२८ जेठ २०८३, बिहीबार
विश्वको अग्रणी ई–कमर्स कम्पनी अमेजनले भारतमा थप २३३ मिलियन अमेरिकी डलर लगानी गर्ने निर्णय गरेको छ । यसले भारतको डिजिटल पूर्वाधार, रोजगार सृजना तथा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको 'डिजिटल इन्डिया' अभियानमा सकारात्मक सन्देश गएको छ ।
कम्पनीले बिहीबार सार्वजनिक गरेको वक्तव्यमा भारतभर फैलिएको आफ्नो अपरेसन नेटवर्कलाई सुदृढ पार्ने, नयाँ प्रविधि विकास गर्ने र कर्मचारी तथा ठेक्केदारहरूको सुरक्षामा उक्त लगानी गर्ने घोषणा गरेको हो ।
लगानीको उद्देश्य र क्षेत्र
अमेजनले यो लगानीमार्फत भारतका सबै क्षेत्रसम्म सेवा पुर्याउने लक्ष्य लिएको छ । कम्पनीले वितरण गति बढाउने, प्रशोधन क्षमतामा वृद्धि गर्ने र कार्यसम्पादन प्रणालीमा दक्षता ल्याउने योजनालाई प्राथमिकता दिएको छ ।
विशेषगरी ग्रामीण भारतमा पहुँच विस्तार, वेयरहाउस निर्माण, तथा लजिस्टिक्स नेटवर्कमा प्रविधिको प्रयोगलाई यस लगानीले गति दिनेछ ।
यो लगानीसँगै कम्पनीले आफ्ना कर्मचारी र ठेक्कामा आधारित डेलिभरी साझेदारहरूको कल्याणका लागि नयाँ पहलहरू पनि अघि सारेको छ ।
यसअन्तर्गत विश्राम स्थल निर्माण, वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम, कर्मचारीका छोराछोरीका लागि छात्रवृत्ति तथा डेलिभरी म्यानहरूलाई स्वास्थ्य सहायता जस्ता सहयोगहरू सामेल छन् ।
अमेजनले डेलिभरी कर्मचारीहरूको सुरक्षाका लागि नेभिगेसन प्रणाली, दुर्घटनाको जोखिम कम गर्ने उपकरण, र अनलाइन सहायता प्रणाली जस्ता सफ्टवेयर विकास गरिरहेको जनाएको छ ।
भारतमा अमेजनको विगतको उपस्थिति
सन् २०१३ मा भारतीय बजारमा प्रवेश गरेपछि अमेजनले भारतलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको छ । पछिल्ला केही वर्षमा कम्पनीले भारतमा अर्बौं डलरको लगानी गरिसकेको छ ।
हालसम्म अमेजनले भारतमा करिब ७ अर्ब डलरभन्दा बढी लगानी गरिसकेको छ ।
भारतको विशाल जनसंख्या, बढ्दो इन्टरनेट प्रयोग र नयाँ मध्यमवर्गको उपभोग क्षमताले अमेजनजस्ता कम्पनीहरूलाई आकर्षित गर्दै आएको छ ।
खासगरी २०२० को कोरोना महामारीपछि अनलाइन किनमेलमा आएको बृद्धिले अमेजनको भारतीय बजारमा पकड अझै बलियो बनाएको हो ।
मोदी सरकारको ‘डिजिटल इन्डिया’ नीतिसँगको सम्बन्ध
अमेजनको यो लगानी प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको डिजिटल इन्डिया नीतिसँग जोडिएको त्यहाँका सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।
सन् २०१५ मा मोदी सरकारले शुरू गरेको डिजिटल इन्डिया अभियानले सबै नागरिकलाई डिजिटल प्रविधिमा पहुँच दिने र प्रविधिमा आधारित सेवामार्फत शासन सुधार गर्ने लक्ष्य राखेको छ ।
