आलेख

‘जमा से नाचिन्ही कौन धनी बा कौन गरीब बा ?’

‘जमा से नाचिन्ही कौन धनी बा कौन गरीब बा ?’

आलेखको शीर्षक सर्लाही जिल्लामा बोलिने भाषा बजिकामा हो । जसको नेपाली अनुवाद हुन्छ – कपडा हेरेर थाहा हुँदैन र को धनी, को गरीब ? सर्लाहीको रामनगर ...

नेकपा यात्रा : दलाल पूँजीवाद कि समृद्ध समाजवाद ?

नेकपा यात्रा : दलाल पूँजीवाद कि समृद्ध समाजवाद ?

पूँजीवादमा आधारित शासन व्यवस्था अहिले लगभग विश्वव्यापी जस्तै हुँदैछ । पूँजीवादी शासन र शासकका पनि विभिन्न प्रकार छन् । नेपालको शासन व्यवस्थामा तथा राजनीतिक द...

जो गणतन्त्रको लागि १० वर्ष गीत गाएर हिँड्यो, उसैको हातमा हतकडी !

जो गणतन्त्रको लागि १० वर्ष गीत गाएर हिँड्यो, उसैको हातमा हतकडी !

लाग्छ आधा निन्द्रामा छ अझै एउटा पुस्ता जब देख्छु लुटिएकी मेरी आमा सुस्ता यता हेर्छु कालापानी त्यही छ लुटिएकी महेशपुरको ओठबाट मुस्कान खोसिएकी नेपालको ठ...

सरकारी आरक्षणमा हेपिए कर्णालीका गरीब ब्राह्मण–क्षेत्री !

हाल आएर आरक्षणको मुद्दा पेचिलोजस्तो बनाइएको छ । लोक सेवा आयोगले २०७६ जेठ ६ गते नेपाल सरकार (मन्त्रिपरिषद्) को निर्णय बमोजिम स्थानीय तहको लागि गरेको विज्ञापनविरुद्ध समावेशी समूहहरूको ‘आन्दोलन’ जारी...

विचारको जित, संख्याको हार, अलपत्र सरकार

संसद विघठनको हल्ला चल्यो । आम मान्छेले पत्याएनन् । पत्याउने कुरै थिएन । स्पष्ट बहुमतको सरकार ढालेर प्रधानमन्त्री अर्को बहुमत खोज्न जालान् भन्ने सोच कसैमा थिएन । तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरीजाप्रसाद कोइरालाले त्यही गर...

दुईतिहाइ सरकारको असफलताले विप्लवलाई फाइदा !

दुईतिहाइ सरकारको असफलताले विप्लवलाई फाइदा !

सरकार र विद्रोही नेकपाबीच गोप्य रुपमा वार्ता भइरहेको चर्चा निकै उत्कर्षमा पुगेको बेला सरकारका प्रवक्ता तथा सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री गोकुलप्रसाद बास्कोटाक...

लालबाबु पण्डितलाई खुलापत्र– मन्त्रीज्यू, यो समावेशी नेपाल हो कि पञ्चायती व्यवस्था ?

लालबाबु पण्डितलाई खुलापत्र– मन्त्रीज्यू, यो समावेशी नेपाल हो कि पञ्चायती व्यवस्था ?

सर्वप्रथम त संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालका सामान्य प्रशासन मन्त्रीज्यूलाई न्यानो अभिवादन ! यो पत्र नपढ्न पनि सक्नुहुन्छ किनभने हजुरको व्यस्तताको म राम्रैसँग अनुम...

शिखरपुरुष बीपी र पुष्पलालको सम्झनामा

शिखरपुरुष बीपी र पुष्पलालको सम्झनामा

आज राजनीतिलाई द्रब्यमुखी ब्यवसाय बनाएर सिद्धान्तहीन, बिचारहीन, मूल्यमान्यता बिहीन मात्रै तुल्याइएको छैन लक्षबिहीन प्रहार र दिशाबिहीन गतिमा समेत धकेलिएको छ । आ...

