×
Bajaj Top
Khukuri
Dataz
FONEPAY

सबेरै उनको मोबाइलमा घण्टी बज्छ । मिल बन्द त छैन नि ? हतारिँदै उठेर हातमुख धोएर उनी मिल छिर्छिन् ।

Sanima Bank
morang Auto yamaha

उनीलाई बस्ने र आराम गर्ने फुर्सद समेत हुँदैन । कुनै–कुनै दिन त उनलाई खाना खाने फुर्सद समेत हुँदैन । 


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
shivam island

रुपन्देहीको तिलोत्तमाकी कल्पना पाण्डेको दिनचर्या अहिले यसरी नै बितेको छ । पाण्डेय दुर्गा तेल मिलकी सञ्चालक हुन् । मझौला उद्योग चलाएर कल्पनाले घरखर्च मात्र चलाएकी छैनन्, राम्रो कमाइ पनि गरेकी छन् । उनले कर्मथलो बनाएकी छन्, तिलोत्तमा–३ जानकीनगरमा मिल । 

पहिला कल्पनाका ससुराले तेल मिल सञ्चालन गरेका थिए । छोराहरूमा अंशबण्डा भएपछि जेठा छोरा अर्थात् कल्पनाका पति कृष्णले नगद ९ लाख रुपैयाँ तिरेर आफ्नो भागमा मिल पारेका थिए । मिल आफ्नो भागमा परेपछि कल्पनाले मिलमा कुटानी–पिसानी लगायतका सबै व्यवस्थापन आफैं गर्न थालिन् ।

Vianet communication
IME BANK INNEWS
LAxmi BAnk

कल्पनाले भनिन्, ‘महिलाले मिल चलाउने काम अनौठो भए तापनि मैले भने २–४ दिनमै मिल चलाउन सजिलै सिकें । शुरूशुरूमा मिलको आवाज सुन्दै डर लाग्थ्यो र कुनै पनि किसिमका दुर्घटना पो हुन्छ कि भन्ने मनमा त्रास हुन्थ्यो तर राम्रोसँग मिल चलाउन सिकेपछि डर, त्रास आफैं भागेर जाँदो रहेछ ।’

‘भेलसँग डराएर डुंगा नदी पार हुँदैन, कोसिस र प्रयास गर्नेको कहिल्यै हार हुँदैन,’ उनले निर्धक्कसँग भनिन् ।

करीब १ कठ्ठा जग्गामा रहेको तेल मिल कल्पनाका लागि कर्मथलो भएको छ । कल्पना बिहानै मिलको ढोका उघार्छिन् र राति ८–९ बजे बन्द गर्छिन् । उनको मिलमा गहुँ, कोदो, मकै, धान सबै किसिमका अन्न र दलहन कुटानी–पिसानी हुने गर्छ । बिहान सखारैदेखि कल्पनाले कुटानी–पिसानीमा समय बिताउँछिन् ।

मिलमा गहुँ र दाल पिसानी गरेको किलोको ६ रुपैयाँ पर्छ भने चामल, मकै, दाना पिसेको प्रतिकिलो ७ रुपैयाँ लाग्ने उनले बताइन् । बेसार र मसला पिसेको प्रतिकिलो ६० रुपैयाँ र तोरी पेलेको किलोको १३ रुपैयाँ लाग्ने कल्पनाले बताइन् । यसरी सरदर हिसाब गर्दा औसतमा दिनमा २ हजारदेखि २ हजार ५०० रुपैयाँसम्म कुटानी–पिसानीबाट आम्दानी हुने सुनाइरहँदा उनको मुहारमा खुशीको मुस्कान थियो ।

कल्पनाले कुटानी–पिसानी मात्र गर्दिनन्, बर्दिया, दाङ र पहाडी जिल्लाबाट तोरी, गहुँ, मकै, कोदो, फापर र गेडागुडी किनेर पेल्ने, कुटाउने र पिसानी गरेर खुद्रा रूपमा बेच्छिन् । बर्सेनि २०–२५ लाख रुपैयाँका अन्न, दलहन, तेलहन खरिद गरेर बिक्रीबट्टा गर्ने कामले उनमा थप कामको जिम्मेवारीबोध भएको सुनाइन् । 

उनको कामबाट प्रभावित हुनेहरू धेरै छन् । मिलमा आउने सबैसँगको व्यवहार र इमान्दारिताले आफू हालसम्म व्यवसायमा टिकेको उनी बताउँछिन् । ‘मिलमा आउनेहरू फोन गरेर सोध्छन्,’ उनले भनिन्, ‘म पनि फोन आउनेबित्तिकै सबैथोक छाडेर पिसानी गर्छु ।’

