धनगढी- सुदूरपश्चिमको कैलाली कञ्चनपुर जिल्लास्थित नेपाल-भारत सीमा क्षेत्रमा देखिएको सीमा विवादमा प्रवेशै नगरी २ देशीय संयुक्त बैठक सकिएको छ ।

बेलाबखत भारतीय पक्षले एकतर्फी रुपमा सीमा क्षेत्रमा निर्माण गरेको विवादित ट्रन्चलगायतको विषयवस्तुमा प्रवेश नगरी २ देशीय संयुक्त वैठक विहिबार धनगढीमा सकिएको हो ।

केही महिनाअघि भारतीय पक्षले कञ्चनपुरको पुनर्वास र कैलालीको कैलारी गाउँपालिकास्थित सीमा क्षेत्रमा गरी करिब ६ किलोमिटर बढी ट्रेन्च एकलौटी रुपमा खनेको छ । जसले गर्दा नेपाली भूमी डुबानको सम्भावना बढेको बताइएको छ । तर बैठक भने सो विषयवस्तुमा प्रवेशै नगरी सकिएको हो ।

कैलालीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी यज्ञराज बोहराले संयुक्त सीमा सर्वे टोलीको बैठक सीमा स्तम्भमा मात्रै केन्द्रित रहेकोले सो विषयमा प्रवेश नगरिएको बताए । भारत लखिमपुर खिरीका डिएम शैलेन्द्र कुमार सिंहले आफुहरु आम निर्वाचनमा केन्द्रित रहेकोले विवादवारे जानकारी पाएको बताए । केही समस्या तथा विवाद भए आपसमा बसेर सुझाउँदै आएको बताउँदै उनले आफ्नो तहबाट कार्यान्वयनको जिम्मवारी मात्रै रहेको उल्लेख गरे । तर विवादको समाधान भने नीति निर्माण तहको छलफलबाट मात्रै टुंगिने डिएम सिंहले बताए ।

बैठकमा कैलालीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी यज्ञराज बोहरा, कञ्चनपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुशील वैद्य, भारतको लखिमपुर खिरीका डिएम शैलेन्द्र कुमार सिंह, २ देशका सुरक्षा अधिकारी, सीमा सर्वे टोलीका प्रमुख तथा प्रतिनिधिहरुको सहभागिता रहेको थियो ।

यसैबीच नेपाल भारत सीमा सर्वे टोली नम्बर ४ का प्रमुख जनक जोशीले कैलाली कञ्चनपुर जिल्लास्थित पर्ने ५९ वटा नयाँ सीमा स्तम्भ निर्माण र १ सय वटाको मर्मत सम्भार गरिएको जानकारी दिए । जसमा ८ वटा मूख्य स्तम्भ र ४१ वटा सहायक सीमा स्तम्भ निर्माण भएका हुन् । कैलाली जिल्लास्थित नेपाल भारत सीमामा २८२ सीमा स्तम्भ र कञ्चनपुरस्थित नेपाल भारत सीमामा ३८० सीमा स्तम्भ रहेका छन् ।

सीमा स्तम्भको जोर नम्बरको निर्माण भारतीय पक्षले र बिजोर नम्बरका स्तम्भको निर्माण र मर्मतको काम नेपाली पक्षबाट हुँदै आएको छ ।

त्यस्तै, कैलाली कञ्चनपुर जिल्लास्थित ३ वटा सीमा क्षेत्रमा विवाद कायमै रहेको छ । कैलालीको ७४२ नम्बर स्तम्भ निर्माणमा विवाद हुँदा निर्माण कार्य रोकिएको जनाइएको छ । फूलवारी क्षेत्रमा मात्रै ६ वटा स्तम्भ निर्माणमा विवाद रहेको टोली प्रमुख जोशीले जनाए ।

त्यस्तै, कैलालीकै खक्रौलामा पनि विवादले गर्दा ७०४/५ नम्बर सीमा स्तम्भ निर्माण हुन सकेको छैन । कञ्चनपुरको पुनर्वास क्षेत्रको ७ सय ६२ नम्बर स्तम्भ राख्नमा पनि विवाद सिर्जना हुँदा निर्माण हुन सकेको छैन । अधिकांश विवाद नेपाली पक्षबाट हुँदै आएको सीमा सर्वे टोलीको ठहर छ ।

केही स्थानमा विवादले गर्दा निर्माण हुन नसकेपनि विवादित मानिएको कैलालीको भजनी नगरपालिकाको मरियाघाट क्षेत्रस्थित ७०७/१, ७०७/२, ७०७/३, ७०७/४ नम्बर सीमा स्तम्भ निर्माण् गरिएको छ । स्थानीयबासीलाई सम्झाई बुझाई गरी निर्माण गरिएको सर्वे टोली प्रमुख जोशीको भनाई छ ।