×

Dabur
Nic Asia
Marvel

चुनावी तालमेलको बहस

संसदीय चुनावमा वाम गठबन्धन– हल्ला बढी, प्रगति शून्य !

काठमाडाैं | असार २, २०७९

TVS INSIDE

स्थानीय तहको निर्वाचनमा नेकपा एमालेले आशातित जीत निकाल्न नसकेपछि धेरैले चर्चा गर्ने गरेका थिए, आसन्न प्रदेश र संसदीय चुनावमा वामपन्थी गठबन्धन बन्ने भयो ।

morang Auto yamaha

स्थानीय तह चुनावमा पाएको मताधार हेर्दा एमाले एक्लै चुनावमा जाँदा अघिल्लो संसदीय चुनावको साख कायम राख्न नसक्ने सम्भावना हुँदा वामपन्थी पार्टीहरू विशेषगरी एमाले र माओवादी केन्द्र मिलेर चुनावी गठबन्धन बनाउन सक्ने चर्चा थियो ।


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
Saurya island

स्थानीय तह चुनावको नतिजा आउँदै गर्दा एमालेका केन्द्रीय सदस्य विष्णु रिजालले सबैभन्दा पहिला वापमन्थी पार्टीहरूको एकताका लागि ढोका खुल्ला रहेको सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिएका थिए । 

एमालेमा अहिले पनि संस्थापन इतर खेमामा रहेका नेताहरू आगामी चुनावमा वामपन्थी शक्ति मिलेरै जानुपर्ने पक्षमा छन् । 

Vianet communication
Maruti inside

एमाले विभाजन हुनुअघि माधव नेपाल खेमामा रहेका नेताहरू जो दशबुँदे सम्झौता मानेर एमालेमै रहेका थिए, उनीहरूमध्ये अधिकांश अहिले पनि वामपन्थी एकताको पक्षमा छन् । एमाले स्थायी कमिटी सदस्य घनश्याम भुसालले वामपन्थी एकताको लागि भनेर पाँच बुँदे रोडम्याप सार्वजनिक गरेका छन् ।

अहिले वामपन्थी पार्टीहरूका लागि एकता वा सत्यानास गरी दुई विकल्प मात्रै रहेको भुसालले बताएका छन् । उनी वामपन्थी एकता हुनुपर्ने पक्षमा लबिङ गरिरहेका छन् । 

एमालेका अर्का केन्द्रीय सदस्य टंक कार्की भने विश्वकै इतिहास हेर्दा कम्युनिस्ट आन्दोलन ओरालो लागेपछि फेरि उठेको उदाहरण नभएको बताउँछन् । नेपालमा कम्युनिस्ट पार्टीको बलियो सम्भावना भएकाले आन्दोलनलाई बिग्रिन दिन नहुने उनको भनाइ छ ।

‘विश्वको उदाहारण हेर्दा कम्युनिस्ट आन्दोलन ओरालो लागेपछि फेरि उठ्न सकेको देखिँदैन । सबैजसो ठाउँमा नेतृत्वको आचरणमा प्रश्न उठ्ने गरेको छ । तुलनात्मकरूपमा भारतको कम्युनिस्ट नेताको आचरणमा प्रश्न उठ्दैन, तर पनि त्यहाँ कम्युनिस्ट आन्दोलन जुर्मुराउन सकेको छैन । नेपालमा बलियो कम्युनिस्ट पार्टीको सम्भावना र आधार छ । जनताले नेतृत्वको चरित्र र विवेकमा प्रश्न उठाएका मात्रै हुन्’, कार्कीले भने ।

नेकपा एमालेको सचिवालय तहका एक नेताका अनुसार, अहिलेसम्म एमाले र माओवादीबीच तालमेल गर्ने गरी दुई पार्टीबीच औपचारिक संवाद समेत भएको छैन र व्यक्तिगत तबरमा भएका छलफलमा पनि कुनै प्रगति छैन ।

पछिल्लो समयमा एमाले र माओवादी केन्द्रका नेताहरूको संवाद बाक्लिएको छ । उनीहरू गोप्य रूपमा भेटवार्ता गरिरहेका छन् । एमाले र माओवादी केन्द्रका नेताहरूको पछिल्लो शीर्ष तहको भेट गत शनिबार भएको थियो । माओवादी केन्द्रका नेता नारायणकाजी श्रेष्ठ एमाले अध्यक्ष केपी ओली निवास बालकोट पुगेका थिए । उनीहरू बीच करीब डेढ घण्टा छलफल भएको थियो । तर, दुई नेताका बीचमा वामपन्थी एकताका बारेमा छलफल नभएको बरू नेपालको परराष्ट्र नीति, सम्भावित परिणाम र राजनीतिक दलहरूको भूमिकाको बारेमा कुराकानी भएको माओवादी केन्द्रका नेता नारायणकाजी श्रेष्ठले बताए ।