उनले कहीँबाट अनुदान लिएकी छैनन् । आफ्नो वडाका जनप्रनितिधि र कर्मचारीहरूले मिलमा आएर नेपालमै रहेर नेपाली महिलाले गरेको जोखिमपूर्ण कामप्रति गरेको सम्मान र उद्यम गर्न दिएको हौसलाले ठीकै काम गरेको रहेछु भन्ने उत्साह जागेको कल्पनाले बताइन् ।

२०७३ सालमा आफ्नै तरिकाले मिल सञ्चालन गर्न थालेपछि दिनरात नभनी कल्पनाले दुःख गरेकी छन् । पतिको साथ समेत लिएकी छन् । अति नै कामको चटारोले उनलाई सधैं असारको १५ नै हुने गर्छ ।

२ भाइ र २ बहिनी थिए कल्पनाका माइती घरमा । बुवाआमाले भैसीपालन र कृषि कर्म गरेर राम्रै घरव्यवहार चलाएका थिए । उनका बुवालाई भेटेनरी सम्बन्धी राम्रै ज्ञान थियो । माइतीघरमा खासै दुःख थिएन । बुवाआमाले पाल्पा सदरमुकाम तानसेनमा राखेर उनलाई पढाएका थिए ।

माइतीघरकी जेठी छोरी कल्पनाले पाल्पाको तानसेनस्थित मोहनकन्या माविबाट २०६० सालमा प्रवेशिका परीक्षा उत्तीर्ण गरेकी हुन् । प्रवेशिका परीक्षा दिएपछि उनको बिहे भयो । बिहेपछि उनी तिलोत्तमा नगरपालिकामा आइपुगिन् र अहिले उनको परिवार तिलोत्तमा नगरपालिका–३ रुपन्देहीपथमा स्थायी वासिन्दाका रूपमा बस्दै आएको छ ।

२०६२ सालमा उनले शंकरनगरमा रहेको न्यू लाइट आवासीय माविबाट ११–१२ कक्षा समेत उत्तीर्ण गरिन् । उनलाई पढाउनका लागि पति कृष्णको अति नै सहयोग थियो । उच्च शिक्षा हाँसिल गर्ने उनको रहरलाई घरधन्दा, सन्तानको जन्म, सुत्केरीपछि पक्षघात भएकी देउरानी र उनका सन्तानलाई गर्नु परेको स्याहारसुसारले पूरा गर्न दिएन ।

उच्च शिक्षा पढ्न नपाए पनि कल्पनाले आफ्नो उद्यममा गरेको मेहनत हेर्दा विश्वविद्यालयको सर्टिफिकेटधारीभन्दा कुनै कुरामा कमी देखिँदैन । घरधन्दा र मिलको कामले उनलाई छिनभर फुर्सद छैन । ग्राहकको सेवाका लागि कहिलेकाँही उनी बिहानै ५ बजे र राति १०–११ बजेसम्म खटिएकी हुन्छिन् । त्यो उनको सेवाभाव पनि हो ।

कल्पनाका पति कृष्ण मेकानिक हुन् । मिल बिग्रिएर कल्पनालाई कुनैदिन रोकिनु परेको छैन । भारतको पञ्जाव, दुबई र कोरियामा उनले विभिन्न समयमा आफ्ना सीपहरू तिखार्न पुगे । पछिल्लो पटक उनी सन् २०१६ मा दक्षिण कोरियाबाट नेपाल फर्केपछि आफ्नै ठाउँमा कर्म गरिराखेका छन् । 

उनीसँग बुटवल पावर कम्पनीमा टर्वाइन बनाउने काम गरेको अनुभव पनि छ । अहिले आफ्नो मिलबाहेक अन्य उद्योगमा समेत मेकानिकल सेवाहरू दिँदै आएका छन् उनी ।

कल्पनाको माइती घर पाल्पाको बराङ्दी र कर्मघर पाल्पाकै ख्याहा गाउँ थियो । उमरेले १८ टेक्दै गर्दा कल्पनाको २०६० सालमा कृष्णप्रसाद पाण्डेयसँग बिहे भएको थियो । 

अहिले कल्पना दम्पतीका छोरा रोशन बुटवलको कालिका मानवज्ञान माविमा ९ कक्षामा पढ्दैछन् भने छोरी कृपा तिलोत्तमाको स्मृति बोर्डिङ स्कूलको ७ कक्षामा पढ्दैछिन् । सानो र सुखी परिवारले उनीहरूको सम्पन्नताको परिचय दिइरहेको छ ।

