीनले एकदुई दिन हल्ला गर्छ अनि पछि यसलाई बिर्सिन्छ अनि आफूलाई राजनीतिक फाइदा पुग्छ भनी उनले विचार गरिरहेका होलान् ।
तर स्थिति त्यति सहज छैन । ट्रम्प प्रशासनले चीनविरुद्ध ताइवानलाई हतियारका रूपमा लामो समयदेखि प्रयोग गरिरहेको छ । बेइजिङप्रति आक्रामकता देखाउने आफ्नो दृढनिश्चयलाई ट्रम्पले थप बलियो बनाउनका लागि पछिल्लो हतियार सम्झौता गरेका हुन् ।
ताइवानलाई घातक हतियारहरूको आपूर्ति गर्ने ट्रम्प प्रशासनको कदम अभूतपूर्व छ । वाशिङटनले एक चीन नीति अँगाल्दै सन् १९७९ मा ताइवानसँग औपचारिक सम्बन्ध तोडिसकेको छ । ट्रम्पअघिका अमेरिकी राष्ट्रपतिहरूले ताइवानलाई रक्षात्मक हतियार मात्र बेच्ने अनुमति दिएका थिए ।
तर ट्रम्प प्रशासनले एक चीन नीतिलाई त्याग्दै ताइवानको पृथक्तावादी अडानलाई समर्थन गर्ने संकेत दिएको छ । आक्रामक क्षेप्यास्त्र, जहाज ध्वस्त पार्ने माइनहरू र एफ–१६ लडाकू विमानहरू विगत एक वर्षमा बेचेर
अमेरिकाले ताइवानलाई चिनियाँ मुख्यभूमिसँग सशस्त्र द्वन्द्वका लागि तयार पारिरहेको छ ।
हालैका महिनाहरूमा ट्रम्प प्रशासनले अमेरिकाका वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई ताइवानको भ्रमणमा पठाएको छ । अघिल्लो महिना संयुक्त राष्ट्रसंघका लागि अमेरिकी राजदूत केली क्राफ्टले ताइवानको आधिकारिक प्रतिनिधित्वमा समर्थन गरिन् । यसरी ताइवनालाई स्वतन्त्र राष्ट्रको दर्जा दिने किसिमका उक्ति र वाशिङटनले उच्च शक्तिशाली सैन्य हतियारहरू पठाउनु संयोग मात्र हैन ।
यस्ता आक्रामक कदमहरूको जवाफमा चीनले पनि ताइवानलाई आफूमा मिसाउने लक्ष्य लिई सैन्यशक्तिको प्रदर्शन गरिरहेको छ ।
चीनविरुद्ध वाशिङटनमा दुवै पक्षका नेताहरू लागिपरेका छन् । यसको अर्थ हुन्छ, ताइवानलाई ट्रम्पले हतियार बेच्न खोजेको कदमलाई बहुमतले स्वीकृत गरिनेछ । यसबाहेक पनि अन्य चारवटा प्रमुख हतियार प्याकेजहरू पछिका लागि तयार पारेर राखिएको छ ।
अमेरिकाको परराष्ट्रनीति संस्थापन र पेन्टागनले विगत केही वर्षयता निकालेका दस्तावेजहरूमा चीनलाई प्रमुख प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा हेरेका छन् । ट्रम्पले चुनाव हारेछन् भने पनि चीनविरुद्ध अमेरिकाको अडान कायम रहनेछ ।
चीनका राष्ट्रपति सी चिनफिङले यसै साता चिनियाँ जनमुक्ति सेनाका मरिनहरूलाई मुलुकको सार्वभौमसत्ता रक्षाका लागि युद्ध गर्नुपरे पनि तयार रहन बताउनु भनेको खतरनाक समय आउन लागेको संकेत हो ।
वाशिङटनले चीनको सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय सुरक्षामा खेलवाड गर्नु र ताइवानलाई आक्रामक हतियार बेच्नु आगोमा खेले जस्तो हो । सानो झिल्कोले पनि ठूलो आगलागीको सम्भावना बढेको छ ।
आरटीमा प्रकाशित फिनियन कनिङघमको विश्लेषण
