चीनमा शनिबार विश्वको पहिलो ह्युमनोइड हाफ-म्याराथन सम्पन्न भएको छ। जहाँ २० भन्दा बढी दुई खुट्टे रोबोटहरूले १२ हजार मानवसँग प्रतिस्पर्धा गरे ।

यो दौडले चीनको ह्युमनोइड प्रविधिमा भएको प्रगतिलाई प्रदर्शन गरेको छ, यद्यपि रोबोटहरू लामो दूरीको दौडमा मानव धावकहरूलाई उछिन्न असमर्थ रहे ।

बेइजिङको दक्षिणपूर्वी यिजुआङ जिल्लामा आयोजित यो दौडमा विभिन्न कम्पनी र विश्वविद्यालयका टोलीहरू सहभागी थिए । 

यो क्षेत्र बेइजिङका धेरै प्राविधिक कम्पनीहरूको केन्द्र हो । रोबोटहरूले २१ किलोमिटर लामो घुमाउरो मार्ग पार गर्नुपर्ने थियो, जसमा हल्का उकालो र कठिन बाटो पनि समावेश थियो । 

मानव धावकहरूले पानीको सहायता लिन्थे भने रोबोटहरूलाई ब्याट्री परिवर्तन गर्न अनुमति दिइएको थियो । यदि रोबोटले दौड जारी राख्न नसकेमा नयाँ रोबोटलाई प्रयोग गर्न सकिन्थ्यो, तर यसका लागि १० मिनेटको जरिवाना लाग्थ्यो ।

दौडमा बेइजिङ ह्युमनोइड रोबोट इनोभेसन सेन्टरद्वारा निर्मित टियानगोङ अल्ट्रा नामक रोबोटले पहिलो स्थान हासिल गर्‍यो । 

यसले २ घण्टा ४० मिनेटमा दौड पूरा गर्‍यो, जुन मानव विश्व कीर्तिमानी धावक ज्याकोब किप्लिमोको ५६ मिनेट ४२ सेकेन्डको कीर्तिमानभन्दा निकै कम थियो । उक्त दौड मानव धावकले भने १ घण्टा २ मिनेटमै पूरा गरे ।

टियानगोङ अल्ट्राको टोलीका प्रमुख प्राविधिक अधिकृत टाङ जियानले यो रोबोटको प्रदर्शन पश्चिमी मुलुकका समान रोबोटहरूसँग तुलनायोग्य भएको दाबी गरे । 

उनले भने, 'टियानगोङको खेल उपलब्धि पश्चिमी रोबोटिक्स कम्पनीहरूले अझै हासिल गर्न सकेका छैनन् ।' १ दशमलव ८ मिटर अग्लो यो रोबोटले दौडमा तीन पटक ब्याट्री परिवर्तन गर्‍यो र लड्नबाट जोगाउन सहयोगीले यसलाई पछाडिबाट समातेर दौडाए ।

दौडका क्रममा धेरैजसो रोबोटहरूलाई मानव सहयोगीको आवश्यकता पर्‍यो । कतिपयलाई रिमोट कन्ट्रोलद्वारा सञ्चालन गरियो भने कतिलाई डोरीले बाँधिएको थियो । मानव धावकहरूले रोबोटहरूलाई सजिलै उछिने र कतिपयले उत्सुकतावश रोबोटसँगै दौडे । 

चीनले सन् २०२३ मा जारी गरेको नीतिगत दस्तावेजमा ह्युमनोइड रोबोटिक्स उद्योगलाई 'प्राविधिक प्रतिस्पर्धाको नयाँ सीमा'को रूपमा पहिचान गरेको छ । 

सन् २०२५ सम्ममा ठूलो परिमाणमा उत्पादन र मुख्य कम्पोनेन्टको सुरक्षित आपूर्ति श्रृंखला स्थापना गर्ने लक्ष्य राखिएको छ । 

पछिल्ला केही महिनामा चीनका ह्युमनोइड रोबोटहरूले साइकल चलाउने, राउन्डहाउस किक गर्ने र साइड फ्लिप गरेका भिडियोहरूले इन्टरनेटमा तहल्का मच्चाएका छन् । यी प्रगतिलाई चिनियाँ सञ्चारमाध्यमले आर्थिक वृद्धिको सम्भावित चालकको रूपमा प्रचार गरिरहेका छन् ।

यो दौडले कृत्रिम बुद्धिमत्ता(एआई) र रोबोटहरूले मानवलाई उछिन्न सक्ने भविष्यबारेको चिन्तालाई केही हदसम्म कम गरेको छ । 

यद्यपि, ह्युमनोइड प्रविधिको द्रुत विकासले सुरक्षा, रोजगारी र सामाजिक प्रभावका बारेमा प्रश्न उठाइरहेको छ । टियानगोङ अल्ट्राको लामो खुट्टा र मानव धावकको नक्कल गर्ने एल्गोरिदमले प्राविधिक सम्भावनालाई प्रदर्शन गरे पनि रोबोटहरूले अझै मानवको गति र सहनशीलतासँग प्रतिस्पर्धा गर्न धेरै बाँकी छ ।

यो दौडले प्रविधिको प्रदर्शन मात्र नभई मानव र मेसिनबीचको सहकार्यको सम्भावनालाई पनि उजागर गरेको छ । रोबोटहरूको सहभागिताले दौडमा रमाइलो र उत्सुकता थपेको थियो, जसले दर्शक र सहभागीहरूलाई भविष्यको प्रविधिको झल्को प्रदान पनि गर्‍यो । 

यद्यपि, रोबोटहरूको सीमित गति र बारम्बारको सहयोग आवश्यकताले ह्युमनोइड प्रविधिलाई अझ परिष्कृत गर्नुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ ।

चीनले ह्युमनोइड रोबोटिक्समा गरेको यो प्रगतिले विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धालाई थप तीव्र बनाएको छ । अमेरिका अझै पनि अत्याधुनिक ह्युमनोइड मोडलहरूमा अग्रणी छ तर, चीनको द्रुत प्रगतिले उसलाई बलियो प्रतिस्पर्धी बनाउँदैछ ।