×

NIC ASIA

अर्थमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले आफ्नो कार्यभार सम्हाल्नासाथ अर्थमन्त्रालय प्रशासनलाई दिएको मुख्य निर्देशन हो, राजश्व बढाउनु । सञ्चारमाध्यमहरुमा उहाँको निर्देशन कार्यान्वयनबाट तत्कालै भन्सार राजश्व बढेको समाचार पनि पढ्न सार्वजनिक भएको छ । तर, हाम्रा लागि यो कुनै आवश्यक र उत्साहजनक खबर होइन । किनभने, मुलुकको भन्सार राजश्व बढ्नु भनेको विदेशी सामान देशभित्र आउने क्रम बढ्नु र त्यसवापत नेपालको पैसा विदेश जानु हो ।

Muktinath Bank

मौद्रिक अर्थशास्त्रका ज्ञाता अर्थमन्त्रीलाई यो कुरा थाहा नभएर भन्सार बढाउन पक्कै पनि निर्देशन दिनुभएको होइन । उहाँ मात्र होइन, हरेक अर्थमन्त्रीको बाध्यता नै भइसकेको छ, सकेसम्म भन्सार राजश्व बढाउनु र त्यसबाट आएको पैसाले देशको कोष बलियो भएको देखाउनु । हाम्रो देशको अर्थतन्त्रको अहिलेको मुख्य चुनौती नै यही भएको छ ।


Advertisment
RMC TANSEN
IME BANK INNEWS
shivam ISLAND

दुई तिहाई बहुमत प्राप्त सरकारका सामु आज कुनै समस्या पहाड भएको उभिएको छ भने त्यो नेपालको अर्थतन्त्र नै हो । पुँजीगत खर्चको २० प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र खर्च भएका कारण देशको अर्थतन्त्र करिब करिब निस्क्रिय अवस्थामा छ । स्थानीय तहमा समेत जनप्रतिनिधि निर्वाचित भएर आइसकेपछि आठ महिनामा यति मात्र बजेट खर्च नहुने पर्ने हो । तर, आवश्यक नियम, कानुन र कार्यविधिको अभावमा स्थानीय तहले पनि रकम खर्च गर्न सकेका छैनन् । त्यसको प्रभाव हाम्रो देशको समग्र अर्थतन्त्रमा परेको छ । 


Advertisment
Nabil box
Kumari

हामी धेरै हदसम्म अरु देशमा निर्भर छौँ । उत्पादनका दृष्टिले भन्ने हो भने त हामी जस्ता परनिर्भर देशहरु विश्वमा कमै होलान् । साना साना र हामीले गर्न सक्ने कामहरु पनि आफैँ नगर्दा हाम्रो परनिर्भरता ह्वातै बढेको छ । भारतसँग निरन्तर हाम्रो व्यापार घाटा बढिरहेको छ, आयात चुलिँदै गएको कारण । यो कुरा मुलुकको राजनीतिक नेतृत्वलाई नभएको पनि होइन । हालै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले एक कार्यक्रममा ८ रुपियाँको सामान बेच्दा ९२ रुपियाँको किन्दारहेछौँ भन्दै मुलुकको आर्थिक अवस्थाको राम्रो चित्रण गर्नुभएको छ । यसबाट पनि थाहा हुन्छ, हाम्रो देशको अर्थतन्त्रको हालत के छ ?

Vianet communication

हाम्रो मुलुक कृषि प्रधान मुलुक हो, हामी कृषिमा निर्भर छौँ । कृषिका धेरै विषयहरुमा हामी आत्मनिर्भर हुन सक्छौँ । तर, हामीले त्यति काम पनि गरिरहेका छैनौँ । उदाहरणका लागि अण्डा र कुखुराको मासु आयातलाई लिन सक्छौँ । कुखुरा पालन र अण्डा उत्पादन कुनै ठूलो लगानी र विशेष प्रविधि चाहिने व्यवसाय होइन । बजारको उचित प्रबद्र्धन गर्ने हो भने गाउँगाउँमा मानिसहरुले यसमा रोजगारी सिर्जना गर्न सक्छन् । केही समय पहिला भेट भएका एकजना कुखुरा पालन व्यवसायीले गरेको गुनासोलाई मात्रै आधार बनाउँदा पनि हामीले कस्तो नीति लगिरहेका छौँ भन्ने बुझ्न सकिन्छ ।

भारतबाट आयात हुने कुखुराका दानामा कर बढी छ, अण्डा र कखुराको मासु आयातमा कम कर छ । यसले दाना ल्याएर यतै कुखुरा पाल्दा महंगो र उतैबाट ल्याउँदा सस्तो बनाउन खोजिएको प्रस्ट हुन्छ । देशभित्र मानिसहरुलाई रोजगारी सिर्जना गर्ने कुरामा त सरकारले झन् प्रोत्साहित पो गर्नुपर्छ । के अण्डा र मासु विदेशबाट आयात गर्दैनौँ भनेर हामीले घोषणा गर्न सकिँदैन र ? 

