
बुधबार आगलागी भएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको ढल्केबर सबस्टेसनको अध्ययन तथा निरीक्षण गर्न कार्यकारी निर्देशक हितेन्द्रदेव शाक्यसहितको टोली बिहीबार ढल्केबर पुगेको छ ।
अचानक आएको प्राविधिक समस्या, त्यस क्षेत्रको विद्यमान लोड (माग र आपूर्ति)को अवस्था तथा यस्ता समस्याको दिगो समाधान गर्ने उद्देश्यसहित टोली त्यहाँ पुगेको हो ।
वषौंदेखि प्राधिकरण अन्तर्गतका वितरण पूर्वाधार संरचना मर्मत सम्भार (काम चलाउ) अवस्थामा सञ्चालन गरिँदै आएको छ ।
दिगो र भरपर्दो विद्युत् आपूर्ति गर्न पूर्वाधार संरचनाको मर्मत सम्भार, नयाँ जडान लगायत काम गर्ने र भविष्यमा यस्ता खालका दुर्घटना घट्न नदिने गरी अगाडि बढ्ने योजनाका साथ यसको अध्ययन गरिने कार्यकारी निर्देशक शाक्यले बताए ।
ढल्केबर देशकै ठूलो सबस्टेसन हो । यहाँ ४०० केभीदेखि ११ केभी (४००/२२०/१३२/३३/११ केभी) सम्मका अलग-अलग सबस्टेसन छन् ।
बुधबार आगलागी भएको वा समस्या आएको सबस्टेसन १३२/३३/११ केभी खण्डमा मात्र हो । सबस्टेसन पूरै खण्डमा कुनै समस्या नआएको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक शाक्यले जानकारी दिए । यो सबैभन्दा पुरानो सबस्टेसन हो, जसको २०४२ सालतिर निर्माण गरिएको थियो । त्यसपछि, विस्तारै प्राधिकरणले २२० केभी र ४०० केभी सबस्टेसन निर्माण गरी सञ्चालनमा ल्याएको थियो ।
सबस्टेसनमा जडित करेन्ट ट्रान्फर्मर (सिटी) पड्केर आगलागी हुँदा बुधबार बिहान करिब ७:३० बजेदेखि त्यस क्षेत्रको विद्युत् आपूर्तिमा समस्या आएको थियो । १३२/३३/११ केभी सबस्टेसनमार्फत् धनुषाको जनकपुरधाम, यदुकुवा, धनुषाधाम, सखुवा, महोत्तरीको जलेश्वर, गौशाला, बर्दिबास, सिन्धुलीको भिमानलगायत क्षेत्रमा विद्युत् हुँदै आएको छ ।

उक्त खण्डको सबस्टेसनमा जडित ६३ एमभीए क्षमताका दुई पावर ट्रान्सफर्मरमा २०८१ साल भदौ १८ गते पनि समस्या आएको थियो । दुई वटा ट्रान्सफर्मरबाट करिब ९० एमभीए विद्युत् भार (लोड) आपूर्ति भइरहेकामा करिब ३ सातासम्म ३० एमभीएको लोड काटिएको थियो ।
त्यतिबेला प्रभावित क्षेत्रको आपूर्तिलाई नियमित गर्न भारतको सुरसण्डबाट ३३ केभी प्रसारण लाइनबाट विद्युत् आयात गरिएको थियो । प्राधिकरणले २०७८ साल चैतमा ढल्केबरको १३२/३३ केभी सबस्टेसनमा ६३ एमभिएको नयाँ ट्रान्सफर्मर जडान गरेको थियो ।
ढल्केबर सबस्टेसनबाट पश्चिम चन्द्रनिगाहापुर तथा काठमाडौंसम्म विद्युत् आपूर्ति हुने गरेको छ । ढल्केबरस्थित ४०० केभी सबस्टेसन नै नेपाल र भारतबीच विद्युत् आयात-निर्यातको एकमात्र संरचना हो ।
ढल्केबर-मुजफ्फरपुर अन्तरदेशीय प्रसारण लाइनमार्फत् नेपालले हिउँदमा मागअनुसार आयात र बर्खामा विद्युत् निर्यात गर्दै आएको छ । २०७७ साल माघ १९ गते ४०० केभी सबस्टेसनको उद्घाटन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीबाटै भएको थियो । त्यतिबेला पनि प्रधानमन्त्रीमा ओली र प्राधिकरणको कार्यकारी निर्देशकको जिम्मेवारीमा शाक्य नै थिए ।
२२० केभी ढल्केबर सबस्टेसन सञ्चालनमा आएपछि २०७२ साल फागुन ८ गते ढल्केबर-मुजफ्फरपुर प्रसारण लाइनमार्फत् भारतबाट पहिलो पटक ८० मेगावाट विद्युत् आयात शुरू गरिएको थियो । यसैलाई नेपालमा लोडसेडिङ अन्त्यको प्रस्थान विन्दु मानिन्छ ।