यसबीचमा एमाले उपमहासचिव प्रदीप ज्ञवाली र माओवादी केन्द्रका नेता वर्षमान पुनले पनि गोप्य भेटवार्ता गरेका छन् । ज्ञवालीलाई भेटेपछि माओवादी नेता पुनले एमालेका अर्का नेता घनश्याम भुसालसँग पनि भेटवार्ता गरेका थिए । उनीहरू बीचमा भएको छलफलको विषय बाहिरिएको छैन । भेटमा संलग्न नेताहरूले पनि छलफलको विषय खुलाउन चोहेका छैनन् ।

तर, नेकपा एमालेको सचिवालय तहका एक नेताका अनुसार, अहिलेसम्म एमाले र माओवादीबीच तालमेल गर्ने गरी दुई पार्टीबीच औपचारिक संवाद समेत भएको छैन र व्यक्तिगत तबरमा भएका छलफलमा पनि कुनै प्रगति छैन ।

‘वामपन्थी तालेमलको बारेमा औपचारिक छलफल गर्नेगरी ठोस प्रगति आजको मितिसम्म भएको छैन । आगामी चुनावमा एमाले र माओवादी केन्द्रबीच तालमेल हुने झिनो सम्भावना पनि छैन । भविष्यमा के हुन्छ, अहिल्यै भन्न सकिँदैन । तर, अहिलेचाहिँ हल्ला बढी, प्रगति शून्य छ’, एमालेका ती प्रभावशाली नेताले भने ।

नेकपा एमालेकास्थायी कमिटी सदस्य शेरबहादुर तामाङ पनि केही नेताहरूले व्यक्तिगत तहमा वामपन्थी तालमेलको आवश्यकता र सम्भावनाका बारेमा छलफल गरेको हुनसक्ने, तर औपचारिकरूपमा अहिलेसम्म त्यस्तो कुनै छलफल नभएको बताउँछन् ।

‘संसद्मा वा अन्य कुनै सार्वजनिक कार्यक्रममा भेट्दा चुनावी समीक्षा र वामपन्थी तालमेलबारे नेताहरूले व्यक्तिगत तहमा कुरा गरेका हुनसक्छन्, तर आगामी चुनावमा नै एमाले र माओवादी केन्द्रको तालमेल हुने कुनै सम्भावना देखिएको छैन’, तामाङले भने ।

विशेषगरी, अध्यक्ष केपी शर्मा ओली, महासचिव शंकर पोखरेल, उपमहासचिव विष्णु रिमाल लगायतका नेताहरू माओवादी केन्द्रसँग तालमेलको पक्षमा खुलिसकेका छैनन् । 

तर, सचिवालयकै कतिपय नेताहरू वामपन्थी तालमेलको पक्षमा भए पनि उनीहरूले आफ्ना कुरा खुलेर पार्टीका औपचारिक फोरममा राख्न सकेका छैनन् ।

स्थानीय तहको चुनावमा २३ स्थानबाहेक एक्लै चुनावीप्रतिस्पर्धा गरेको एमालेले संसदीय चुनावमा पनि एक्लै सहभागी हुने नीति अख्तियार गरेको छ । केही सीमित स्थान विशेषमा अर्को पार्टीसँग तालमेल भए पनि आमरूपमा भने एमाले कसैको साथ नलिई चुनावी प्रतिस्पर्धामा जाने आन्तरिक तयारीमा देखिन्छ ।

एमालेका एक शीर्ष नेताले दिएको जानकारी अनुसार, अहिलेकै अवस्थामा चुनावमा जाँदा एमालेले प्रत्यक्षतर्फ २५ देखि ३० सिट जित्न सक्ने आकलन छ । तर, यसलाई बढाउनका लागि केन्द्रीय तहका नेताहरूलाई अहिलेबाटै भूगोलमा पठाउने नीति एमालेले लिएको छ । 

एमालेका एक शीर्ष नेता भन्छन्, ‘केन्द्रीय नेतालाई तत्कालै निर्वाचन क्षेत्रमा खटाउने नीति छ । केन्द्रीय नेतृत्व अहिल्यैबाट भूगोलमा खटिँदा मतदाताको समस्या सम्बोधनको पहल हुन्छ र त्यसले एमालेको पक्षमा माहोल बनाउँछ ।’

