०२ साउन २०८३, शनिबार
डोनाल्ड ट्रम्पले ४७औँ अमेरिकी राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ ग्रहण गरेका छन् । नेपाली समयानुसार गएराति अमेरिकी संसद्को क्यापिटल हिलमा ट्रम्पले ४७औँ राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिएका हुन् । उनलाई सर्वोच्च अदालतका प्रधानन्यायाधीश जोन रोबट्र्सले शपथ खुवाएको बीबीसीले जनाएको छ ।
राष्ट्रपतिको रूपमा ट्रम्पको यो दोस्रो कार्यकाल हो । रिपब्लिकन पार्टीको तर्फबाट राष्ट्रपतीय चुनावमा उम्मेदवार बनेका ट्रम्प डेमोक्रेटिक पार्टीकी कमला ह्यारिसलाई पराजित गर्दै विजयी भएका थिए ।
यसअघि उनी सन् २०१६ को नोभेम्बरमा राष्ट्रपतिमा निर्वाचित भएर २०२० सम्म चार वर्ष ह्वाइटहाउमा रहेका थिए । उनी २०२० मा वर्तमान राष्ट्रपति जो वाइडेनसँग पराजित भएपछि २०२१ जनवरीमा ह्वाइट हाउसबाट बिदा भएका थिए ।
शपथ ग्रहण कार्यक्रमको उद्घाटन सम्बोधनमा ट्रम्पले अमेरिकाको स्वर्ण युग अहिले शुरू भएको भन्दै अमेरिकालाई एक शक्तिशाली र समृद्ध राष्ट्रको रूपमा पुनः उभ्याउने आफ्नो योजना रहेको बताए ।
उद्घाटन सम्बोधनमा ट्रम्पले आफ्नो नीति र प्रशासनअन्तर्गत अमेरिकाको भविष्य कस्तो देखिनेछ भन्नेबारे आफ्नो दृष्टिकोण साझा गरेका थिए । 'आजदेखि अमेरिकाको स्वर्णयुग शुरू हुँदैछ। हाम्रो देश अब समृद्ध र सम्मानित हुनेछ । म स्पष्ट रूपमा भन्न चाहन्छु कि म सधैं अमेरिकालाई प्राथमिकता दिनेछु,' उनले भने ।
ट्रम्पले अमेरिका-मेक्सिको सीमामा राष्ट्रिय आपतकाल घोषणा गर्ने बताए। ट्रम्पले भने कि अवैध प्रवेश तुरुन्तै रोकिनेछ र सरकारले लाखौं अवैध आप्रवासीहरूलाई उनीहरूको देश फिर्ता पठाउने प्रक्रिया शुरू गर्नेछ।
उनले चाँडै नै मेक्सिकोको खाडीको नाम परिवर्तन गरेर अमेरिकाको खाडी राख्ने बताए।
ट्रम्पले चीनले पानामा नहर सञ्चालन गरिरहेको आरोप लगाए । गत महिना ट्रम्पले पानामालाई पनामा नहरको शुल्क घटाउन वा यसको नियन्त्रण अमेरिकालाई फिर्ता गर्न आग्रह गरेका थिए।
आफ्नो भाषणमा ट्रम्पले अमेरिकालाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने र ठूला सफलताहरूबारे कुरा गरे। ट्रम्पले अमेरिकाले आफ्नो सम्पत्ति बढाउने, आफ्नो क्षेत्र विस्तार गर्ने र मंगल ग्रहमा आफ्नो झण्डा फहराउने बताए । 'हामी ताराहरूतिर मार्च गर्नेछौं र मंगल ग्रहमा अमेरिकी झण्डा गाड्नेछौं,' उनले भने ।
मध्यपूर्वबारे के भने ?
