२६ जेठ २०८३, मंगलबार
प्रतिनिधि सभाको सबैभन्दा ठूलो दल नेकपा एमाले औपचारिक रुपमा विभाजित बनेको छ। एमाले विभाजन भएर नेकपा माले गठन भएको २४ वर्षपछि एमाले फेरि विभाजित भएको हो । २०५३ सालमा भएको महाकाली सन्धिलाई लिएर २०५४ सालमा एमाले विभाजन भएर माले गठन भएको थियो ।
सहाना प्रधान, वामदेव गौतम, सीपी मैनाली लगायतले माले गठन गरेका थिए । २०५६ सालको प्रतिनिधि सभामा देशभर लज्जास्पद पराजय व्यहोरेपछि दुई पार्टीबीच फेरि एकता भएको थियो ।
गौतम, प्रधानलगायत ठूलो हिस्सा एमालेमा फर्के पनि सीपी मैनालीले भने माले पुनर्गठन गरेका थिए । एमाले विभाजन गरेका नेताहरूले पछि पार्टी विभाजन गर्नु गल्ती भएको बताएका थिए ।
विभाजनको असर एमालेमा पछिसम्म देखिएको थियो । २०५४ सालमा भएको विभाजनको असर नबिर्सँदै फेरि एमाले विभाजन भएको हो । एमालेको माधव कुमार नेपाल नेतृत्वको नेकपा (एकीकृत समाजवादी) पार्टीलाई बुधबार राति आयोगले आधिकारिकताको प्रमाणपत्र दिइसकेको छ ।
२०५४ सालमा विभाजनको कारक महाकाली सन्धि देखिएपनि यसपटक एमाले विभाजनको खास कारण देखिएको छैन । माधव नेपाल पक्षले प्रतिनिधि सभा विघटन गर्ने तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको कदमलाई प्रतिगामी कदम भन्दै आइरहेको थियो ।
२०७७ फागुन २३ गतेको सर्वोच्च अदालतको फैसलाले नेकपा एकता भंग हुनुपूर्व नै माधव नेपाल, झलनाथ खनाललगायत नेताहरूले ओलीको राजीनामा माग गरेका थिए ।
यसबीचमा पार्टी एकताका लागि प्रयास भएपनि त्यसले सार्थकता पाउन सकेन । दुवै पक्षले कार्यदल गठन गरेर १० बुँदे सहमति गरेपनि त्यसले पार्टी जोगाउन सकेन ।
महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय कमिटी कायम गर्नुपर्ने, समान अधिकार सहितको दुई अध्यक्ष राख्नुपर्ने तथा फागुन २८ पछिका सबै निर्णय खारेज गर्नुपर्ने शर्त माधव नेपालले राखेका थिए ।
दुवै अध्यक्षको हस्ताक्षर मात्र आधिकारिक हुने लगायत माधव नेपालका शर्त ओलीले अस्वीकार गरेको स्रोतको दाबी छ ।
पार्टी विभाजनका लागि खुकुलो प्रावधानसहित राजनीतिक दलसम्बन्धी अध्यादेश जारी भएसँगै नेकपा एमालेको माधव नेपाल पक्षले नयाँ दल दर्ता गरेको हो । नेपालको पक्षमा ३० सांसद र ५५ केन्द्रीय सदस्य रहेका छन् ।
नेपाललाई उनकै खेमाका भनिएका भीम रावल, अष्टलक्ष्मी शाक्य, घनश्याम भुसाल, युवराज ज्ञवाली, योगेश भट्टराईलगायतका १० स्थायी समिति सदस्यले भने साथ दिएनन् । उनीहरु हाल संस्थापन पक्षतिरै देखिएका छन् ।