शिक्षामा भाँडभैलो : विद्यार्थीको भविष्य अन्धकारमय

शिक्षामा भाँडभैलो : विद्यार्थीको भविष्य अन्धकारमय

भनिन्छ शिक्षाले मानिसलाई पहिचान दिन्छ । त्यसैले एक अभिभावकले आफ्नो सन्तानलाई शिक्षित गर्नका लागि आफ्नो जीवनका अमूल्य धनसम्पत्ति वा कमाइको अधिकांश हिस्सा खर्चिन प...

मधेशमा बाढीको कहर, कहिलेसम्म हुने राज्यको निकम्मापनको शिकार ?

मधेशमा बाढीको कहर, कहिलेसम्म हुने राज्यको निकम्मापनको शिकार ?

नेपाल बाढीको चपेटामा रुमल्लिएको अवस्था कसैसँग लुकेको छैन । मधेशका अधिकांश भूभाग जलमग्न भए । इन्द्रदेवको ताण्डबरुप बडो कष्टकरसिद्ध भएको छ मधेशको हकमा । प...

पहिलेका ‘आदर्श गुरु’ र अहिलेका ‘व्यापारी गुरु’

‘गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णु गुरुर्देवो महेश्वर: । गुरुः साक्षात् परब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः ।’  ऋषिमुनिहरूले गुरुवन्दनामा गाएका संस्कृत सूक्ति ह...

वीर गोर्खाली भएर विषादी मिसिएको तरकारी खान डराउने ?

नाकाबन्दीको समयमा छिमेकी देश भारतलाई गाली गरेर नथाकेका नेपाली जनता अहिले विषादी मिसिएको तरकारी खानुपर्‍यो भनेर बडो चिन्तित छन् । उनीहरूको दुखेसो छ&...

`
सम्झना र बिर्सनामा भानुभक्त

सम्झना र बिर्सनामा भानुभक्त

आज २०६औ भानुजयन्ती । नेपाली साहित्यफाँटका उज्जवल नक्षत्र आदिकवि तथा राष्ट्रिय विभूती भानुभक्त आचार्यको जन्मदिन । विक्रम सम्वत १८७१ साल असार २९ गते आजकै दि...

किन खडा हुँदैछ आजको लोकतन्त्रमाथि प्रश्न ?

किन खडा हुँदैछ आजको लोकतन्त्रमाथि प्रश्न ?

हुन त आजको बहुलवादी समाजमा कुनै व्यक्ति विशेषको मत कुनै खास विषयमा बेग्लाबेग्लै हुनु अस्वाभाविक होइन । मानिसको मन र मतलाई कुनै एउटा यन्त्रको बटन दबाएर निय...

विवादको भूमरीमा विधयेक : प्रेस काउन्सिललाई संरक्षक बनाउने कि दण्डकारी ?

विवादको भूमरीमा विधयेक : प्रेस काउन्सिललाई संरक्षक बनाउने कि दण्डकारी ?

प्रेस काउन्सिललाई विस्थापित गर्न सरकारले संसदमा प्रस्तुत गरेको मिडिया काउन्सिल विधयेक विरोधको भूमरीमा नराम्ररी फसेको छ । सम्पूर्ण पत्रकारहरुको छाता संगठन नेपा...

राज्यको 'नश्लीय चरित्र' र मधेशमा गोलीको वर्षा

राज्यको 'नश्लीय चरित्र' र मधेशमा गोलीको वर्षा

अवैध उत्खननका कारण बनेको खाल्डोमा परी १२ वर्षीय बालकको मृत्यु हुन्छ । तर यो घटनाले राज्यलाई असर गर्दैन ।  खोलाको उत्खनन भनेको केही मिनेट वा घण्टाको ...

किताबमाथिको कर, शहीद–खेतीको रहर : खै समृद्धिको प्रहर ?

किताबमाथिको कर, शहीद–खेतीको रहर : खै समृद्धिको प्रहर ?

‘मेरी धारणा है कि मानवका चिन्तन सबसे मूल्यवान है । उसकी कीमत नहीं आँकी जा सकती । मुझे विश्वास है कि भविष्य मे किताबें जिन मे मानवका सम्पूर्ण चिन्तन ...