नेपाली कांग्रेसका केन्द्रीय सदस्य डा. शेखर कोइरालाले नियमित अधिवेशनमा जानुको विकल्प नभएको बताएका छन् । बूढानीलकण्ठमा भएको केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकमा धारणा राख्दै उनले विशेष महाधिवेशन र म्याद थप्ने कुरा कदापि मान्य नहुने बताएका हुन् । 

‘अहिले केही पदाधिकारी एवं जिम्मेवार नेताहरूबाट विशेष महाधिवेशन अथवा यही कार्यसमितिलाई डेढ दुई वर्ष समय थप्ने कुरा सुनिँदैछ, कोही केन्द्रीय सदस्यले यस्तो कुरा गरेका छैनन्,’ उनले भने, ‘पार्टीको विधान र संविधानले दिएको समय गुज्रिसकेकाले नियमित अधिवेशनमा जानुको विकल्प छैन । विशेष महाधिवेशन र म्याद थप्ने कुरा कदापि मान्य हुँदैन ।’

उनले क्रियाशील सदस्यताको समस्या समाधान नभई महाधिवेशन हुन नसक्ने पनि बताएका छन् । ‘पटक-पटक हामीले कार्यतालिका बनायौं तर क्रियाशीलको विवादले कार्यतालिका प्रभावित भयो, यो पटक त्यस्तो नहोस्। छिटोभन्दा छिटो क्रियाशील सदस्यताको समस्या टुङ्ग्याएर डेढ-दुई महिनाभित्र महाधिवेशन सम्पन्न गरिनुपर्छ।’

यस्तो छ कोइरालाले बैठकमा राखेको मन्तव्यको सम्पादित अंश:

१. सरकारलाई बधाई ! शुभकामना-सफलताको कामना।

२. प्रधानमन्त्रीजीले १००% समय सरकार सञ्चालनमा ध्यान दिनुपर्नेमा ७५% समय पार्टीको काममा खर्च भएको छ। यसरी सरकार सञ्चालन कसरी प्रभावकारी हुन सक्छ ?

३. दुई महिनादेखि १५ मन्त्रालय नेतृत्वविहीन छन् । यसले कसरी जनहितमा काम गर्न सक्छ र सुशासन दिन सक्छ ?  

४. संख्याका हिसाबले नेपाली कांग्रेस अल्पमतमा छ तर पनि कांग्रेस यतिबेला सरकारको नेतृत्व गर्दैछ । गठबन्धनको सरकार छ । अहिले सरकारका सामु धेरै चुनाैती छ ।

५. यतिबेला अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थिति कांग्रेस पार्टीको प्रतिकूल छ। हाम्रा छिमेकी राष्ट्र र मित्र राष्ट्रहरूसँगको सम्बन्धलाई सन्तुलनमा राख्नुपर्ने छ । त्यसकारण पार्टीको सम्पूर्ण शक्ति सरकारलाई सफल बनाउन केन्द्रित हुनुपर्ने देखिन्छ।

६. आज दु:ख लागेको छ। सानेपाको कार्यलय छाडेर केन्द्रीय समिती बैठक यहाँ गर्दैछौँ । पार्टी कार्यालयमा धर्नामा बसेका हाम्रै साथीहरू हुन् । उनीहरूको माग हामीले सुन्नै पर्छ । १३औँ महाधिवेशनमा पनि केन्द्रीय सदस्य साथीहरू नै पार्टी कार्यलयमा धर्नामा बस्नु भएको थियो तर पार्टी अफिसमै बैठक बस्यो र साथीहरूको माग सुनुवाइ भयो । मेरो विनम्र आग्रह छ कि हरेक केन्द्रीय समिति बैठक पार्टी अफिसमै राखौँ ।