एकैपटकमा सबै कुरामा हामी आत्मनिर्भर बन्न सक्दैनौँ । आजको विश्वव्यापीकरणको युगमा विदेशी सामानलाई देशभित्र पस्नै दिन्न भनेर पनि हुँदैन । तर, हामीले आफैँ उत्पादन गर्न सक्ने र आत्मनिर्भर हुन सक्ने क्षेत्रमा चाहिँ कदम चाल्ने उपयुक्त बेला यही हो ।

अहिले दुबै छिमेकी मुलुकसँग हाम्रो राम्रो सम्बन्ध छ, जनतामा उत्साह छ, सरकारसँग केही गर्ने आँट छ । यस्तो बेलामा प्रत्येक वर्ष कम्तीमा के विषयमा आत्मनिर्भर हुने भनेर सरकारले घोषणा नै गर्नुपर्छ । उदाहरणका लागि, हरेक वर्ष हामीले भारतबाट अर्बौंको फूल आयात गर्छौं । के हामी आफूलाई चाहिने फूल देशभित्रै उत्पादन गर्न सक्दैनौँ ? के विदेशबाट फूल ल्याएर माला लगाउँदैनौँ भन्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्न सक्दैनौँ । अर्थसम्बद्ध एक अधिकारीका अनुसार, गत वर्ष करिब ६५ करोडको त तास मात्रै आयत भएको छ । के यस्ता अतिआवश्यक बाहेकका वस्तुहरु आयातमा प्रतिबन्ध नै लगाउन सकिँदैन ? 

अब सरकारले कम्तीमा पाँच वर्षमा के के वस्तुमा हामी आत्मनिर्भर हुन्छौँ भनेर घोषणा गर्नुपर्छ । प्रधानमन्त्री ओलीले यसै पनि अब कसैले भोकै मर्नुपर्दैन भनिरहनुभएको छ । भोकै मर्नुपर्दैन भन्नुको मतलब विदेशबाट खाद्यान्न आयात गरेर खुवाउँछु भनेको पक्कै होइन । हामीसँग प्रशस्त जमिन छ, जनशक्ति छ । त्यसलाई काममा लगाउने र आवश्यक मात्रामा सरकारका तर्फबाट प्रोत्साहन हुने हो भने खाद्यान्नका लागि कुनै देशको भर नै पर्नुपर्दैन । कुनै बेला चामल विदेश निर्यात गर्ने मुलुकको सूचीमा पर्ने नेपालले आज उल्टो अवस्था भोगिरहेको छ । यस अवस्थालाई जतिसक्दो छिटो हटाउनुपर्छ । 

जुन देशमा जे चीजको सम्भावना छ, त्यसैलाई उपयोग गरेर ती देशहरु धनी भएका छन् । कुनै देशमा तेलका खानी होलान्, कुनै देशमा हिरा र सुनखानी होलान् । कुनै देशमा जलस्रोत बढी होला, कुनै देशमा खाद्यान्न बढी उत्पादन होला, कुनै देशमा फलफूल बढी उत्पादन होला । यी चीजहरुलाई प्रोत्साहन गरेर मात्रै ती देशले प्रगति गरेका छन् । हामीले पनि हाम्रो पोटेन्सियालिटी के हो भन्ने कुरा केलाएर पाँच वर्षभित्र देशलाई आत्मनिर्भर बनाउने विषयमा ध्यान दिनैपर्छ । 

जननेता मदन भण्डारीले भन्नुभएको छ, कुराले चिउरा भिज्दैन, चिउरा भिजानउका लागि पानी वा दूध चाहिन्छ । मुलुकको विकास, समृद्धि, प्रगतिका अनेक भाषणहरु सुन्दासुन्दा जनता आजित भइसकेका छन् । अनेक रुप र रंगका सरकार, तिनका हर्ताकर्ता र सञ्चालकहरु जनताले भोगिसकेका छन् । एकपछि अर्को प्रयोग पनि उनीहरुले हेरिसकेका छन् । यसपटक वाम गठबन्धनलाई करिब दुई तिहाई बहुमत दिनुको अर्थ समृद्ध र सबल मुलुक हेर्नका लागि हो ।

वाम गठबन्धनले आफ्नो चुनावी घोषणापत्रमा समेत समृद्धिकै नारा अघि सारेकाले पनि जनता थप आशावादी भएका छन् । त्यसमा पनि अघिल्लो पटक प्रधानमन्त्री हुँदा विकासका केही राम्रा सपनाहरु देखाएका कारण आम मानिसहरु प्रधानमन्त्री ओलीप्रति विशेष आशावादी छन् । कुनै कारण र वाहना देखाएर जनतालाई चित्त बुझाउन सकिने सुविधा हामीलाई छैन । यदि केही गरी हामीले हाम्रा बाचाहरु पूरा गर्न सकेनौँ भने जनतामा घोर निराशा आउनेछ र मुलुक ठूलो दुर्घटनातिर जानेछ । किनभने, कसैले पनि सक्दारहेनछन्, कुरै मात्र गर्दारहेछन् भन्ने मानसिकताले जनतामा घर गर्यो भने त्यसको उपचार पाउन मुश्किल छ ।