अहिलेदेखि मंसिरसम्मको मेहनतमा प्रत्यक्षतर्फ केही सिट बढाउने र समानुपातिक समेत गर्दा ६५ देखि ७० सिटको हाराहारीमा संसद्मा उपस्थिति सुनिश्चित गर्न सक्दा सरकारकै नेतृत्वको अवसर पनि आउने अवस्था रहने एमाले नेताहरूको विश्लेषण छ । 

‘अहिलेको निर्वाचन प्रणाली अनुसार कुनै पनि दलको एकल बहुमत आउँदैन । त्यस्तो अवस्थामा कांग्रेस र एमालेमध्ये एकले सरकारको नेतृत्व गर्ने हो । त्यतिबेला जसले सक्छ, उसले सरकार बनाउँछ । अहिले माओवादी केन्द्र कांग्रेससँग तालमेल गरेर चुनाव लडेपछि सरकार भने एमाले र माओवादीको बन्न पनि सक्छ’, एमालेका एक नेता भन्छन्, ‘त्यतिबेलाको सम्भावना अहिले नै यकिन गर्न सकिँदैन । तर, दुई पार्टी मिलेर चुनावमा जाने वातावरण पनि बनेको छैन ।’

माओवादी केन्द्रका नेताहरू कांग्रेससँग भन्दा एमालेसँग चुनावी तालमेल हुँदा जित्न सहज हुने स्वीकार्छन् । तर, माओवादी अहिल्यै सरकारबाट बाहिर आएर एमालेसँग चुनावी तालमेल गर्ने मनस्थितिमा देखिन्न । अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले नै केही दिनअघि आफूलाई प्रधानमन्त्रीको अफर आएको तर अहिले आफू त्यो रेसमा नरहेको सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिएका थिए । 

मुख्यगरी, एमाले अध्यक्ष ओलीको माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डसँगको ‘इगो’का कारण एमाले–माओवादी गठबन्धनको सम्भावना टरिरहेको एमालेकै नेताहरू बताउँछन् । अर्कातर्फ, एमालेबाट विभाजित भएर गएको एकीकृत समाजवादीसँगको सहकार्यमा पनि ओली र माधव नेपालबीचकै ‘इगो’ र टसलले नकारात्मक भूमिका निर्वाह गरेको छ । 

माओवादी केन्द्रको नेतृत्व भने संसदीय चुनावबाट पनि आफू नै सत्ताको निर्णायक शक्ति बन्ने विश्लेषणसहित जता बढी सिटसहितको तालमेल हुन्छ त्यतै लाग्ने मनस्थितिमा देखिन्छ ।

माओवादी केन्द्रका नेताहरू कांग्रेससँग भन्दा एमालेसँग चुनावी तालमेल हुँदा जित्न सहज हुने स्वीकार्छन् । तर, माओवादी अहिल्यै सरकारबाट बाहिर आएर एमालेसँग चुनावी तालमेल गर्ने मनस्थितिमा देखिन्न ।

अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले नै केही दिनअघि आफूलाई प्रधानमन्त्रीको अफर आएको तर अहिले आफू त्यो रेसमा नरहेको सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिएका थिए । 

माओवादी केन्द्रले कांग्रेससँग आगामी प्रदेश र संसदीय चुनावमा आफूले पाउने सिट संख्याबारे आन्तरिकरूपमा बार्गेनिङ थालेको छ । 

कांग्रेसका एक केन्द्रीय पदाधिकारी भन्छन्, ‘माओवादी केन्द्रका नेताहरू दुवैतिर बार्गेनिङ गरिरहेका छन् । अघिल्लो चुनावमा गठबन्धन गरेर जितेको ठाउँमा पनि माओवादीका नेताहरूले सिट दावी गर्ने अवस्था छ । जहाँ अहिले उनीहरूको जित्ने आधार देखिँदैन । धेरै ठाउँमा दाबी गर्ने र कांग्रेसको मतमा जितेर ठूलो पार्टी हुने माओवादी केन्द्रका नेताहरूको रणनीति छ । कांग्रेसले आगामी चुनावमा तालमेल गरेर सिट बाँडफाँड गर्दा विशेष ध्यान दिनुपर्ने अवस्था छ ।’  

Mega
TATA Below
NLIC
असार १७, २०७९

प्रदेश र संघीय संसद्को चुनावी मिति घोषणाको पूर्वसन्ध्यामा माओवादी पृष्ठभूमिका पार्टीहरूबीच एकताको प्रयासले प्राथमिकता पाएको छ ।  माओवादी आन्दोलनसँग जोडिएका दलहरूलाई एकीकृत गर्नका लागि विशेषगरी माओवादी...