५. अधिवेशन : संविधान र कानून हामीले नै बनाएको हौँ । यहाँ हुनुभएका धेरै साथीहरू संविधानसभामा हुनुहुन्थ्यो।  त्यसमा उल्लेख भएका र लेखिएका कुराहरूलाई कांग्रेस जस्तो लोकतान्त्रिक पार्टीले बिर्सन मिल्दैन । कांग्रेस पार्टी लोकतन्त्रको पाठशाला पनि हो। पदाधिकारी र पूर्व पदाधिकारीले महाधिवेशनको टुङ्गो लगाउनुहोला भनेर केन्द्रीय सदस्यहरू कुरेर बस्यौं तर उहाँहरूमा इच्छाशक्ति  देखिएन । 

६. क्रियाशील सदस्यता : तल्लो तहबाट, विधान र प्रक्रियागत ढंगले आएका छानबिन समितिले मापदण्ड बनाई निर्णय गरिएका बाहेक केन्द्रबाट विधि विपरीत थपिएका क्रियाशील सदस्यता र पार्टी समायोजन नाममा प्रक्रिया नपुर्‍याई वितरण गरिएका सदस्यताले जटिलता उत्पन्न गरेको हो । नेतृत्व र क्रियाशील छानबिन समितिले क्रियाशीलमा धेरै समस्या छैन भनेर भनिसकेकाले यसमा अल्झिन आवश्यक छैन । जुन-जुन स्थानमा समस्या छ त्यहाँ १३ औँ महाधिवेशनका क्रियाशीललाई आधार मानेर अधिवेशनमा जाऔँ ।

७. निर्देशिका :  गत निर्वाचनमा विद्रोही उमेदवार, प्रस्तावक र समर्थकको नाम क्रियाशील नवीकरणमा समावेश भएको हुन सक्छ त्यसलाई हटाउने व्यवस्था निर्देशिकामा गरिनुपर्छ भनेर क्रियाशील सदस्य छानबिन समिति संयोजक रमेश लेखक ज्युले राखिसक्नु भएको छ । कतिपय स्थानमा पार्टीका आधिकारिक उम्मेदवारको नवीकरण छुटेको छ । नवीकरण छुटेकाको हकमा १३औँ महाधिवेशनको कार्ड लिएर आएमा महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी हुन दिने व्यवस्था निर्देशिकामा राख्नुपर्छ ।

८. अहिले केही पदाधिकारी एवं जिम्मेवार नेताहरूबाट विशेष महाधिवेशन अथवा यही कार्यसमितिलाई डेढ-दुई वर्ष समय थप्ने कुरा सुनिँदैछ । कोही केन्द्रीय सदस्यले यस्तो कुरा गरेका छैनन् । पार्टीको विधान र संविधानले दिएको समय गुज्रिसकेकाले नियमित अधिवेशनमा जानुको विकल्प छैन । विशेष महाधिवेशन र म्याद थप्ने कुरा कदापि मान्य हुँदैन । क्रियाशील सदस्यताको समस्या समाधान नभई महाधिवेशन हुनै सक्दैन । पटक-पटक हामीले कार्यतालिका बनायौं तर क्रियाशीलको विवादले कार्यतालिका प्रभावित भयो, यो पटक त्यस्तो नहोस्। छिटोभन्दा छिटो क्रियाशील सदस्यताको समस्या टुंग्याएर डेढ-दुई महिनाभित्र महाधिवेशन सम्पन्न गरिनुपर्छ।

९. नेपाली कांग्रेसको अधिवेशन हाम्रो नेतृत्व चयनको मात्र विषय होइन । यो मुलुकको भविष्य कता कसरी जान्छ भनी निर्धारण गर्ने यो महाधिवेशन हो । यसमा देशवासीको चासो र चिन्ता त छ नै , अन्तराष्ट्रिय समुदायको पनि हामी प्रति दृष्टि छ । तसर्थ कांग्रेसको १४औ ँ महाधिवेशनको संघारमा हामीले एकतावद्ध भएर हामी प्रति भरोसा र विश्वास गर्नेको मन जित्न सके नेपालमा लोकतन्त्रको भविष्य सुन्दर हुनेछ ।