त्यसैले अब भन्सार राजश्व बढाउने होइन, घटाउने नीति लिनुपर्छ । त्यसका लागि विदेशी वस्तुको आयात सकभर कम गर्दै नेपालमा उत्पादन नहुने र हाम्रो क्षमताले नभ्याउने बाहेकका अरु वस्तुहरु आयात गर्न छाड्नुपर्छ । त्यसका लागि आजको आजै सरकारले गर्न नसक्ला तर अबको पाँच वर्ष त्यसैमा ध्यान केन्द्रित गर्दा मात्रै सबल नेपालको जग निर्माण हुन्छ । 

hAMROPATRO BELOW NEWS
TATA Below
फागुन १, २०८०

गरिबको घरआँगन कसैलाई मन पर्दैन । गरिबको लुगाफाटो कसैलाई मन पर्दैन । गरिबले ठूला कुरा गरेको कसैलाई मन पर्दैन । गरिब नाचेको, गरिब हाँसेको कसैलाई मन पर्दैन । यतिखेर गरिबले लडेको जनयुद्ध दिवस पनि कसैलाई मन ...

पुस ४, २०८०

डिसेम्बर पहिलो साता एनसेलको माउ कम्पनी आजियाटाले आफ्नो रेनोल्ड होल्डिङ्स यूकेको शतप्रतिशत स्वामित्व गैरआवासीय नेपाली सतिशलाल आचार्यको कम्पनी स्पेक्ट्रलाइट यूकेलाई बेच्न गरेको सम्झौताबारे समाचार बाहिरिएको झन्डै ३ हप्...

फागुन २८, २०८०

उमेरले ३५ वर्ष पुग्नै लाग्दा मैले लोकसेवा आयोगको फाराम भरें । ३५ वर्ष कटेको भए फाराम भर्न पाउँदैनथें, तर नियुक्ति लिँदा भने ३५ वर्ष कटिसकेको थिएँ । लोकसेवा आयोगको सिफारिशअनुसार क्षेत्रीय सिञ्चाइ निर्देशनालयले...

असोज ३०, २०८०

आज ‘सबैका लागि मर्यादित जीवन’ को आदर्श वाक्यसाथ अन्तर्राष्ट्रिय गरिबी निवारण दिवस मनाइँदै छ । भोक, रोग, अभाव र आवश्यकता पूरा भएपछि मात्र मानवीय मर्यादा पाउन सकिन्छ । नेपालमा गरिबी र असमानताका विभि...

पुस १९, २०८०

धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर हर्क साम्पाङले राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको फोटो नगरपालिकाबाट हटाएको विषय अहिले निकै चर्चामा छ । २०५४ मा त्यही प्रकृतिको क्रियाकलाप गरेका थिए, लीला थापा मगरले । जिल्ला विकास समिति...

कात्तिक ३०, २०८०

कमेडी क्लब चलाउने मुन्द्रे उपनाम गरेका एकजना मान्छे छन्। एकै श्वासमा चारवटा प्रश्न सोध्न सक्ने क्षमता भएका जानेमाने पत्रकार ऋषि धमलाको कार्यक्रममा पुगेर तिनले भन्न भ्याए, 'यो टिकटकका कारण मान्छेहरू अल्छी भए, कुन...

सत्ताबाट अवकाश पाएको कांग्रेसलाई आएको नयाँ अवसर

सत्ताबाट अवकाश पाएको कांग्रेसलाई आएको नयाँ अवसर

जेठ ७, २०८१

यतिबेला नेपालको राजनीति बहुचर्चित सहकारी प्रकरण र यसमा संलग्न व्यक्तिउपर छानबिन तथा कारबाहीका लागि संसदीय समिति गठन हुने कि नहुने भन्ने विषयमा केन्द्रित छ । यो विषय यति पेचिलो हुनुको कारण बहालवाला गृहमन्त्री...

प्रकृतिको गीत

प्रकृतिको गीत

जेठ ५, २०८१

सृष्टिमा हरेक चीजको एउटा अति हुन्छ, जसलाई हामी सीमा भन्ने गर्छौँ, जलाई उसले आउँदा सँगै लिएर आएको हुन्छ र जेजति गर्छ यसैभित्रै रहेर गर्छ । अति पार गर्नासाथ उसको अस्तित्व पनि समाप्त हुन पुग्छ । अति पार गरेपछि नदी...

दक्षिणपन्थ र अवसरवादको चाङबाट माधव नेपालको छटपटी !

दक्षिणपन्थ र अवसरवादको चाङबाट माधव नेपालको छटपटी !

जेठ २, २०८१

नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलन कतिपटक विभाजन भयो ? पुनः एकता, मोर्चा गठन, विघटनलाई हेर्दा यसको जोडघटाउको लामै शृङ्खला बन्छ । र, त्यसमा मूलधारको राजनीतिबाट विभाजित कम्युनिस्ट पार्टी अर्थात् वामपन्थी पार्टीहरूको विसर्...

x