लुम्बिनी प्रदेशको विकासको मूल ढोकाका रूपमा हेरिएको गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल भैरहवाको भौतिक पूर्वाधार निर्माणको काम विभिन्न झन्झट र व्यवधानबीच करीब सकिएको छ । 

राष्ट्रिय गौरवको आयोजना विमानस्थल झण्डै ८ वर्षको अवधिमा भौतिक संरचना निर्माणले अन्तिम रूपमा पाएको हो । 

त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको विकल्पका रूपमा समेत गौतमबुद्ध विमानस्थललाई लिइएको छ । विमानस्थलमा लाइट (बत्ती) जडान र केही ठाउँको ‘फिनिसिङ’ गर्न मात्र बाँकी रहेको आयोजना प्रमुख प्रवेश अधिकारीले जानकारी दिए । 

विमानस्थल सन् २०१९ डिसेम्बर ३० तारिखमा सञ्चालनमा ल्याउने संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उडड्यन मन्त्री योगेश भट्टराईले बताए पनि कोरोनाको कारण विमानस्थल निर्माण रोकिएको थियो । अधिकारीले फिनिसिङ र लाइट जडान गर्ने प्राविधिक विदेशबाट ल्याउनुपर्ने हुँदा २ वटा काम लाइटिङ र फिनिसिङ मात्र बाँकी रहेको बताए ।

विमानस्थलको अन्तर्राष्ट्रिय टर्मिनल भवन निर्माण सकिएर रंगरोगनको काम भइरहेको छ भने प्रस्थान कक्षको भवन निर्माण सकिएर एसी जडान लगायतका काम भइरहेका छन् । एयरलाइन्सका लागि आवश्यक काउन्टर बनाउने, एसी जडान, वायरिङ लगायतका कामहरू सकिने क्रममा छन् । ३ हजार मिटर लामो धावनमार्ग, ट्याक्सी वे र जहाज पार्किङ गर्ने एप्रोनको काम सकिएको छ । 

विमानस्थल निर्माणले अन्तिम रूप पाउन लागे पनि सरकारले सञ्चालनको मिति र रुट परमिटको विषय टुंगो लगाउन सकेको छैन । सरकारले निर्माण कम्पनीका लागि ५ पटक समय थप गरेर सन् २०२१ डिसेम्बरसम्म म्याद थप गरेको छ ।

विमानस्थलको शिलान्यास २०७१ माघ १ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री स्व. सुशील कोइरालाले गरेका थिए । विमानस्थलले लुम्बिनी प्रदेशको विकासको ढोका खोल्ने आशा गरिएको छ । 

आयोजनाका अनुसार विमानस्थल २ चरणमा निर्माण भइरहेको छ । आईसीपी १ र आईसीपी  २ गरी विमानस्थलको काम भएको हो । आईसीपी १ अन्तर्गतका कामहरू सम्पन्न भइसकेका छन् भने आईसीपी २ अन्तर्गतका काम केही बाँकी छन् । १ अन्तर्गत धावनमार्ग, ट्याक्सी वे, टर्मिनल भवन लगायत संरचना निर्माण सम्पन्न भइसकेका छन् ।
 
२ अन्तर्गत जहाज, पाइलट र विमानस्थलबीचको समन्वयको लागि प्रविधि निर्माण रहेको छ । जसका उपकरण जडानको काम र केही ल्याउनुपर्ने भएको हुँदा कोरोनाले गर्दा आउन पाएका छैनन् । चीनबाट आउनुपर्ने सामान केही दिनमै विमानस्थल परिसरमा आइपुग्नेछ भने केही नेपाल–चीनबीचको सिमानामा रहेका कारण सामानहरू आउने क्रममा छ । तिनै सामान जडान गर्ने दक्ष जनशक्ति भने आउने टुंगो लाग्न सकेको छैन । 

निर्माण कम्पनीसँग भएको सम्झौता अनुसार २०७४ भित्रै निर्माण सम्पन्न नभएपछि आयोजनाले पटक–पटक गरी ५ पटक म्याद थप गरेको छ । विमानस्थल २०७२ सालको भूकम्प र मधेश आन्दोलनको अवरोध, नदीजन्य पदार्थको समस्याले विभिन्न अल्झन झेल्दै अहिले अन्तिम चरणमा आइपुगेको छ । विमानस्थल निर्माण कम्पनी नर्थ साउथ र स्थानीय ठेकेदार कम्पनीबीच आन्तरिक समस्याले पनि विमानस्थल निर्माणको काम प्रभावित पारेको थियो । पछिल्लो समय कोरोनाका कारण फेरि विमानस्थल निर्माणमा कठिनाइ आएको छ ।

विमानस्थल सम्झौता अनुसार समयमै काम सम्पन्न भएको भए र कोरोना महामारी नभएको भए यतिबेला १६ आन्तरिक र ६ वटा अन्तर्राष्ट्रिय विमानबाट रूपन्देहीमा दैनिक हजारौं पर्यटक झर्थे । चिनियाँ ठेकेदार कम्पनी नर्थ वेस्ट सिभिल एभिएसनले आयोजनाको निर्माण सम्झौता गरी काम शुरू गरेको थियो । 

विमानस्थलको दोस्रो टर्मिनल भवन निर्माण हुने भएको छ । दोस्रो टर्मिनल भवन हाल बनेको भवनको पश्चिम छेउ बन्ने जनाइएको छ । भवन बनाउने स्थानको माटो परीक्षणको काम समेत भएको जनाइएको छ । विमानस्थलको दोस्रो भवन बनाउने विषयमा सम्पूर्ण कामहरू मन्त्रालयबाट भइरहेको अधिकारीले बताए । एसियाली विकास बैंक (एडीबी) को ऋण सहयोगमा शुरू भएको विमानस्थल निर्माण कार्य चिनिया“ कम्पनी नर्थ वेस्ट सिभिल एभिएसन एअरपोर्ट कन्सट्रक्सनले २०१७ डिसेम्बर ३१ सम्म सम्पन्न गर्नुपर्ने गरी सहमति भएको थियो । तर म्याद थप गर्दै सन् २०२१ सम्म पुगेको छ । नर्थ वेस्ट कम्पनीले ६ अर्ब २२ करोड ५१ लाख २० हजार २२७ रुपैया“मा  सम्पन्न गर्ने गरी ठेक्का लिएको थियो ।