२८ असार २०८३, आइतबार
कांग्रेसको आधिकारिकता विवादमा निर्वाचन आयोगले विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित सभापति गगनकुमार थापा पक्षलाई मान्यता दिएपछि नेपालको राजनीति तरंगित बनेको छ । फागुन २१ का लागि तोकिएको निर्वाचनका लागि उम्मेदवारी मनोनयनको ४ दिनअघि गगन कांग्रेसको आधिकारिक सभापति बनेका छन् ।
चुनावमा कांग्रेस उम्मेदवारको टिकटमा अब गगन थापाले हस्ताक्षर गर्नेछन्, विशेष महाधिवेशनको एउटा पेचिलो विषय यो पनि थियो ।
निर्वाचन आयोगको निर्णयपछि गगन भोलि बिहान पार्टी कार्यालयमा जान पाउने छन् । कांग्रेसको पार्टी कार्यालय अहिले केही बाहुबली व्यक्तिले कब्जा गरेर राखेका छन् ।
गगन थापालाई कांग्रेस सभापतिको औपचारिक मान्यता दिने निर्णयलाई शेरबहादुर देउवा पक्षले स्वीकार गरेको छैन । देउवा पक्षले राजनीतिक र कानूनी प्रतिवाद गर्ने प्रारम्भिक प्रतिक्रिया दिएको छ ।
शुक्रबार निर्वाचन आयोगको बहुमतबाट गगनले मान्यता पाउनुअघि नै शेरबहादुर देउवा पक्ष सशंकित बनेको थियो । निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले गगनले आधिकारिकता पाए देशभर आन्दोलन चर्काउने बताएका थिए ।
कांग्रेसको मूल्य, मान्यता र आदर्श बिर्सेर तरुण दलका कार्यकर्ताले निर्वाचन आयोगबाहिर हुलहुज्जत गरे । आयोगलाई स्वतन्त्र ढंगले निर्णय गर्नमा व्यवधान खडा गर्न खोजे । आयोगको निर्णयपछि गगन थापा पक्ष उत्साहित देखिएको छ भने देउवा पक्ष आक्रोशित बनेको छ ।
कांग्रेसभित्र पर्ने प्रभाव
देउवा पक्षका नेताहरूले प्रारम्भिक प्रक्रिया दिइसके– निर्वाचन आयोगको निर्णय मान्दैनौं । गगनलाई नेविसंघको केटो देख्ने कांग्रेसको ‘ठूल्दाइ पुस्ता’ले विशेष महाधिवेशनबाट भएको निर्णयलाई स्वीकार गर्न सकिरहेको छैन ।
देउवापक्षीय नेता डा. प्रकाशशरण महतले गगनलाई मान्यता दिने निर्णयलाई षड्यन्त्र भनेका छन् । ‘आयोगको निर्णय पार्टीको विधान, दलसम्बन्धी नियमावली र अहिलेसम्म दलमा विवाद आउँदा आयोगले गरेको नजीरको खिलाफमा छ । नियोजित र षड्यन्त्रपूर्ण छ,’ महतले लोकान्तरसँग भने, ‘पहिलेदेखिको तयारीमा यो भएको बुझ्न सकिन्छ । यो निर्णय हामी मान्दैनौं र कानूनी उपचारमा जान्छौं ।’
उनीहरूसँग जाने विकल्प भनेको अदालत हो । अदालतले पनि गगनलाई मान्यता दियो भने बाध्यताले स्वीकार गर्नुपर्नेछ । आयोगले गरेको निर्णयलाई अदालतले पनि एउटा आधार मान्ने छ, किनभने कांग्रेसको यो विवाद राजनीतिक दलको विवादमा आयोगका लागि पनि नौलो हो । सत्ताका लागि दल विभाजन हुँदा केन्द्रीय सदस्य र सांसदको टाउको गनिन्थ्यो, तर यो विशेष महाधिवेशन हो ।
देउवा पक्षले गगनलाई मान्यता नदिए पनि तटस्थ बनेको कांग्रेसको ठूलो पंक्तिले अब गगनलाई समर्थन गर्नेछ । ‘जहाँ रूख र चारतारे झण्डा, त्यहीँ म’ भन्ने तप्का कांग्रेसमा ठूलो छ ।
नवनिर्वाचित महामन्त्री गुरूराज घिमिरेका अनुसार विशेष महाधिवेशनमा सहभागी भएर हस्ताक्षर गरेका बाहेक १ हजारभन्दा बढी प्रतिनिधिले नयाँ नेतृत्वलाई समर्थन गरिसकेका छन् । आयोगले मान्यता दिएपछि अन्य प्रतिनिधिले पनि समर्थन गर्नुको विकल्प छैन ।
सभापति निर्वाचित भएपछि गगन सन्तुलित सुनिएका छन् । पुस ३० को मध्यराति निर्वाचित भएपछिको प्रतिक्रियामा उनले निवर्तमान सभापति देउवाको आशीर्वाद लिन जाने बताएका थिए ।
