म्यान्मारमा जननिर्वाचित सरकारलाई अपदस्थ गरेर फेरि सैनिक शासन शुरू भएको छ । सैनिक शासन र संकटकाल लगाएसँगै प्रजातन्त्रवादी नेत्री आङ सान सु ची नजरबन्दमा परेकी छन् । 

प्रजातन्त्रको लागि लामो संघर्ष गरेकी ७५ वर्षीया सु चीको नेपालसँग पुरानो सम्बन्ध छ । नेसनल लीग फर डेमोक्रेसी पार्टीकी अध्यक्ष सु चीले सन् १९९१ मा नोबेल शान्ति पुरस्कार प्राप्त गरेकी थिइन् । 

भर्खरै सम्पन्न निर्वाचनमा सु चीको पार्टीले अत्यधिक बहुमत प्राप्त गरेको थियो । सु चीलाई नजरबन्दमा राखिएको विषयमा विश्वभरबाट विरोध भइरहेको छ । 

प्रजातन्त्रवादी नेत्री सु चीको नेपालसँग लामो समयदेखिको सम्बन्ध छ । सन् १९६२ मा सु ची पहिलोपटक नेपाल आएकी थिइन् । 

भारत र नेपालका लागि बर्माकी राजदूत रहेकी आमासँग सु ची नेपाल भ्रमणमा आएकी थिइन् । 

सन् १९७३ मा ब्रिटिश स्कलर पति मिचेल एरिससँग सु ची दोस्रोपटक नेपाल भ्रमणमा आएकी थिइन् । 

सन् २०१० मा नजरबन्दबाट मुक्त भएपछि सु ची दुईपटक नेपाल भ्रमणमा आइन् । 

पहिलोपटक २०७१ सालमा सु ची काठमाडौं आएकी थिइन् । त्यसबेला उनले नेपालको तत्कालीन संविधानसभाका सदस्यहरूसँग छलफल गरेकी थिइन् । 

सम्बोधनका क्रममा उनले जनताको जीवनमा सुधार ल्याउनका लागि लोकतन्त्र जरूरी रहेको बताएकी थिइन् । उनले नेपाल र बर्माको सम्बन्धको विषयमा पनि बोलेकी थिइन् । 

नेपाल भ्रमणको समयमा उनले तत्कालीन राष्ट्रपति डा. रामवरण यादव र प्रधानमन्त्री सुशील कोइरालासँग भेटवार्ता गरेकी थिइन् ।

दुई वर्षअघि अर्थात् सन् २०१८ मा सु  चीले नेपालको भ्रमण गरेकी थिइन् । एसिया प्रशान्त शिखर सम्मेलनमा भाग लिने सिलसिलामा प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको निमन्त्रणामा म्यान्मारको स्टेट काउन्सिलरको रूपमा सु ची २०७५ मंसिर १३ गते काठमाडौं आएकी थिइन् । 

सु चीलाई उपप्रधानमन्त्री एवं रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलले त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा स्वागत गरेका थिए । सु चीको नेपाल भ्रमणको समयमा नेपाल र म्यान्मारबीच पहिलोपटक व्यापार र लगानीसम्बन्धी सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको थियो । 

सम्झौतामा नेपालका तर्फबाट परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवाली र म्यान्मारका तर्फबाट अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार सहकार्यमन्त्री यु क्यो टिनले हस्ताक्षर गरेका थिए । 

दुई देशबीच खासगरी खाद्यान्न, पर्यटन र सांस्कृतिक आदानप्रदानका क्षेत्रमा थप लगानी र व्यापारका लागि सम्झौताले बाटो खोलेको थियो ।

दुई देशबीच व्यापार र आर्थिक गतिविधि बढाएर हवाई सम्पर्कसमेत स्थापना गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो । नेपालले सन् २०२० का लागि घोषणा गरेको नेपाल पर्यटन वर्षमा म्यान्मारबाट पर्यटक वृद्धि गराउन म्यान्मारले सहयोग गर्ने समझदारी पनि सु चीको भ्रमणको बेला भएको थियो । 

काठमाडौं परिवर्तन भएछ– सु ची 

२०७५ मंसिर १४ गते प्रधानमन्त्री ओलीसँगको भेटवार्तामा सु चीले आफूले विगतमा बसेको समयमा भन्दा काठमाडौंमा धेरै परिवर्तन भएको पाएको अनुभव सुनाएकी थिइन् । 

नेत्री सु ची सन् १९७३ मा आफ्ना पतिले अनुसन्धान गर्न आएका बखत नेपालमा बसेकी थिइन् । नेपालकी अनगारिका धम्मावती गुरुमा सु चीकी बौद्ध गुरुआमा हुन् ।

सो भेटमा प्रधानमन्त्री ओलीले नेपालको कक्षा ९ को सामाजिक विषयमा रहेको नेत्री सु चीको व्यक्तित्व उल्लेख भएको पाठ्यपुस्तकसमेत उपलब्ध गराएका थिए ।