०१ साउन २०८३, शुक्रबार
परासी –पश्चिम नवलपरासीको सुनवल नगरपालिकालाई नेपालकै पहिलो बालमैत्री स्थानीय तह घोषणा गरिएको छ ।
आइतवार भूमहीमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा प्रदेश ५ का मुख्यमन्त्री शंकर पोखरेलले सुनवलाई नेपालकै पहिलो बालमैत्री स्थानीय तह घोषणा गरेका हुन् ।
२०७२ जेठ ३२ गते सुनवल नगरपालिका नेपालमै पहिलो बालमैत्री नगर घोषणा भएको थियो । राज्य पूनर्संरचनापछि तत्कालीन रामनगर गाविसको पूरै वडा र धुरकोट गाविसको वडा नं. ६ समावेश भएको थियो । साविक १० वटा
वडाहरू रहेको नगरपालिकामा नयाँ गाभिएर बनेका वडामा ११, १२ र १३ मा समेत बालमैत्रीका लागि आवश्यक पर्ने सबै सूचकहरू पूरा भएपछि मुख्यमन्त्री पोखरेलले पहिलो बालमैत्री स्थानीय तह घोषणा गरेका हुन् ।
बालमैत्री स्थानीय तह घोषणा भएपछि नेपालका स्थानीय तहहरूले सुनवललाई सिकाइ केन्द्रको रूपमा लिन सक्ने गरी काम अघि बढाइएको नगरप्रमुख भीमबहादुर थापाले बताए ।
बालमैत्री स्थानीय शासन राष्ट्रिय रणनीतिले तय गरेका सेवा प्रभावसम्बन्धी २७ वटा र संस्थागततर्फ १२ गरी कुल ३९ वटा सूचक र १६ वटा खुड्किलाहरू पूरा गर्नुपर्ने प्रावधान छ ।
ती सूचकसँगै नगरपालिकाले थप तीनवटा सूचक तयार गरी बालमैत्रीका लागि डेढवर्ष अघिदेखि कार्यक्रम सञ्चालन गरेको नगरप्रमुख थापाले बताए । नगरपालिका आफैंले तय गरेका सूचकमा विद्यालयमा अपाङ्मैत्री र्याम भएको हुनुपर्ने, आयोडिनयुक्त नुनको प्रयोग हुनुपर्ने र लागूपदार्थ दुव्र्यसनी न्युनिकरणजस्ता तीनवटा सूचक रहको थिए । कुल ४२ वटा सूचकहरू पूरा भएपछि बालमैत्री स्थानीय तह घोषणा गरिएको थापाले बताए ।
बालमैत्री नगर घोषणापछि त्यसको दीगोपनाका लागि रणनीतिक योजना निर्माण गरिसकिएको र वडादेखि नगर स्तरीय समिति गठन गरेर परिचालन गरिएको थापाले कार्यक्रममा जानकारी दिए । नेपालका सबै स्थानीय तहले बालमैत्री स्थानीय शासनको विषयमा अध्ययन, अवलोकन तथा अनुसन्धान गर्न सहजता ल्याउन बालमैत्री सिकाइ केन्द्रको समेत निर्माण गरेको थापाले बताए ।
बालमैत्रीपछि अब नगरलाई नेपालकै पहिलो महिलामैत्री घोषणा गर्ने उद्देश्य अनुरूप कार्यक्रम सञ्चालन गरिएको पनि थापाले जानकारी दिए । ६८ हजार ८२ जनसंख्या रहेको नगरपालिकामा २८ हजार २ सय ६० जना बालबालिका छन् ।
प्रदेश ५ लाई पहिलो बालमैत्री प्रदेश बनाउँछौं – मुख्यमन्त्री पोखरेल
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री पोखरेलले प्रदेश ५ लाई नेपालकै पहिलो बालमैत्री प्रदेश बनाउने बताए । अन्य प्रदेशको तुलनामा प्रदेश ५ धेरै क्षेत्रमा अगाडि रहेको जनाउँदै बालबालिका र महिलालाई प्रमुख प्राथमिकतामा राखेर काम गर्दै आएको बताए । सुनवल नगरपालिका देशमै उत्कृष्ट स्थानीय तह बन्न सफल हुनुले पनि प्रदेश ५ अन्य प्रदेशको तुलनामा अघि छ भन्ने कुरा देखाएको उनको भनाइ थियो ।
घोषणापछि त्यसको दिगोपनाका लागि नगरपालिका क्रियाशील हुनुपर्ने बताउँदै प्रदेशले सुनवललाई प्राथमिकतामा राखेर कार्यक्रम ल्याउने समेत बताए ।
स्थानीय तहमा बढेको करबारे मुख्यमन्त्री पोखरेलले प्रदेश सरकारले कर नबढाएको स्पष्ट पारे । उनले विगतमा लाग्दै आएको कर समेत प्रदेशले हटाएको बताउँदै जनताको भावना र जीवनस्तरको तुलना नगरी कर लगाउन नहुनेमा जोड दिए ।
प्रदेश सरकारले कृषि क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखेर काम गरेको उनले बताए । जमिन नहुनेका लागि जमिन उपलब्ध गराएर कृषिमा लाग्न अभिप्रेरित गर्ने गरी प्रदेशले काम गरेको उनले बताए । उनले जमिन नहुनेहरूको लगत संकलन गर्न पनि सबै स्थानीय तहलाई निर्देशन दिए । ‘बाँझो राखिएका जग्गासँगै जमिन नभएकाहरूको पनि लगत संकलन गरेर प्रदेशमा पठाउनुस्, सरकारले त्यस्ता व्यक्तिलाई खेती गर्नका लागि जग्गा उपलब्ध गराउछ,’ मुख्यमन्त्री पोखरेलले भने ।
कार्यक्रममा भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री तथा प्रदेश सरकार प्रवक्ता बैजनाथ चौधरीले सुनवलले गरेको नमूना काम अब प्रदेशका सबै स्थानीय तहले लागू गर्नुपर्ने बताए ।