डोनाल्ड ट्रम्पले आफू मध्यपूर्वमा शान्ति ल्याउने र सबैलाई एकताबद्ध गर्ने नेता हुने बताए। 'अमेरिकाले विश्वको सबैभन्दा महान, सबैभन्दा शक्तिशाली र सबैभन्दा सम्मानित राष्ट्रको रूपमा आफ्नो उचित स्थान पुन: प्राप्त गर्नेछ। हाम्रो देशले सम्पूर्ण विश्वलाई प्रेरणा दिनेछ र प्रशंसा गर्नेछ,' उनले भने ।
ट्रम्पले सार्वजनिक र निजी जीवनको हरेक पक्षमा जात र लिङ्गलाई समावेश गर्ने वर्तमान नीतिलाई अन्त्य गर्ने बताए ।
ट्रम्पले बाइडेन प्रशासन र आप्रवासन संकटको व्यवस्थापनको कडा आलोचना गरे।
ट्रम्पको भाषणले विश्वव्यापी मञ्चमा अमेरिकाको शक्ति र सम्भावनाहरूलाई उजागर गर्दै बलियो सन्देश दिएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् । अमेरिकाले सामना गरिरहेको चुनौतीहरूबारे उनले कुरा गरे । ट्रम्पले करबारे पनि आफ्नो विचार व्यक्त गरे। 'हामी अन्य देशहरूमा कर र भन्सार लगाएर हाम्रा जनतालाई समृद्ध बनाउनेछौं,' उनले भने ।
ट्रम्पले मुद्रास्फीति र बढ्दो ऊर्जा आवश्यकताबारे पनि कुरा गरे, जुन उनको अघिल्लो अभियानमा एक महत्त्वपूर्ण मुद्दा थियो।
उनले आफ्नो मन्त्रिपरिषद्का सबै सदस्यहरूलाई मुद्रास्फीतिलाई परास्त गर्न र लागत र मूल्यहरू द्रुत रूपमा घटाउन हरसम्भव प्रयास गर्न निर्देशन दिने बताए।
ट्रम्पले राष्ट्रिय ऊर्जा आपतकाल घोषणा गर्ने घोषणा पनि गरे । आफ्नो प्रशासनमा संयुक्त राज्य अमेरिकामा तेल र ग्यास अन्वेषणलाई तीव्रता दिने आफ्नो वाचा दोहोर्याए । उनले अमेरिका फेरि एक पटक 'उत्पादन राष्ट्र' बन्ने बताए ।
ट्रम्पले भने कि, 'हामीसँग संसारमा सबैभन्दा धेरै तेल र प्राकृतिक ग्यास छ र हामी यसलाई पूर्ण रूपमा प्रयोग गर्नेछौं ।'
मध्यपूर्वमा के गर्लान्?
मध्य पूर्व विश्वको एउटा महत्त्वपूर्ण क्षेत्र हो जहाँका गतिविधिहरूले धेरै देशहरूलाई असर गर्छ। ट्रम्पको यस क्षेत्रको नीति के हुनेछ ?
चुनाव जितेपछि र शपथ ग्रहण गर्नुअघि पनि ट्रम्पले विभिन्न मुद्दाहरूमा निरन्तर अभिव्यक्ति दिइरहेका छन्, जसले उनलाई अमेरिकी इतिहासका अन्य राष्ट्रपतिहरूभन्दा पूर्ण रूपमा फरक देखाउँछ ।
गत वर्ष नोभेम्बर ५ मा चुनावी नतिजा आएदेखि नै ट्रम्पले विदेश नीतिमा निरन्तर हस्तक्षेप गरिरहेको देखिएको छ।
गाजा युद्धबारे ट्रम्पको दाबी
मध्यपूर्वमा सधैं ट्रम्पको ध्यान केन्द्रित रहँदै आएको छ। तर अमेरिकाको घनिष्ठ सहयोगी इजरायलको अवस्था अब उनको अघिल्लो कार्यकालजस्तो छैन। चुनावी अभियानका क्रममा ट्रम्पले मध्यपूर्वमा चलिरहेको युद्ध रोक्ने दाबी गरेका थिए।
उनले चेतावनी पनि दिएका थिए कि आफूले पदभार ग्रहण गर्नुअघि सबै बन्धकहरूलाई रिहा गर्न सहमत नभए गम्भीर परिणाम भोग्नुपर्नेछ।
ट्रम्पको धम्कीले गाजामा युद्धविराम गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको विज्ञहरू विश्वास गर्छन् । जबकि एक वर्षअघि बाइडेन प्रशासनको युद्धविराम प्रयास असफल भएको थियो ।
हमास मात्र होइन, ट्रम्पले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूलाई पनि सम्झौतामा सहमत हुन दबाब दिएका थिए ।
जबकि पहिले नेतान्याहू र उनको मन्त्रिपरिषद्का धेरै सदस्यहरू यस युद्धविरामका धेरै सर्तहरूसँग सहमत थिएनन्। युद्धविराम सम्झौता कति सफल हुन्छ भन्ने कुरा यस मुद्दामा इजरायल र ट्रम्प दुवैको अडानमा निर्भर गर्नेछ।
इरानप्रतिको अडान के हो?
