११ साउन २०८३, सोमबार
रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले सन् २००० पछि पहिलोपटक उत्तर कोरियाको भ्रमण गरेका छन् । लामो समयपछि भएको भ्रमण दुवै देशका लागि विश्वसामु आफ्नो मित्रता देखाउने अवसरजस्तै थियो । तर, अब देखाउने मात्रै कुरा रहेन । उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ उनले युक्रेन युद्धमा रूसलाई पूर्ण समर्थन गर्ने घोषणा गरेका छन् ।
यतिमात्रै होइन दुई देश अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रहरूले उत्तर कोरियामाथि लगाएको नाकाबन्दीलाई राष्ट्रसंघीय सुरक्षा परिषद्मा पुनरावलोकन गर्नुपर्नेमा सहमत भएका छन् । यस्तै, आक्रमणको अवस्थामा आपसी सहयोगका लागि दुई देशबीच बृहत् साझेदारी सम्झौता भएको छ ।
यसमा दुवै देशको स्वार्थ छ । पुटिनलाई युद्ध जारी राख्न गोला बारुद चाहिन्छ, भने उत्तर कोरियालाई पैसा चाहिन्छ ।
पुटिन र किम जोङले चीनको सहयोगमा मित्रता बनाएका छन् । किनभने दुवै देशमाथि लगाइएको पश्चिमी प्रतिबन्धबीच चीन व्यापार र प्रभाव कायम राख्न महत्वपूर्ण स्रोत हो। चिनियाँ राष्ट्रपति जिनपिङले मे महिनामा पुटिनलाई भेटेका थिए।
अमेरिका र युरोपले चिनियाँ राष्ट्रपतिसँग रुसलाई समर्थन नगर्न र युक्रेन युद्धलाई चर्काउने काम गर्ने सामान नदिन दबाब दिइरहेका छन् । सी जिनपिङले यी चेतावनीहरूलाई बेवास्ता गर्न सक्दैनन् । जसरी विश्वलाई चिनियाँ सामानको आवश्यकता छ, त्यसरी नै चीनलाई विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र बन्न विदेशी पर्यटक र लगानी चाहिन्छ ।
यही कारणले गर्दा अब चीनले युरोपका केही देशका साथै थाइल्याण्ड र अष्ट्रेलियाबाट आउने मानिसलाई भिसा फ्री यात्राको व्यवस्था गरेको छ । यति मात्र होइन, फेरि एकपटक विदेशी चिडियाखानामा पाण्डा पठाइएको छ ।
उनी ठूलो विश्वव्यापी भूमिका खेल्न चाहन्छन् र अमेरिकासँग प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धामा छन् । युक्रेनमा रुसले गरेको आक्रमणको चीनले अहिलेसम्म निन्दा नगरे पनि कुनै ठूलो सैन्य सहायता पठाएको छैन।
चीनले अहिलेसम्म किम जोङको आणविक हतियार बढाउने प्रयासलाई समर्थन गर्दै आएको छ । यसले संयुक्त राष्ट्र संघमा अमेरिकी नेतृत्वको प्रतिबन्धलाई रोक्न बारम्बार काम गरेको छ ।
उत्तर कोरियाले बारम्बार हतियार परीक्षण गर्दै आएको छ । यही कारण जापान र दक्षिण कोरिया अमेरिकासँगको आफ्नो तितो इतिहास बिर्सेर नजिक पुगेका छन् ।
तनाव बढ्दै जाँदा, प्रशान्त महासागरमा थप अमेरिकी युद्धपोतहरू देखा पर्न थालेका छन् । यस्तो अवस्थामा चीनलाई ‘पूर्वी एसियाली नाटो’ बन्ने सम्भावना देखिन थालेको छ ।
युक्रेन युद्धमा पुटिनका लागि उत्तर कोरियाको तोपखाना प्रमुख शक्ति साबित हुने विश्वास गरिएको छ ।
उत्तर कोरियालाई चीनको बढी आवश्यकता छ । यो एक मात्र देश हो जहाँ किम जोङ जान्छन् । उत्तर कोरियाको करिब आधा तेल रुसबाट आउँछ, तर यसको कम्तीमा ८० प्रतिशत व्यापार चीनसँग हुन्छ ।
पश्चिमासँग मैत्रीपूर्ण सम्बन्ध राख्दा पुटिनले उत्तर कोरियामाथि दुईपटक नाकाबन्दी लगाएका थिए । यति मात्र होइन, उत्तर कोरियालाई आणविक कार्यक्रम त्याग्न अमेरिका, चीन, दक्षिण कोरिया र जापानलाई पनि रुसले साथ दिएको थियो ।
यसलाई दक्षिण कोरिया, अमेरिका र युरोपेली संघले ठूलो खतराका रूपमा हेरेका छन् ।
