
नेपालबाट हराएका देवमूर्तिहरूका बारेमा अमिताभ जोशीद्वारा निर्देशित बृत्तचित्र ‘के तपाईंले मेरो देवता देख्नु भयो (ह्याब यू सिन माई गड) ?’ को पहिलो प्रदर्शन भएको छ ।

उक्त बृत्तचित्रको पहिलो प्रदर्शन बुधवार काठमाडौंको ठमेलस्थित छाँया सेन्टरको क्यूएफएक्स सिनेमा हलमा भएको हो ।
बृत्तचित्र हेर्न अमेरिकन, अष्ट्रेलियन, युरोपियन युनियन, मलेसियन र बेलायती राजदूतावासका कूटनीतिज्ञलगायत विभिन्न संघसंस्थाका विशिष्ट व्यक्ति गरी १३० जना उपस्थित थिए ।

उक्त बृत्तचित्रले नेपालबाट विभिन्न समयमा चोरी भइ विदेश लगिएका र अनुसन्धानपश्चात प्राप्त भएका देवताका मूर्तिहरूलाई नेपाल फर्काउने पहल तथा त्यसको सांस्कृतिक महत्वका बारेमा विभिन्न तथ्य उजागर गरेको छ ।

यो बृत्तचित्र अझै पूर्ण रूपमा निर्माण हुन भने बाँकी नै रहेको निर्देशक जोशीले बताए । ‘यो केवल एक बृत्तचित्र मात्र नभइ हराएका वा चोरिएका मूर्तिहरूलाई नेपालमा फिर्ता ल्याउने अभियानको शुरूवाती चरण हो । खोज तथा अनुसन्धानको निरन्तरता अझै आवश्यक छ,’ उनले भने ।
सो बृत्तचित्रका बारेमा वरिष्ठ पत्रकार कनकमणि दीक्षित र अलिसा सिजापति, जुगैल सिक र जोय डेभिसले आफ्नो धारणा राखेका थिए । उनीहरूले नेपालका सांस्कृतिक सम्पदाहरू स्वदेश फिर्ता ल्याइ संग्राहालयमा राख्न गरिएका प्रयासहरूमध्ये सबैभन्दा सराहनीय प्रयास यो बृत्तचित्र भएको र यसले उक्त कार्यमा सहयोग पुर्याउनमा कोशेढुंगाको काम गर्नेसमेत बताए ।
उक्त बृत्तचित्र प्रदर्शनको प्रायोजन दया फाउन्डेशन, नेपाल इन्भेष्टमेन्ट मेगा बैंक लिमिटेड र नेपाल कला परिषदले गरेको हो । उक्त कार्यक्रमको संयोजन दया फाउन्डेशनकी पूर्वअध्यक्ष एवं कल्चर विभागकी प्रमुख निभा माथेमा प्रधानले गरेकी थिइन् ।
बृत्तचित्र प्रदर्शनपछि प्रधानले दर्शकदीर्घा एवं निर्मातासँग प्रश्नोत्तर कार्यक्रम गरेकी थिइन् । यसले बृत्तचित्रको औचित्यताका बारेमा थप प्रकाश पारेको थियो । सांस्कृतिक सम्पदाको महत्व र त्यसलाई पुनः प्राप्तिको प्रयासलाई उजागर गर्दै उक्त बृत्तचित्रले सन् १९८४ मा पाटनको लक्ष्मी–नारायणको चोरी भएको मुर्तिलाई सन् २०२१ मा फिर्ता ल्याइ पुनःस्थापित गरिएको घटनालाई रोचक ढंगले पस्किएको छ ।