असार १४, २०७९

केही साता अघिसम्म पार्टीभित्रै अल्पमतमा परेका जनता समाजवादी पार्टीका केन्द्रीय कार्यकारिणी समिति अध्यक्ष उपेन्द्र यादव फेरि पार्टीमा पकड जमाउन सफल भएका छन् । संसदीय दल र केन्द्रीय समिति दुवैतिर बहुमत जुटाएर पार्...

असार १३, २०७९

जर्मनीको श्लोस एल्माउमा आइतवारदेखि शुरू भएको विश्वका शक्तिशाली मुलुक जी७को बैठकले रुसविरुद्ध एकजुट हुने तथा चीनको प्रभाव घटाउन पूर्वाधार विकास योजना अघि बढाउने संकल्प लिएका छन् ।  जी७ क्यानडा, फ्रान्स, ...

असार १४, २०७९

रुसले युक्रेनविरुद्ध चलाएको विशेष सैन्य कारवाही चलाएको १२५ दिन पुगिसक्दा पनि टुंगो लाग्ने छाँटकाँट नदेखिएपछि राष्ट्रपति भोलोदीमीर जेलेन्स्की समेत आजित भइसकेका छन् ।  सोमवार जी७ मुलुकहरूको बैठकलाई सम्ब...

असार १६, २०७९

गत फेब्रुअरी २४ बाट शुरू भएको रुस–युक्रेन द्वन्द्व दुवै पक्षको थोत्रो हतियार तह लगाउने माध्यम बनेको छ ।  युद्धमा युक्रेनले सोभियतकालीन पुराना हतियारहरू पूर्ण रूपमा उपयोग गरिसकेकाले ऊ अब आफ्ना पश्च...

असार १५, २०७९

स्पेनको राधजानी मड्रिडमा मंगलवार (२८ जुन) बाट पश्चिमी सैन्य गठबन्धन नेटोको शिखर सम्मेलन शुरू भएको छ ।  बिहीवारसम्म चल्ने यस सम्मेलनमा नयाँ रणनीतिक अवधारणाका विषयमा चर्चा गरिने नेटोको वेबसाइटमा उल्लेख ...

संस्मरण : सडकका खाल्डा पुरिएलान् कि भनेको उल्टै मविरुद्ध उजुरी पो परेछ !

संस्मरण : सडकका खाल्डा पुरिएलान् कि भनेको उल्टै मविरुद्ध उजुरी पो परेछ !

असार १९, २०७९

गएको जेठ महिनायता (यो आलेख लेख्दासम्म) मैले ललितपुर महानगरपालिका वडा नम्बर २२ स्थित चुनिखेल र भैँसेपाटीको उकालोमा राज्यले थापेको धरापमा परेर लडेका चारजना स्कूटी चालक (आमा–बच्चासहित)लाई आफ्नो गाडीमा र...

'यसरी कम गर्न सकिन्छ मुलुकमा आर्थिक संकटको जोखिम'

'यसरी कम गर्न सकिन्छ मुलुकमा आर्थिक संकटको जोखिम'

असार १९, २०७९

विदेशी मुद्रा सञ्चिति नै अर्थतन्त्रको अवस्था देखाउने एउटा चित्र हो । सामान्यतया धनी देशहरूमा ३ महिनाका लागि विदेशी मुद्राको सञ्चिति भए पनि पुग्छ । तर, नेपालजस्तो गरीब देशका लागि भने कम्तिमा ६ महिनाका लागि मौज्दा...

आर्थिक संकटका भविष्यवेत्ता महोदयहरू– यसबाट पार पाउने भिजन पनि छ कि ?

आर्थिक संकटका भविष्यवेत्ता महोदयहरू– यसबाट पार पाउने भिजन पनि छ कि ?

असार १९, २०७९

हेलो मिस्टर रिकार्डो, तिम्रो प्रशिद्ध पुस्तक प्रिन्सिपल अफ पोलिटिकल इकोनोमी एन्ड ट्याक्सेसन सन् १८१७ मा सार्वजनिक भयो । त्यसयता पूँजीवादले आफ्ना २ सय वर्ष गुजारिसक्यो, तर सामाजिक अन्तरविरोधको समाधान दिन सकेन । मि...

ad
x