
कालो तिल, मह र कुश तर्पण र श्राद्धकर्ममा अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छन् । तिल र कुश दुवै भगवान् विष्णुको शरीरबाट निस्केको मान्यता छ । अनि पितृहरू पनि भगवानकै स्वरूप हुन् ।

गरुड पुराणका अनुसार तीनै देवताहरू ब्रह्मा, विष्णु र महेश कुशको क्रमशः जरो, मध्य र अग्रभागमा बस्नुहुन्छ । त्यसैले कुशको उपयोग गरेर पितृहरूलाई खुशी बनाउन सकिन्छ ।
कुशको अग्रभाग देवताको, मध्यभाग मनुष्यको र जरो पितृहरूको मानिएको छ ।
तिल पनि पितृहरूका लागि प्रिय र दुष्टात्माहरूलाई टाढा भगाउने वस्तु हो । श्राद्ध एवं तर्पण क्रियामा कालो तिलको महत्त्व छ । तिलदान गर्नु भनेको सुनदान गर्नुजत्तिकै मानिन्छ । तिलविनाको पानी पितृहरूले पाउँदैनन् ।
दान गर्दा हातमा कालो तिल अवश्य राख्नुपर्छ । यस दानको फल पितृ तथा दानकर्ता दुवैलाई प्राप्त हुन्छ ।
यसबाहेक मह, गंगाजल, जौ, दूध र घिउ पनि श्राद्धकर्ममा महत्त्वपूर्ण मानिएका छन् ।
पितृहरूको तृप्तिका लागि नित्य तर्पण गर्नुपर्छ । पूर्वमा देवतालाई, उत्तरमा ऋषिहरूलाई अनि दक्षिणमा यमराजलाई तर्पण गरेर पितृहरूलाई प्रसन्न राख्न सकिन्छ ।
भारतीय वेबसाइटबाट