
बुधवार भियतनामले अमेरिकासँग युद्ध समाप्त भएको ५० औं वार्षिकोत्सव मनायो । आधुनिक राष्ट्र स्थापना उत्सवका क्रममा सैन्य परेड समेत निस्कियो ।
१९७५ अप्रिल ३० मा साइगन पतनसँगै अमेरिकी समर्थनप्राप्त दक्षिण र कम्युनिस्ट उत्तर भियतनामबीचको विभाजन अन्त्य भयो र त्यसले भियतनामको एकता र समृद्धिको बाटो खुल्यो ।
देशका प्रमुख नेता तो लामले जनसमूहलाई सम्बोधन गर्दै भने, 'सबै भियतनामीहरू भियतनामका सन्तान हुन् । उनीहरूले यस देशमा बाँच्ने, काम गर्ने, स्वतन्त्रता प्राप्त गर्ने, खुशी खोज्ने र प्रेम गर्ने अधिकार राख्छन् ।'
'अतीतलाई बन्द गर्ने, भिन्नतालाई सम्मान गर्ने, भविष्यतर्फ लक्षित हुने भावनासहित सिंगो पार्टी, जनता र सेना भियतनामलाई शान्ति, एकता, समृद्धि र विकासको देश बनाउने प्रतिबद्धता गर्दछन्,' उनले थपे ।
हजारौं मानिसहरू परेड हेर्नका लागि साइगन (अहिलेको हो चि मिन्ह सिटी) को सडकमा रातभर क्याम्प गरी बसे । उनीहरू ड्रोन र आतिशबाजी हेर्न बेलुकासम्म सडकमा पिकनिक खाँदै कुरिरहेका थिए ।
एक स्थानीय दर्शक गुयेन थी हुएले भनिन्, 'अब शान्तिको समय हो । शान्ति संसारका सबैको सपना हो ।'
एक फ्लोटमा भियतनामको राष्ट्रिय चिह्न थियो भने अर्कोमा हो चि मिन्हको चित्र राखिएको थियो ।
परेडमा भियतनामी सेनासँगै चिनियाँ, लाओस र कम्बोडियाली सैनिकले पनि मार्च गरे । केही सैनिक ३० वर्ष लामो युद्धको समयमा उत्तर भियतनामी सेनाले लगाउने पोशाकमा थिए ।
स्वतन्त्रता महलनजिकको परेडमा हेलिकप्टर राष्ट्रिय झन्डा बोकेर उडे भने लडाकू विमानहरू पनि आकाशमा देखिए ।
भियतनामी नेता तो लामको छेउमा कम्बोडियाका पूर्वनेता हुन सेन र लाओसको कम्युनिस्ट पार्टीका महासचिव थोंगलुन सिसौलिथ बसिरहेका थिए ।
तो लामले भने, 'साइगनको पतन केवल अमेरिकी र दक्षिण भियतनाममाथिको विजय होइन, फ्रेन्च उपनिवेशविरुद्धको संघर्षसहित ३० वर्ष लामो स्वतन्त्रता युद्धको गौरवशाली समापन थियो ।'
उनले भियतनामलाई आजको हैसियतमा पुर्याउन सोभियत संघ, चीन, लाओस, कम्बोडिया र संसारभरका 'प्रगतिशील' व्यक्तिहरू (जसमा अमेरिकी पनि छन्) को सहयोग रहेको बताए ।
भियतनामको बदलिँदो अन्तर्राष्ट्रिय दृष्टिकोण
सिंगापुरको आईएसईएस युसुफ इस्हाक संस्थाका विश्लेषक गुयेन खाक गियाङका अनुसार अघिल्ला वर्षहरू जस्तो केवल सैन्य विजयको सन्देश नभएर यो वर्ष मेलमिलाप र आर्थिक भविष्यमा केन्द्रित उत्सवले भियतनामको बदलिँदो विश्वनीति देखाउँछ ।
गियाङले भने, 'युद्ध अझै पनि भियतनामको राष्ट्रिय एकताको आधार हो, तर असमाप्त मेलमिलापको संकेत पनि हो ।' कम्युनिस्ट सेनाका पूर्व ट्रक चालक फ्याम न्गोक सोन (६९ वर्ष) भन्छन्, 'अब केवल शान्ति र मित्रताको स्थान बाँकी छ ।'
अमेरिकासँग सम्बन्ध विकास
अमेरिका र भियतनामबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएको ३० वर्ष पुगेको छ । सन् २०२३ मा भियतनामले अमेरिकालाई उच्चतम कूटनीतिक दर्जा 'समग्र रणनीतिक साझेदार'को रूपमा मान्यता दिएको थियो, जुन दर्जा चीन र रुसलाई पनि प्राप्त छ ।
तर, पूर्व राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लागू गरेका भारी शुल्क र विदेशी सहायता कटौतीले भियतनाममा युद्धको असर हटाउने काममा अवरोध ल्याएको छ ।
अमेरिकाले युद्धकालीन असरहरू— जस्तै एजेन्ट अरेन्जको असर र नफुटेका विस्फोटकहरूको समस्या समाधान गर्ने प्रयासमा जोड दिएको भए पनि ट्रम्प प्रशासनको कटौतीले यस्ता परियोजनाहरूको भविष्य संकटमा पारेको छ ।
चीनसँगको तनाव र अमेरिकी रणनीति
चीनको विस्तारवादी समुद्री दाबीमा भियतनाम र फिलिपिन्सजस्ता देशहरू प्रत्यक्षरूपमा भिडिरहेका छन् । यस्तोमा अमेरिकासँगको सहयोगले भियतनामलाई चीनसँग सन्तुलनमा रहन सहयोग गरेको हो ।
तर, यदि अमेरिका अब केवल आर्थिक प्रतिस्पर्धामा केन्द्रित रहन्छ भने दक्षिणपूर्वी एशियाका देशहरूमध्ये भियतनाम पनि अमेरिकी प्राथमिकताबाट बाहिरिन सक्ने सम्भावना छ ।
अन्त्यमा, हो चि मिन्ह सिटीस्थित अमेरिकी महावाणिज्यदूत सुजन बर्न्सले कार्यक्रममा सहभागिता जनाए पनि राजदूत मार्क ई. नापर भने उपस्थित भएनन् ।
करीब १३,००० जनाको परेडमा सैनिक मिलिसिया, पूर्व सैनिक र स्थानीय नागरिकले भाग लिए । परेड स्वतन्त्रता महलतर्फ जाने मुख्य सडक हुँदै अमेरिकी वाणिज्य दूतावास अगाडि पुगेर समापन भयो ।
एक भिडियोमा चिनियाँ सैनिकहरूले 'विजय दिवसमा हो अंकल हामीसँगै हुनुहुन्थ्यो' भन्दै गीत गाएको सुनिएको थियो । चीनका नेता सी जिनपिङले पनि यसै महिना भियतनाम भ्रमण गरेका थिए ।