अमेजनको लगानीले ग्रामीण तथा सुदूर क्षेत्रसम्म प्रविधिमा आधारित व्यापारिक सेवा पुर्याउने सम्भावना बढेको छ, जसले डिजिटल इन्डिया अभियानलाई बल दिनेछ ।
यसका अतिरिक्त, ‘मेक इन इन्डिया’ नीतिअनुरूप अमेजनले स्थानीय उत्पादकहरूलाई विश्वबजारमा पहुँच पुर्याउने कार्यक्रमहरू अघि बढाइरहेको छ ।
कम्पनीले ‘अमेजन सहेली’ र ‘अमेजन कारिगर’ जस्ता कार्यक्रममार्फत घरेलु महिला उद्यमी र स्थानीय हस्तकला व्यवसायीलाई अनलाइन व्यापारमा जोडेको छ ।
रोजगार र सामाजिक सुरक्षामा योगदान
अमेजनले भारतमा हजारौं प्रत्यक्ष र लाखौं अप्रत्यक्ष रोजगारी सिर्जना गरेको छ । यो नयाँ लगानीले थप रोजगारी सिर्जना गर्नेछ, विशेषतः गोदाम व्यवस्थापन, डेलिभरी नेटवर्क र सफ्टवेयर विकास क्षेत्रमा ।
त्यस्तै, डेलिभरी कर्मचारीका लागि बनाइने विश्रामस्थलहरू, वित्तीय साक्षरता कार्यक्रम, छात्रवृत्ति, र स्वास्थ्य सहायता कार्यक्रमहरू सामाजिक सुरक्षाको दृष्टिले महत्वपूर्ण छन् ।
भारतमा अनौपचारिक क्षेत्रका कामदारहरू प्रायः जटिल अवस्थाबाट गुज्रनु पर्ने अवस्था रहँदा, अमेजनको यस्तो कदमले निजी क्षेत्रले पनि सामाजिक सुरक्षामा भूमिका खेल्न सक्ने सन्देश दिएको छ ।
विश्व समुदायमा भारतको छवि सुदृढ
अमेजन जस्तो बहुराष्ट्रिय कम्पनीले यस्तो ठूलो लगानी भारतमा गर्दा विश्व बजारमा भारतको छवि पनि सुदृढ हुँदै गएको देखिन्छ ।
चीनमा व्यापारिक तनाव बढिरहेका बेला भारत वैकल्पिक उत्पादन तथा वितरण केन्द्रका रूपमा प्रस्तुत भइरहेको छ । अमेजनको लगानीले यही धारणा बलियो बनाएको छ ।
अमेरिकाको मुख्य टेक कम्पनीहरूले भारतलाई प्राथमिक लगानी गन्तव्य बनाउनु भनेको भारतको कानुनी, राजनीतिक, आर्थिक र श्रम संरचना विश्वस्तरको बन्दै गएको प्रमाण पनि हो ।
यो लगानीले अन्य अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूलाई पनि भारतमा लगानी गर्न उत्प्रेरणा दिनेछ ।
चुनौती र सम्भावना
यो लगानी भारतका लागि सकारात्मक संकेत हो, तर केही चुनौतीहरू भने अझै बाँकी छन् । भारतीय बजारमा ई–कमर्स कम्पनीहरूलाई विभिन्न किसिमका कानुनी तथा नीतिगत अवरोधहरूको सामना गर्नुपरेको छ ।
विदेशी लगानीको विषयमा भारत सरकारले कहिलेकाहीँ अनिश्चित नीति अपनाउने गरेको आरोपसमेत छ ।
त्यस्तै, स्वदेशी व्यवसायीहरू अमेजन र वालमार्टजस्ता कम्पनीहरूले स्थानीय उद्योग तहसनहस बनाइरहेको भन्दै विरोध जनाउँदै आएका छन् ।
तर दीर्घकालीन रूपमा हेर्दा, डिजिटल पूर्वाधार, रोजगारी, सामाजिक सुरक्षामा योगदान, र अन्तर्राष्ट्रिय लगानी आकर्षणका दृष्टिले अमेजनको यो २३३ मिलियन डलरको लगानी भारतको लागि निकै प्रभावशाली निर्णय सावित हुनसक्ने त्यहाँका सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् ।
