नेपालमा सुर्तीजन्य पदार्थमा राजस्व वृद्धि गरी नियन्त्रण गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।
स्वास्थ्य पत्रकार मञ्च र एक्सन नेपालद्वारा संयुक्त रूपमा शुक्रवार काठमाडौंमा आयोजित ‘सुर्तीजन्य पदार्थमा राजस्व वृद्धि र त्यसले जनस्वास्थ्यमा पार्ने प्रभाव’ विषयक अन्तक्र्रियाका सहभागी वक्ताले नेपालमा सस्तो सुर्तीजन्य पदार्थ बिक्री वितरण पाइएकाले राजस्व बढाएर सेवनमा नियन्त्रण गर्न सकिने बताएका छन् ।
राजस्व बढाइएका खण्डमा चुरोट, खैनी, सुर्ती र गुट्खा महंगो पर्ने र व्यक्तिको सेवनमा न्यूनीकरण गर्न सकिने बताइएको छ । सहभागीले नेपालमा अहिले ३० प्रतिशत सुर्तीजन्य पदार्थमा राजस्व लिने गरिएकामा ७० प्रतिशतसम्म पुर्याउनुपर्ने जोड दिए ।
कार्यक्रममा संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री गणेश ठगुन्नाले सुर्तीजन्य पदार्थमा राजस्व बढाएर चुरोट, खैनी, सुर्ती र गुट्खाको सेवनलाई नियन्त्रण गर्न सकिने धारणा राखे । सुर्तीजन्य पदार्थ सस्तोमा पाइने भएकाले राजस्व बढाएर महंगो पर्ने भएपछि सेवन पनि कम हुने उनको भनाइ थियो ।
‘हामीकहाँ अन्य देशको तुलनामा सस्तोमा चुरोट पाइन्छ,’ उनले भने, ‘सस्तोमा पाइने भएकाले शोखका रूपमा पनि मानिसले चुरोट सेवन गर्दछ । राजस्व बढाएर महंगो बनाउने हो भने कम सेवन गर्दछन् ।’
उनले स्वास्थ्य तथा जनसंख्या र अर्थमन्त्री दुवैसँग राजस्व बढाउने विषयमा आफूले छलफल गर्ने समेत जानकारी दिए ।
नेपालमा दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क)मा नै भन्दा सस्तो दरमा सुर्तीजन्य पदार्थ बिक्रीवितरण हुन्छ ।
स्वास्थ्य सेवा विभागका महानिर्देशक डा. दीपेन्द्ररमण सिंहले नेपालको कूल जनसंख्याको २८ प्रतिशत मानिसले धूमपान सेवन र दैनिक ८ करोड ४० लाख चुरोटका खिल्ली सेवन गर्ने गरेको तथा वार्षिक १ खर्ब ५३ अर्ब चुरोटको धुवाँमा खर्च हुने गरेको जानकारी दिए ।
आन्तरिक राजस्व विभागका उपमहानिर्देशक शम्भु मरासिनीले भने, ‘राजस्व बढाउने कुरा सकारात्मक हो । हामीलाई नि फाइदा हुन्छ ।’ उनका अनुसार कूल राजस्वको ५ प्रतिशत सुर्तीजन्य पदार्थबाट उठ्ने तथा वार्षिक १८ अर्ब रुपैयाँ राजस्व सुर्तीजन्य पर्दाथबाट संकलन हुने गरेको छ ।