१५ असार २०८३, सोमबार
छिमेकी देश भारतमा एसेम्बल गरेर अमेरिका निर्यात गरिने आईफोनको संख्यामा गत अप्रिल महिनामा झण्डै ७६ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ ।
भारतको प्राविधिक बजार अनुसन्धान संस्थाले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो आँकडा अनुसार एप्पल कम्पनीले आफ्नो ‘मेड इन इण्डिया’ योजनालाई तीव्र बनाएको छ । अमेरिका निर्यात गरिएको उक्त तथ्यांक अहिलेसम्मको ‘रेकर्ड ब्रेक’ भएको भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।
यद्यपि, विश्लेषकहरूले यो वृद्धिमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र चिनियाँ प्रशासनको भूमिका अवरोधक हुनसक्ने बताएका छन् ।
ओमडिया नामक अनुसन्धान संस्थाले दिएको जानकारी अनुसार अप्रिल महिनामा भारतबाट अमेरिका पठाइएका आईफोनको संख्या झण्डै ३० लाख रहेको छ । तर, चीनबाट पठाइएका आईफोनको संख्या भने जम्मा ९ लाख छ । चिनियाँ आईफोनको निर्यातमा गत वर्षको तुलनामा करिब ८० प्रतिशत गिरावट आएको छ ।
ओमडियाका अनुसन्धान प्रबन्धक ले जुआन चिउले यस्तो तथ्यांक अमेरिकाले चीनमाथि लगाएको ट्यारिफबाट जोगिन एप्पल कम्पनीले अपनाएको रणनीतिको परिणाम भएको बताएका छन् ।
‘चीनसँगको पछिल्लो व्यापार युद्धले निम्त्याउन सक्ने अस्थीरताको प्रभाव कम गर्न एप्पलले विगतदेखि नै तयारी गरिरहेको थियो’, उनको भनाइ छ ।
कोभिडको समयमा भारतमा लगानी शुरू
कोभिड-१९ महामारीका बेला एप्पलले भारतको आपूर्ति सञ्जालमा ठूलो लगानी गर्न शुरू गरेको थियो । त्यसको परिणामस्वरूप हाल भारतमा बनेका आईफोनहरू अमेरिका निर्यात भइरहेका छन् ।
ओमडियाको अनुमान अनुसार भारतले मार्च महिनामै पहिलोपटक चीनभन्दा बढी आईफोन अमेरिका पठाएको थियो ।
ट्रम्प प्रशासनले अप्रिल २ मा ‘पारस्परिक शुल्क’ घोषणा गरेपछि एप्पलले व्यापक रूपमा स्टक जम्मा गर्न शुरू गरेको थियो ।
यद्यपि, गत अप्रिल ११ मा ट्रम्प प्रशासनले आईफोन तथा अन्य उपभोक्ता इलेक्ट्रोनिक्समा शुल्क छुट दिएको निर्णयले पनि उक्त प्रवृत्तिमा खासै परिवर्तन ल्याउन सकेन ।
एप्पलका सीईओ टिम कुकले मे महिनाको शुरूआतमा सार्वजनिक रूपमा अमेरिका बेचिने अधिकांश आईफोन भारतमै उत्पादन गरिने योजना दोहोर्याएका थिए ।
हाल चीनबाट अमेरिका निर्यात गरिने आईफोनमा ३० प्रतिशत अतिरिक्त शुल्क लागिरहेको छ, जबकि भारतसहित अन्य अधिकांश मुलुकका लागि १० प्रतिशतको आधारभूत शुल्क लागू हुन्छ ।
यद्यपि, ओमडियाका अनुसार मार्च र अप्रिलमा देखिएको तीव्र वृद्धिदर बाँकी वर्षमा कायम रहने सम्भावनामा चुनौती देखिएको छ ।
चिउले भने, ‘भारतको निर्माण क्षमताले हाल अमेरिकाको सम्पूर्ण माग धान्न सक्ने स्थिति छैन । सन् २०२६ सम्म मात्र भारतले त्रैमासिक २ करोड आईफोनको माग पूरा गर्न सक्ने स्थिति आउन सक्छ ।’
यद्यपि, भारतबाट अमेरिका पठाइने आईफोनको ‘फाइनल असेम्ब्ली’ मात्र भारतमा हुने तर, सबैभन्दा जटिल ‘सब-असेम्बली’को काम अझै पनि चीनमै हुने गर्छ ।
फ्युचुरम ग्रुपका प्रमुख विश्लेषक डानियल न्यूम्यान भन्छन्, ‘चीनबाट भारतमा अन्तिम चरणको उत्पादन सार्न एप्पलका लागि निकै सजिलो भएको छ । तर, सम्पूर्ण सप्लाई चेन अझै पनि चीनसँग गासिएको छ ।’
ट्रम्प प्रशासनले आईफोनजस्ता उपभोक्ता सामग्रीमा शुल्क नलगाउने निर्णय गरेतापनि राष्ट्रपति ट्रम्पले हालै सामाजिक सञ्जालमार्फत् अमेरिकामा बेचिने सम्पूर्ण आईफोन अमेरिकामै उत्पादन हुनुपर्ने भन्दै २५ प्रतिशतको अतिरिक्त शुल्क लगाउने चेतावनी दिएका छन् ।
‘भारत वा अरू कुनै ठाउँ होइन, आईफोन अमेरिकामै बन्नुपर्छ’, उनले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन् ।
त्यसैगरी, चीन पनि एप्पललाई सजिलै भारतमा विस्तार गर्न दिन इच्छुक छैन । भारतीय सञ्चारमाध्यमहरूले चीनले भारतलाई अत्याधुनिक उपकरण तथा दक्ष जनशक्ति आपूर्ति गर्न अवरोध सिर्जना गरिरहेको आरोप लगाउने गरेका छन् ।
एप्पलको भारत योजना अझै केही चुनौतीपूर्ण देखिएतापनि विश्लेषकहरूले दीर्घकालीन भविष्यमा यसले भारतको अर्थतन्त्रमा ठूलो टेवा पुर्याउने दाबी गरिरहेका छन् ।
वेडबश सेक्युरिटीजका ग्लोबल टेक अनुसन्धान प्रमुख ड्यान आइभ्सले भनेका छन्, ‘भारतमा उत्पादन गर्दा केही पूर्वाधार र वितरण जटिलता रहने भएतापनि शुल्कको सन्दर्भमा यो एप्पलका लागि सबैभन्दा व्यवहारिक विकल्प हो ।’
उनले अमेरिकामा आईफोन उत्पादन गर्नु कल्पनाभन्दा बाहिरको कुरा रहेको बताए ।
‘एप्पलले भारतलाई नै प्राथमिकतामा राखिरहेको छ । टिम कुकले यसबारे ट्रम्पसँग सहमति गर्न खोज्नेछन् तर रणनीति फेर्दा गाह्रो हुन्छ भन्ने उनलाई राम्रोसँग थाहा छ’, उनले भने ।
