×

X
Dabur
Nic Asia
Marvel

राजधानीको 'ज्यानमारा' प्रदूषण : क्यान्सर, फोक्सो र मुटुरोग मात्र होइन आँखामा समेत समस्या !

काठमाडाैं | फागुन ३०, २०७५

TVS INSIDE

काठमाडौं – ‘धूलोले गर्दा मैले आँखा नै कम देख्न थालेकी छु । डाक्टरलाई देखाउँदा आँखामा रस (आँसु) आउने प्वाल टालिएकाले यस्तो समस्या आएको भन्नुहुन्छ । यो धूलोले त रोगी नै बनायो,’ काठमाडौंको बौद्धमा विगत ५ वर्षदेखि कार्पेट पसल सञ्चालन गर्दै आएकी शान्ति रिजालको गुनासो हो यो । रिजाल त प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन्, राजधानीका हरेक मानिसको गुनासो हुने गर्छ, धूलोधूवाँले रोगी नै बनायो ।

IME BANK INNEWS
morang Auto yamaha

सडक विस्तार, खानेपानीको पाइप लाइन विस्तार, निर्माण सामग्री जताततै थुपार्ने प्रवृत्ति र कच्ची लिंक रोडहरूका कारण काठमाडौं उपत्यका धुलाम्मे हुन थालेको वर्षौं भइसक्यो । काठमाडौंको चाबहिल, पुरानो बानेश्वर, नयाँ बसपार्क, बालाजु–बाइपास, बल्खु, बौद्ध लगायतका स्थानमा धूलोको समस्या अत्यधिक छ ।


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
Saurya island

कलंकी–नागढुंगा सडक खण्ड आसपासका बासिन्दाको नियति पनि उस्तै छ । घरभित्र बस्दा पनि धूलो आएर बिरामी पार्न थालिसक्यो । ‘घरमा सुत्दा पनि मास्क लागाउनुपर्छ,’ नैकापमा किराना पसल सञ्चालन गर्दै आएका धनवीर महर्जनले भने, ‘धूलेले खोकी लागेर टिभी नै भयो, ८ महिना औषधि खाएपछि निको भयो ।’

अत्यधिक प्रदूषण

Vianet communication
Maruti inside

उपत्यकाको प्रदूषण मापन गर्न वन तथा वातावरण मन्त्रालयले ‘वायु गुणस्तर मापन केन्द्र’ स्थापना गरी रानीपोखरी रत्नपार्क लगायत उपत्यकाका विभिन्न ठाउँमा प्रदूषण मापन यन्त्र राखेको छ ।

आँखाले देख्न नसक्ने पार्टिकुलर म्याटर (पीएम) १०, पीएम २.५ र टोटल सस्पेन्डेड पार्टिकुलेटको तथ्यांक संकलनका लागि उक्त यन्त्र राखिएको हो ।

करीब २ साताअगाडि पानी पर्नुअघि रत्नपार्क क्षेत्रमा प्रदूषण १ हजार ४ सय ४ क्युबिकसम्म पुगेको विभागका सूचना अधिकारी शंकरप्रसाद पौडेलले बताए ।

पौडेलका अनुसार पानी परेपछि केही दिन कम हुने प्रदूषण पानी रोकिएपछि फेरि बढ्ने गरेको छ ।

‘प्रदूषण सन्तुलन हुन १ सय २० क्युबिक तथा प्रतिसेकण्ड २.५ पीएम हुनुपर्दछ, यसभन्दा माथि भएमा वातावरण सन्तुलन भएको मानिँदैन,’ पौडेलले भने, ‘धूलो र धूवाँले गर्दा प्रदूषण बढिरहेको छ ।’

उपत्यकाका सडकको धूलो र सवारी साधनबाट निस्कने धूवाँले वातावरणमा स–साना कणहरू उत्सर्जन गर्ने जसले गर्दा मुटु, फोक्सो तथा क्यान्सरका रोग निम्तिने समस्या रहेको वातावरणविद् भुषण तुलाधर बताउँछन् ।

‘यहाँका सडकमा गुड्ने गाडीले फाल्ने धूवाँमा ट्याक्सिनोजेनिक (क्यान्सर बनाउने केमिकल) हुन्छ, जसले क्यान्सर र मुटुरोगी बनाउन सक्छ,’ उनले भने ।

रोगी बनाउने धूलोधूवाँ

धूलो र धूवाँले मानव स्वास्थ्यमा तत्कालीन र दीर्घकालीन समस्या निम्त्याउने त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जका श्वासप्रश्वास विषेशज्ञ डाक्टर सन्तकुमार दास बताउँछन् ।