इरानको आणविक कार्यक्रमको के हुन्छ भन्ने प्रश्न पनि उठ्छ।
ट्रम्पले इरानलाई आणविक हतियार प्राप्त गर्ने कार्यक्रम जारी राख्न दिने कुनै सम्भावना छैन।
अमेरिकी स्रोतका अनुसार ट्रम्पले नेतान्याहूलाई आश्वासन दिएका छन् कि यदि इरानले आणविक हतियार प्राप्त गर्ने प्रयास गर्छ वा यसको नजिक पुग्छ भने इजरायललाई सैन्य कारबाही गर्ने स्वतन्त्रता छ र यो सम्भव छ कि अमेरिका पनि यस कारबाहीमा सामेल हुनेछ।
इजरायल-हिजबुल्लाह युद्ध र सिरियामा बसर अल-असदको शासनको पतनपछि मध्य पूर्वमा इरानको प्रभुत्वमा धक्का लागेको छ।
ट्रम्पले अब इरानमाथि प्रत्यक्ष रूपमा दबाब दिने अनुमान गरिएको छ।
सबैले इराकमा पनि नजर राख्नेछन्, जहाँ इरान समर्थित सशस्त्र समूहहरू र अमेरिका समर्थित सरकार छ।
समग्रमा ट्रम्पले इरानमाथि कति हदसम्म दबाब दिन्छन् र इरानले यी दबाबहरू कति हदसम्म सहन सक्षम हुनेछन् भन्ने कुरा हेर्न बाँकी छ।
यमन र हुथी विद्रोहीहरू
यमन मध्य पूर्वको लागि पनि धेरै महत्त्वपूर्ण हुनेछ। ट्रम्पले हुथी विद्रोहीहरूसँगको जारी युद्धको उत्तराधिकार पाउनेछन्।
हुथीहरूविरुद्ध अमेरिकी सैन्य कारबाहीको बाबजुद पन, बाइडेन प्रशासनले लाल सागरमा हुथी आक्रमणको खतरा हटाउन असफल भएको छ।
आफ्नो अघिल्लो कार्यकालको अन्तिम दिनहरूमा ट्रम्पले हुथीलाई आतंकवादी संगठनको सूचीमा राखेका थिए। तर यमनमा हुथी विद्रोहीहरूसँग व्यवहार गर्न बाइडेन प्रशासनले उनलाई यो सूचीबाट हटाएको थियो ।
ट्रम्पले फेरि हुथीहरूलाई आतंकवादी संगठनको सूचीमा राख्ने र हुथीहरूविरुद्ध अमेरिकी सैन्य कारबाही तीव्र हुने अनुमान गरिएको छ।
सिरियाको अवस्था र ट्रम्प
ट्रम्पको अघिल्लो कार्यकालको तुलनामा सिरियाको अवस्था पनि धेरै परिवर्तन भएको छ। अब त्यहाँका नयाँ नेता अहमद अल-शाराले सबैसँग राम्रो सम्बन्ध चाहेको बताएका छन् ।
आफ्नो पहिलो कार्यकालमा ट्रम्पले पूर्वी सिरियामा अमेरिकी उपस्थिति घटाउने प्रयास गरेका थिए । यसले त्यहाँ टर्किएको प्रभाव बढाउने थियो, जुन अमेरिका समर्थित कुर्दिश विद्रोही समूह सिरियन डेमोक्रेटिक फोर्सेसको लागि राम्रो थिएन।
ट्रम्पले आफ्नो नयाँ कार्यकालमा आफ्ना कुर्दिश सहयोगीहरूलाई त्याग्न सक्दैनन्, तर इराक र सिरियामा अमेरिकी सैन्य उपस्थितिबारे निर्णायक निर्णय अवश्य लिन सक्छन् ।
ट्रम्पको कार्यकालमा मध्यपूर्वमा रहेका आफ्ना परम्परागत सहयोगीहरूजस्तै साउदी अरेबिया, युएई, इजिप्ट, कतार, कुवेत, बहराइन, ओमान र जोर्डनसँग अमेरिकाको सम्बन्ध अझ बलियो हुने सम्भावना छ।
