काठमाडौं–महन्थ ठाकुरलाई अध्यक्षमण्डलको संयोजकबाट हटाएर राजेन्द्र महतोलाई चुनेपछि राजपा विवाद उत्कर्षमा पुगेको छ । 

विधान अनुसार अध्यक्षमण्डलका ६ सदस्यहरुबाट चक्रीय प्रणालीमा दुई दुई महिना पार्टीको नेतृत्व गर्ने प्रावधान रहेको छ । तर पार्टी स्थापना भएको डेढ वर्षसम्म महन्थ ठाकुर एक्लैले संयोजकको जिम्मेवारी लिएका थिए ।

‘महाधिवेशन नजिकिएको समयमा राजपामा एकाएक संयोजक परिवर्तन गरिनु नै विवादको जड हो’ महन्थ पक्षीय नेता डाक्टर सुरेन्द्र झा भन्छन्‘‘राजपामा किर्ते तरिकाले संयोजक चुनिएको छ, र यो गम्भीर षड्यन्त्र हो ।’

केपी ओली नेतृत्वको सरकारलाई समर्थन मात्र गरेको तर सहभागी नभएको राजपामा सरकार गठनको समयदेखि नै सहभागी हुने कि नहुने भन्ने विवाद थियो । श्रोत भन्छ, ‘संविधान संशोधनको सुनिश्चितता नभई सरकारमा सहभागी नहुने पक्षमा महन्थ ठाकुर रहेका छन् भने राजेन्द्र महतो र महतो पक्षीय नेताहरू जे सुकै भएपनि सरकारमा सहभागी हुनुपर्ने पक्षमा रहेका छन् ।’ ठाकुर संयोजक रहेसम्म सरकारमा सहभागी हुन नपाउने भएपछि एकाएक संयोजक परिवर्तन गरिएको ठाकुर पक्षले आरोप लगाएको छ ।

विवादको अर्को जड भनेको महाधिवेशनपछि पार्टी नेतृत्व कब्जा गर्ने उद्देश्यले महतोलाई संयोजक बनाइएको आरोप ठाकुरपक्षीय नेताहरूले लगाउने गरेका छन् । महतोलाई आफ्नो पक्षका कार्यकर्तालाई नेतृत्वमा ल्याउनको लागि पार्टीको प्रदेश चुनाव स्थगन गर्न र सबै जिल्लामा आफू पक्षीय नेतालाई इन्चार्ज बनाउने तयारी गरेको आरोप लाग्ने गरेको छ । महतो पक्षीय नेताहरू भने विधानमै उल्लेख रहेको चक्रीय प्रणाली लागू गरेर पार्टीले नियम कानून र विधान मानेर अघि बढ्ने संकेत गरेको भन्दै आरोपप्रति कुनै टिप्पणी नरहेको बताउँछन् । 

नयाँ संयोजक तोकिएपछि महतोले आफूले सबैलाई मलिाएर लैजाने बताएका थिए । उनले आफ्नो नेतृत्वमा राजपालाई अझ सशक्त बनाउने बताउँदै आएका छन् । ‘अबको राजपा नेपाल अझ सशक्त, सक्रिय, पारदर्शी र अनुशासित ढंगले अगाडि बढाउने कुरामा म लागिपर्नेछु । त्यसका लागि सबैसँगको सहकार्य समदूरीका हिसबले निरन्तर हुनेछ ’ महतोले भने । 

उनले अबको आफ्नो मुख्य काम आगामी महाधिवेशनलाई सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्ने भएको बताएका छन् । उनले भने,‘मेरो अबको मुख्य काम भनेको आगामी महाधिवेशन सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्ने नै हो । त्यसका लागि मैले पार्टी तर्फबाट गर्नुपर्ने काम अत्यन्तै जिम्मेवारीपूर्वक गर्नु नै हो ।’

विभाजनको रेखा

विवाद बढेसँगै राजपा नेपाल भित्र पार्टी विभाजनको रेखा देखापरेको छ । 

अध्यक्षमण्डलका एक सदस्य तथा महतोपक्षीय नेता महेन्द्र राय यादवले महन्थ ठाकुरले पार्टीलाई जातिवादी बनाएको आरोप संचार माध्यममार्फत लगाएपछि उत्पन्न भएको विवादले पार्टी विभाजनको नजिक पुगेको राजपाकै नेताहरू बताउँछन् । 

मनोनित पार्टी महासचिव डाक्टर सुरेन्द्र कुमार झा भन्छन्, ‘महेन्द्रजीले तीन वटा सीट पाउनु भएको थियो । उहाँ आफै यादव हुनुहुन्छ । राष्ट्रियसभामा अर्को यादवलाई पठाउनु भयो । प्रदेशसभामा अर्को यादवलाई मन्त्री बनाउनु भएको छ । तीनवटा कोटा पाउँदा तीनजना नै यादवलाई गर्नु भएको छ । यस्तो मान्छेले जातिवादको आरोप लगाउन मिल्छ ? वहाँलाई कडा भन्दा कडा कारवाही गरिनुपर्छ ।’ 

गत सोमवार बोलाइएको अध्यक्षमण्डलको बैठक अन्तिम समयमा आएर राजकिशोर यादव अनुपस्थित रहेको भन्दै स्थगित गरियो । आफूलाई संयोजकबाट हटाइएपछि अहिले महन्थ ठाकुर नै बैठकमा सहभागी हुन नचाहेको महतो पक्षीय नेताको आरोप छ ।  

राजपाको संयोजकबाट हटाइएपछि ठाकुर आफ्नो पुरानो पार्टी तराई मधेश लोकतान्त्रिक पार्टीको कार्यालयमै बस्न शुरू गरेको राजपाका एक नेताले बताए । राजपाको झण्डा फहराइएको र उक्त कार्यालयमा काटिएको टेलिफोन लाइन पनि जोडिएको छ । उनी तमलोपाका पूर्व नेता कार्यकर्तासँगको निकट सम्बन्ध र छलफलमा केन्द्रीत रहेको श्रोतको दाबी छ ।

राजपामा विवाद समाधान नभए विकल्प विभाजन तर्फ नै मोडिने राजपाका एक नेताले बताए ।