डाक्टर दासका अनुसार तत्काल सबैभन्दा धेरै दम खोकीका बिरामीलाई असर पर्छ । यस्ता रोगीमा औषधिको असर पनि कम हुने समस्या निम्तिएको उनले बताए ।

‘दीर्घकालीन रूपमा इन्टर एक्टिसिएल डिजिज (फोक्सो सुक्ने रोग), सीओपीडी क्रोनी अक्सिटव डिजिज (फोक्सोमा एलर्जी) जस्ता रोग निम्तिन्छन्,’ डा. दासले भने ।

पढ्नुहोस्, यो पनि :

कसरी आउँछ काठमाडौंको सडकमा धूलो ? [भिडियो रिपोर्ट]

TATA Below
NLIC
साउन २१, २०७९

रूपन्देहीको देवदहकी सरू अधिकारीको बुटवलमा १४६ सदस्यीय परिवार छ । अविवाहित सरू वृद्धवृद्धादेखि साना बालबालिकाकी अभिभावक/अभियान्ता हुन् । मानव सेवा आश्रम लुम्बिनी प्रदेश संयोजक अधिकारी सडकबाट उद्धार गरेर आश्...

साउन १४, २०७९

जनयुद्धकी छापामार (लडाकु) दिलकुमारी रोकामगर विश्वका ग्रामीण क्षेत्रमा काम गर्ने १० महिलामध्येकी एक हुन् । हतियार बिसाएर कृषि कर्ममा होमिएकी रोकामगरलाई च्याउ खेतीले अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान दिलाएको छ । सिद्धार्थ र...

साउन १९, २०७९

पाँच वर्ष अघिसम्म ड्रागन फल आमनेपालीका लागि नौलो थियो । विदेश घुमेका र शहरमा बस्ने उच्च वर्गले मात्र यो फलको बारेमा जानकारी पाएका थिए ।  आमजनतालाई यो फलबारे न जानकारी थियो, न किन्ने पहुँच । जब एकजन...

साउन २३, २०७९

धरान घर भई भक्तपुरको सूर्यविनायक नगरपालिका–५ कटुञ्जे बस्ने ३० वर्षीय राजेश गुरागाईं बिहान ६ बजे फोहर संकलनका लागि निस्कन्छन् । विगत ३ वर्षदेखि उनको दिनचर्या यसरी नै चलिरहेको छ । बिहान ६ बजे मध्यपुरथि...

साउन ११, २०७९

नेपाली बजारमा २ वर्ष अघिदेखि आएको ‘हट एण्ड स्पाइसी’ (पीरो) चाउचाउले अहिले बजार पिटिरहेको छ । तयारी ‘नूडल्स’ खाने नेपाली बानीमा स्पाइसीले नयाँ स्वाद थपेको छ । मुलुकका ग्रामीण भेग...

साउन २०, २०७९

काठमाडौंका अधिकांश पुलहरू डम्पिङ साइटमा परिणत भएका छन् । सिसडोल क्षेत्रमा निर्माणाधीन सडक तथा स्थानीयको अवरोधका कारण बञ्चरेडाँडामा फोहोर लैजान नसकेको बहानामा करीब ३ महिनादेखि पुलमुनि फोहोर थुपार्न थालिए...

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

साउन २३, २०७९

नेपालको आर्थिक विकासमा सार्वजनिक, निजी र सहकारी ३ खम्बे नीतिलाई अवलम्बन गरिएको छ । संविधानमा समाजवादको परिकल्पनासहित सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रको प्रवर्द्धन गरी तीब्र दीगो आर्थिक विकासको मार्गनिर्देशन भएको ...

'कुकुर्नी कमिनीको बकपत्र'

'कुकुर्नी कमिनीको बकपत्र'

साउन २२, २०७९

थुक्क कुकुर्नी भनेर कडा स्वभावका आमाहरूले आफ्ना छोरीलाई गाली गर्दा 'त्यसो नभन्नु न यार' भनेर मैले धेरैपटक खिन्नता प्रकट गरेको छु । तर, मलाई पनि आमाले यदाकदा कुकुर भनेर सम्बोधन गर्नुभएको छ । धन्न पण्डित ...

राजनीतिसँगका जनअपेक्षा– अवस्था बदल्ने कि नेता ?

राजनीतिसँगका जनअपेक्षा– अवस्था बदल्ने कि नेता ?

साउन २२, २०७९

राजनीति एउटा त्यस्तो विशेष नीति, दर्शन वा मार्गचित्र हो जसका माध्यमबाट नागरिक जीवनलाई सुखद्, सहज र प्रतिष्ठापूर्ण बनाउन सकिन्छ । यो कठोर साधना पनि हो । राजनीतिले सार्वजनिक जीवनलाई सदैव उच्च महत्त्व दिन्छ र आफ्नो घो...

ad
x