विशेष महाधिवेशनबाट कांग्रेसको नेतृत्वमा आएका गगन पूरा कार्यकालका लागि सभापति बनेका होइनन् । कांग्रेसलाई नियमित महाधिवेशनमा लैजाने उनको पहिलो काम हुनेछ । कांग्रेस विवादले गर्दा फागुन २१ का लागि तोकिएको निर्वाचन सरेन भने टिकट वितरणको काम उनले गर्नुपर्नेछ ।
कांग्रेसको आधिकारिकता विवाद निरुपण गर्दा ४ वटा आधार लिएको आयोग स्रोतले जनायो । ‘एउटा विधानमा भएको व्यवस्थाअनुसार ९० दिनभित्र विशेष महाधिवेशन गर्नु बाध्यात्मक रहेको आधार लिइएको छ । विशेष महाधिवेशन बोलाएको दुवै पक्षलाई थाहा भएकाले बोलाउनुपर्ने दोस्रो आधार तथा महाधिवेशन सुप्रिम बडी भएकाले यसले गरेको निर्णय आधिकारिक हुन्छ भन्ने तेस्रो आधार लिइएको छ,’ आयोग स्रोतले लोकान्तरसँग भन्यो । अर्को एउटा आधार भने खुलेको छैन ।
राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रभाव
कांग्रेसमा नेतृत्व परिवर्तन भएको विषयको बाछिटा अन्य दलमा पनि परेको छ, किनकि कांग्रेस नेतृत्व परिवर्तनले राष्ट्रिय राजनीतिलाई पनि मार्गदर्शन गर्नेछ ।
कांग्रेसमा भएको नेतृत्व परिवर्तनप्रति चर्को प्रतिक्रिया नेकपा एमालेबाट आइरहेको छ । एमाले सचिव महेश बस्नेतले तत्कालै प्रतिक्रिया जनाएका छन्– ‘गगन थापा पक्षलाई निर्वाचन आयोगले मान्यता दिनु लोकतन्त्र र विधिको शासनमाथिको नाङ्गो प्रहार हो । निर्वाचन आयोग जस्तो संवैधानिक निकायमै वैदेशिक हस्तक्षेपको नाङ्गो नाच देखिनु अत्यन्तै विडम्बनापूर्ण र चिन्ताजनक विषय हो ।’
आयोगले स्वतन्त्र ढंगले गरेको निर्णयमा एमाले सचिवको यो टिप्पणीले नै प्रस्ट्याउँछ, कांग्रेसमा गगनको नेतृत्वले ल्याएको हलचल । अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले कांग्रेसमा भइरहेको निर्णयप्रति निरन्तर टिप्पणी गरिरहेका छन् । देउवालाई बलजफ्ती निष्कासन गरिएको प्रतिक्रिया ओलीले दिएका छन् ।
एमाले नेताहरूबाट यस्ता अभिव्यक्ति आउनुलाई पछाडि आउँदै गरेको राष्ट्रिय सभा निर्वाचन र प्रतिनिधि सभा निर्वाचनसँग जोडेर हेर्न सकिन्छ । राष्ट्रिय सभा निर्वाचनमा कांग्रेस–एमालेले औपचारिक तालमेलको निर्णय गरेका थिए, गगन आएपछि त्यो धरापमा परेको छ ।
चुनावमा कुनै पनि दलसँग तालमेल नगर्ने गगन थापाको राजनीतिक प्रस्ताव कांग्रेसको महासमिति बैठकबाट गत वर्ष पारित भएको थियो । अहिले विशेष महाधिवेशनमा पनि गगन र विश्वका राजनीतिक प्रस्तावमा कांग्रेस एक्लै चुनाव लड्ने भन्ने उल्लेख छ ।
प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको उम्मेदवारी मनोनयनका लागि ४ दिनको समय रहेको र यसबीचमा २ दिन बिदा परेका कारण देउवा पक्षको मूभले उम्मेदवार मनोनयन हुने नहुने निर्धारण गर्नेछ । शुक्रबार दिउँसो आयोगमा भएको छलफलमा उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माले आयोगले निर्णय गरे २ दिनभित्र उम्मेदवार तय गर्ने बताएका थिए ।
विशेष महाधिवेशनपछि निर्वाचित कांग्रेसले गगनको संयोजकत्वमा चुनावी घोषणा मस्यौदा समिति र विश्वप्रकाशको संयोजकत्वमा निर्वाचन परिचालन समिति गठन गरेको छ । विश्वले कांग्रेसको तर्फबाट प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार गगन नै भनेर बोलिसकेका छन् ।
फागुन २१ अथवा त्यसपछि जहिले चुनाव भएपनि गगनलाई प्रधानमन्त्रीको रूपमा अगाडि सारेर कांग्रेस चुनावमा जानेछ । बालेनलाई रास्वपाले अगाडि सारेको अवस्थामा गगनलाई प्रधानमन्त्री प्रस्ताव गरेर जाँदा नयाँ सन्देश जाने कांग्रेसका युवा नेताहरूको बुझाइ छ ।
