हिन्द महासागर क्षेत्रमा चीनको गतिविधिमा अंकुश लगाउन भारतले एक निर्णय लिएको छ ।

बहराइनमा भएको अमेरिकी नेतृत्वको महागुटमा भारत पनि जोडिएको छ । बहूद्देशीय समुद्री साझेदारी अन्तर्गत भारत कम्बाइन्ड मेरिटाइम फोर्स (सीएमएफ) मा जोडिएको छ । 

अरब सागर क्षेत्रभित्र र बाहिर समुद्री सुरक्षा र पाइरेसी रोक्नका लागि यो विश्वव्यापी फोर्सले काम गर्छ । 

अमेरिकाले हिन्द महासागर र हिन्द प्रशान्त क्षेत्रमा चीनलाई चुनौती दिनका लागि भारतको भूमिका सर्वोपरि रहेको बताएको छ । त्यसैले भारत ३४ देशको जलक्षेत्रीय गठबन्धनमा प्रवेश गरेको हो । 

अमेरिका तथा भारतका रक्षा र परराष्ट्रमन्त्रीहरूको दुई जोड दुई बैठकमा भारतीय जलसेनासँग समुद्री सहयोग थप बढाउने विषयमा कुराकानी भएको छ । सीएमएफमा भारत जोडिएपछि अमेरिकाले त्यसको स्वागत गरेको छ । 

सीएमएफको नेतृत्व अमेरिकी जलसेनाका भाइस एडमिरलले गर्छन् भने बेलायती रोयल नेभीका कमोडोर त्यसका डेपुटी कमान्डर हुन्छन् । हेडक्र्वाटरमा सदस्य देशका अधिकारी मुख्य भूमिकामा हुन्छन् । 

सीएमएफ खासमा अन्तर्राष्ट्रिय नियमअन्तर्गत समुद्री सुरक्षामा सुधार, खुला व्यापार र अवैध गतिविधि रोक्नका लागि बनाइएको हो । 

तर यसलाई अमेरिका र बेलायतले चीनको प्रभाव रोक्नका लागि उपयोग गर्न खोजेका छन् । 

हिन्द महासागर क्षेत्रमा रहेका देशमा चीनको कुल निर्यातको लगभग ८ प्रतिशत जाने गरेको छ । हिन्द महासागर हुँदै जाने समुद्री बाटोका कतिपय गौंडाहरू साँघुरा छन् । त्यहाँ आउनसक्ने सम्भावित खतरालाई रोक्न चीनले जलसेना तैनाथी बढाउन सक्छ । 

आफ्नो व्यापारिक हितका लागि चीनले जलसेना तैनाथी गर्दा अन्य मुलुकलाई रणनीतिक जोखिम आइलाग्न सक्छ । त्यही क्षेत्रको मुलुक भारत पनि त्यस्तो जोखिममा पर्न सक्छ । 

त्यसैले चीनबाट तेर्सिन सक्ने जोखिम घटाउन भारत सीएमएफमा जोडिएको हो । हिन्द महासागरमा गोप्य रूपमा आइपुग्ने चिनियाँ पनडुब्बीहरूलाई रोक्न सीएमएफले कारवाही चलाउने अपेक्षा भारतले गरेको छ ।