तत्कालीन नेकपा (एमाले) र माओवादी केन्द्रबीच पार्टी एकीकरण भइ गठन भएको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) फुटको संघारमा पुगेको छ । चुनावी तालमेल गरेको एमाले र माओवादी केन्द्रबीच २०७५ जेठ ३ गते औपचारिकरुपमा एकीकरण घोषणा भएको थियो ।

एकीकरणको ३१ महिनापछि देशको सबभन्दा ठूलो दल विभाजनको संघारमा पुगेको छ । पार्टी विभाजनको प्रयास लामो समयदेखि हुँदै आएपनि प्रतिनिधिसभा विघटन नै नेकपा विभाजनको कारण बन्ने देखिएको छ । प्रधानमन्त्री एवम् नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले हठाट प्रतिनिधिसभा विघटन गरेपछि अर्का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड पक्ष आक्रोशित बन्न पुग्यो ।  

पार्टी विभाजनको गृहकार्यस्वरुप ओली र प्रचण्ड पक्षले मंगलवारका लागि छुट्टाछुट्टै केन्द्रीय कमिटीको बैठक बोलाएका छन् । पार्टी विभाजनको पूर्वसंकेतस्वरुप ओली–प्रचण्ड पक्षले सोमवार सांसदहरुको समानान्तर भेला गरे । आफू पक्षीय भेलामा दुवै पक्षले अहिलेको संकट आउनुमा एक अर्कालाई दोषारोपण गरे ।

प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा ओली पक्षले सोमवार बिहान आफू पक्षीय सांसदहरुको भेला आयोजना गरेका थिए । भेलालाई सम्वोधन गर्दै प्रधानमन्त्री एवं नेकपा अध्यक्ष ओलीले प्रचण्डले पार्टीमा विग्रह ल्याएको आरोप लगाएका थिए । ओलीले पूर्व एमालेहरु एकजुट हुनुपर्ने बताएका थिए । आफू पक्षीय नेताहरुलाई उत्साहित बनाउन ओलीले आफू स्वस्थ भएको र परिस्थितीलाई सम्हाल्न तयार रहेको बताएका थिए । उनले आगामी चुनावमा पनि आफ्नै नेतृत्वमा जाने र बहुमत ल्याउने बताएका थिए । यतिमात्र होइन ओलीले नेताहरुलाई गाउँगाउँमा पुगेर माहोल बनाउन निर्देशन दिन समेत भ्याए ।
यसैगरी सोमवार दिउँसो प्रचण्ड पक्षले संसद् भवनको ल्होत्से हलमा सांसदहरुको भेला आयोजना गरेको थियो । ‘संसदीय दलको बैठक’ दावी गरिएको भेलामा प्रचण्डले ओली पक्षले पार्टी विभाजनको गृहकार्य गरेको आरोप लगाएका थिए ।

मंगलवार ओली पक्षले बिहान ९ बजे बालुवाटारमा केन्द्रीय कमिटीको बैठक बोलाएको छ भने प्रचण्ड पक्षले दिउँसो १ बजे एउटा पार्टी प्यालेसमा केन्द्रीय कमिटीको बैठक बोलाएको छ । दुवै पक्षका केन्द्रीय सदस्यहरुसँग कुरा गर्दा एकले अर्को पक्षलाई कारवाही गर्ने तयारी गरेको स्पष्ट संकेत देखिन्छ ।
प्रचण्ड समूहले ओलीमाथि अनुशासनको कारवाही गरेर निर्वाचन आयोगमा पत्र समेत पठाइसकेको छ । प्रतिनिधि सभा विघटनपछि आइतवार प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको प्रचण्ड पक्षीय नेताहरुको स्थायी कमिटी बैठकले ओलीमाथि अनुशासनको कारवाही गर्न केन्द्रीय समितिमा सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको थियो । प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठका अनुसार ओलीमाथि सिफारिश गरिएको अनुशासनको कारवाही बारे केन्द्रीय कमिटीमा छलफल हुनेछ ।
मंगलवार बस्ने प्रचण्ड पक्षको केन्द्रीय कमिटी बैठकले ओलीलाई कार्वाही गर्ने तयारी गरेको छ । त्यो भन्दा अगावै ओली पक्षले प्रचण्डमाथि कारवाही गर्ने सम्भावना छ । सोमवार सांसदहरुको भेलामा प्रचण्डले ओलीमाथि भोलि अनुशासनको कारवाही गर्ने जानकारी गराएका सो भेलामा सहभागी एक नेताले जानकारी दिए । प्रचण्ड समूहले ओलीमाथि अनुशासनको कारर्वाही सिफारिश गरेपछि प्रचण्डमाथि कारवाही गर्न ओली समूहलाई बाटो खुलेको छ ।
‘एकै दिन उस्तै समयमा केन्द्रीय कमिटीको बैठक राख्नुको अर्थ अब पार्टी एउटै रहेन भन्ने संकेत हो’ नेकपाका एक केन्द्रीय सदस्यले लोकान्तरसँग भने । नेकपा विवाद प्रदेश तहसम्म पुगिसकेको छ । ओली पक्षले मंगलवार काठमाडौंमा बाग्मती प्रदेश कमिटी स्तरीय भेला बोलाएको छ । सो भेलालाई प्रचण्ड–माधव नेपाल पक्षका इन्चार्ज अष्टलक्ष्मी शाक्य र अध्यक्ष नारायण दाहालले विज्ञप्ति प्रकाशित गरेर अवैधानिक भेला भनेका छन् ।

एकले अर्कोलाई कारवाही गरेपछि पार्टीको मूलधार को हो भन्ने विवाद उत्पन्न हुनेछ । यो विवाद निर्वाचन आयोग हुँदै अदालतसम्म पुग्न सक्छ । सोमवार लमजुङमा पूर्व एमाले पक्षले आफ्नो कार्यालय प्रयोग गर्न नदिने भन्दै पूर्व माओवादी पक्षका पदाधिकारीलाई पार्टी कार्यालय छाड्न चेतावनी दिएको घटना बाहिरिएको छ ।

चुनाव चिन्ह आफ्नो पक्षमा पार्नको लागि दुवै पक्षले कसरत गरेको छ । लोकप्रिय मानिएको सूर्य चुनाव चिन्ह आफ्नो पक्षमा पार्नको लागि नेकपाको दुवै पक्षले प्रयास गरिरहेको छ । प्रधानमन्त्री ओली पक्ष सूर्य चिन्ह आफ्नो पक्षमा पार्ने कसरतमा छ । यसअघि एमालेलाई चुनाव जिताएको परिचित सूर्य चिन्ह लिएर चुनावमा जाँदा जनमत आफ्नो पक्षमा पार्न सहज हुने ओली पक्षको आँकलन छ ।
विगतमा नेपाली कांग्रेस विभाजन हुँदा चुनाव चिन्ह सम्बन्धी विवाद सर्वोच्च अदालतसम्म पुगेको थियो ।