२१ जेठ २०८३, बिहीबार
पश्चिम बंगालमा तृणमूल कांग्रेसको प्रभावशाली विजयलाई भारतीय जनता पार्टीको पराजयका रूपमा हेरिनेछ किनकि भाजपाले ममतालाई सत्ताच्युत गर्नका लागि भएभरको शक्ति लगाएको थियो ।
अघिल्लो विधानसभा निर्वाचनमा जम्मा तीन सीट जितेको भाजपाले यसपालि ८० भन्दा बढी सीट जित्ने अपेक्षा गरिएको छ तर त्यति सीट ल्याउने हकदार पनि ऊ हैन ।
भाजपाको हारमा तीनवटा कारक तत्त्व देखिन्छन् । भाजपाको कुनै पनि शक्तिशाली स्थानीय नेता थिएन । उसले यो निर्वाचनमा ममता बनर्जीको विरोधमै जोड दियो र नकारात्मक अभियान चलायो ।
निर्वाचनलाई बाहिरिया र बंगालकी छोरीबीचको लडाइँका रूपमा प्रस्तुत गरेर ममता बनर्जीले सुझबुझ देखाइन् । आफूलाई बाहिरियाहरूले तारो बनाएको र बंगाली अस्मिताको रक्षा आफूले गर्ने भनी उनले प्रस्तुत गरिन् । त्यसले गर्दा बंगालीहरूले उनलाई खुलेर भोट दिए ।
क्षेत्रीय गौरवकै नारा दिएर नरेन्द्र मोदीले गुजरातमा लगातार चुनाव जित्ने गरेका थिए । ममताले त्यही विधि अपनाइन् अनि उनलाई चुनौती दिने क्षेत्रीय नेता नै भएन । राष्ट्रिय स्तरका नेताहरूले आएर बंगालमा विधानसभा चुनाव जिताउन गाह्रो हुन्छ ।
दोस्रो, भाजपासँग बंगाललाई दिने गतिलो सन्देश नै थिएन । ममता बनर्जीले महिलाको हित गर्ने कल्याणकारी योजना लागू गरेकी थिइन् जसरी मोदीले राष्ट्रिय स्तरमा उज्ज्वला, जनधन लगायत योजना लागू गरेका थिए । मोदीलाई महिला मतदाताले मन पराउने गरेकोमा पाठ सिकेर बंगाल भाजपाले पनि चुनावमा महिलाका लागि कुनै योजना ल्याउनुपर्थ्यो तर ल्याएन । फलस्वरूप, मौन मतदाता भनिने महिलाले भाजपालाई भन्दा ममतालाई नै पत्याए ।
तेस्रो, भाजपाले मतदाताहरूलाई आफ्नो पक्षमा एकजुट पार्न सकेन । भाजपाले हिन्दू भोट सोहोर्न नसक्दा तृणमूलले अल्पसंख्यकहरूको भोट एकत्रित रूपमा आफ्नो पक्षमा पार्न सकेको थियो ।
कांग्रेस र वामपन्थीहरूको सबै भोट खर्लप्पै तृणमूललाई गयो । मुसलमानहरूले तृणमूललाई भोट दिए भने शहरी क्षेत्रका हिन्दूहरूले पनि भाजपालाई पत्याएनन् ।
सत्तारूढ दलविरुद्धको लहर बंगालमा छ भन्ने गलत आकलन गरेकाले पनि भाजपाको हार भएको हो । ममताको कामलाई जनताले मन पराएका रहेछन् भन्ने कुरा चुनावले पुष्टि गरिदियो ।
भाजपाले अल्पसंख्यक समुदायलाई पनि आफ्नो पक्षमा ल्याउन प्रयास गर्नुपर्छ । उनीहरूलाई चिढ्याउने गरी आक्रामकता देखाउने भन्दा पनि मोदीकै जस्तो सब का साथ, सब का विकास फर्मुलालाई अघि बढाउनुपर्छ । तर त्यसअघि आफ्ना कोर भोटरहरूको विश्वास पनि भाजपाले जित्नुपर्ने हुन्छ ।
ममता बनर्जीले प्रचण्ड बहुमतका साथ चुनाव जितिन् भने अब उनी राष्ट्रिय राजनीतितिर आउने पक्का छ । तर क्षेत्रीय रूपमा बलियो देखिएकी ममता बनर्जी राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि उत्तिकै प्रभावशाली हुने कुरा शंकाको घेरामा छ ।
ममताभन्दा पनि भाजपाले आत्मनिरीक्षण गर्ने बेला आएको छ । दुईसय भन्दा बढी सीट ल्याउने भनी हुंकार गरेको पार्टी कहाँ चिप्लियो भन्ने विषयमा भाजपाले मन्थन गर्नुपर्छ ।
स्वराज्यमा प्रकाशित आर जगन्नाथको विश्लेषण
