गर्भावस्थामा प्रत्येक महिलालाई धेरै सावधानी अपनाउन सल्लाह दिइन्छ । यस्तो सल्लाह डाक्टरदेखि परिवार, साथीहरू सबैले दिन्छन् । यस अवधिमा केही गर्भवती महिलाहरूमा चिन्ता, तनावको स्तर पनि बढी देखिन्छ । धेरै पटक महिलालाई वाकवाकी लाग्ने, बान्ता हुने, थकान लाग्ने र केही खाने वा पिउन मन नलाग्नेजस्ता शारीरिक समस्या पनि देखिन्छ । 

गर्भावस्थामा दिइने सल्लाहमध्ये केही खानपानसँग पनि सम्बन्धित छन् । विशेषगरी गर्भावस्थामा मेवा खानु निषेध गरिएको छ । मेवाले गर्भवती महिलाका साथै गर्भमा रहेको बच्चालाई पनि हानि पुर्‍याउने विश्वास गरिन्छ । त्यसैगरी, गर्भावस्थामा भात खानेबारे पनि ‘मिथक’हरू छन्। यस्तो अवस्थामा आजकाल धेरै महिलाले भात खान छाड्छन् । जानौँ गर्भावस्थामा भात खाने कि पर्दैन ?

के म गर्भावस्थामा भात खान सक्छु ?

टीओआई लेखमा प्रकाशित एक रिपोर्टका अनुसार गर्भवती खानेकुराको बारेमा धेरै मिथकहरू छन्, जसका कारण महिलाहरूले प्रायः महत्त्वपूर्ण र पौष्टिक खानाको उपभोग गर्दैनन् । गर्भावस्थामा गर्भवती महिलाको लागि आहार र उचित हेरचाह सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हो । 

आजकल बच्चाको शारीरिक र मानसिक विकास राम्रोसँग हुन सकोस् भनेर शरीरलाई पर्याप्त मात्रामा पोषक तत्व चाहिन्छ । प्रायः कतिपय महिलाले गर्भावस्थामा भात खान छोड्छन्, जुन ठीक होइन । महिलाहरूले भात खाँदा तौल बढ्छ, जसले गर्भावस्थामा जटिलता निम्त्याउन सक्छ भन्ने लाग्छ ।

गर्भावस्थामा खानामा भात समावेश गर्ने कि नगर्ने ?

यदि तपाईलाई गर्भावस्थामा भात खाँदा कुनै हानी हुन्छ वा तौल बढ्छ जस्तो लाग्छ भने मनबाट यस्तो डर हटाउनुहोस् । तपाईं सीमित मात्रामा चामल उपभोग गर्न सक्नुहुन्छ । यसले तौल पनि बढाउँदैन । आहारमा भात समावेश गर्दा, तपाईंले धेरै आवश्यक पोषक तत्वहरू प्राप्त गर्नुहुन्छ जस्तै म्याग्नेसियम, जुन बच्चाको संज्ञानात्मक विकासको लागि आवश्यक छ । यसका साथै आमाको स्वास्थ्य पनि राम्रो रहन्छ ।

कुन चामल खाने ?

अब प्रश्न उठ्छ कि सेतो भात खाने कि ब्राउन राइस ? पोषणविज्ञहरूका अनुसार गर्भवती महिलाका लागि सेतो र खैरो अर्थात् दुवै चामल फाइदाजनक हुन्छ । यद्यपि, ब्राउन राइस अझ धेरै प्रभावकारी हुने बताइन्छ । किनभने चामलमा प्राकृतिक रूपमा फाइबर, थायामिन, भिटामिन डी, रिबोफ्लेभिन, क्याल्सियम आदि पाइन्छ । यी सबैले रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछन् । चामलमा स्वस्थ कार्बोहाइड्रेट हुन्छ, जसले शरीरलाई शक्ति र शक्ति प्रदान गर्छ। ब्राउन राइसको सेवनले पाचन प्रणाली स्वस्थ रहन्छ ।

प्रायः गर्भावस्थामा महिलाहरूमा कब्जियतको समस्या बढ्छ । यस्तो अवस्थामा ब्राउन राइस खाँदा कब्जियतबाट बच्न सकिन्छ । किनभने यो चामलमा घुलनशील फाइबर धेरै मात्रामा पाइन्छ । ब्राउन राइसमा धेरै कम ग्लाइसेमिक इन्डेक्स हुन्छ । यस्तो अवस्थामा सीमित मात्रामा सेवन गर्दा इन्सुलिनको नियमन ठीकसँग भइरहन्छ ।