कल्पनाको भविष्यको सोंच भनेकै आफ्नो तेल मिललाई व्यवस्थित गर्ने, सबै किसिमका सेवासुविधा दिने र बिजुली नआउँदा समेत जेनेरेटरको सहायताले कुटानी–पिसानीलाई निरन्तरता दिने रहेको छ ।

JYOTI
Kumari
TATA Below
NLIC
Mega Bottom
पुस २६, २०७८

नयाँ आर्थिक वर्ष लागेसँगै नयाँ उत्साहका साथ काम तयारीमा थियो नेपालको सबैभन्दा जेठो बिस्कुट उद्योग ‘नेबिको प्रालि’ । साउन २२ गते शुक्रवार साँझसम्म म्यानेजमेन्ट टीम नयाँ ढंगले अगाडि बढ्न छलफल गर्दै...

माघ २, २०७८

उतिबेला तिब्बतबाट हिँडेर मुस्ताङको लोमान्थाङ हुँदै पोखरा झर्दा बाटोमै जन्मिएकी आफ्नी आमाको कथाले ३८ वर्षीया हिसी छोइडेनलाई आज पनि झस्काउँछ । तिब्बतबाट करीब एक हप्ताको पैदल यात्रापछि हिसीकी आमा मिगमार ...

पुस २७, २०७८

कैलालीको भजनी नगरपालिका ७ हिम्मतपुरकी ८० वर्षीया दुलारी थरुनी पहिले बस्दै आएको घर भएको ठाउँमा मोहना नदी बग्दैछ । वनको छेउमा बनाइएको ओत लाग्ने टहरामा वनले डोजर चलाएपछि उनी स्तब्ध छिन् । जीवनमा यसरी विपत्त...

माघ १, २०७८

समाजशास्त्रमा स्नातकोत्तर गरेका हेटौंडा–४ का प्रकाश सुवेदी बट्टाई चरापालक किसान हुन् । ३६ वर्षीय प्रकाश स्वास्थ्यका दृष्टिकोणले उपयुक्त मानिने बट्टाई चराको अण्डा र मासु बेचेर व्यवसायी बनेका छन् ।   प्रक...

पुस २९, २०७८

कीर्तिपुरका राजमान मानव सफाइ अभियन्ता हुन् । विश्वका हरेक कुनाकाप्चामा पुगेर सफाइ गर्ने लक्ष्यका साथ अगाडि बढेका उनले विभिन्न देश पुगेर सफाइ अभियान चलाइसकेका छन् । १२ वर्षदेखि निरन्तर यस अभियानमा होमिएको...

पुस २२, २०७८

५१ औं वर्षमा कुदिरहेको नेपालकै प्रतिष्ठित एवं स्थापित औद्योगिक घराना 'गोल्यान समूह'को नेतृत्व तेस्रो पुस्ताको काँधमा पुगेको छ । सोहनलाल गोल्यानले सन् १९७० मा कपडा उद्योग स्थापना गरी शुरू गरेको गोल्यान...

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

माघ ५, २०७८

विश्वविख्यात अर्थशास्त्री एवं कूटनीतिज्ञ चाणक्यले लक्ष्य प्राप्तिका केही प्रमुख सूत्र बताएका छन्। अरू सबैलाई तपसिलमा राख्न सकिन्छ, तर एउटा सूत्रलाई कहिल्यै पनि विस्मृत हुन दिनु हुँदैन । उनी भन्छन्, 'मानिसको सबैभ...

अविकास, गरीबी र कुशासनको दुष्चक्र

अविकास, गरीबी र कुशासनको दुष्चक्र

माघ ३, २०७८

‘एसियन ड्रामा’ का लेखक गुनाल मिर्डालले न्यून आम्दानी, न्यून उत्पादकत्व, कमजोर स्वास्थ्य अवस्था र सुविधाहीन आवासले मानिसलाई गरीबीको दुष्चक्रमा पुर्‍याउने यथार्थ व्याख्या गरेका थिए । यसलाई उल्टो रूप...

कार्बनडाइअक्साइडदेखि किम जोङ उनसम्म

कार्बनडाइअक्साइडदेखि किम जोङ उनसम्म

माघ ३, २०७८

उत्तर कोरियाली ‘सर्वोच्च नेता’ किम जोङ उनको तौल घटेपछि त्यहाँका जनताहरू चिन्ता प्रकट गर्दै सामूहिक रूपमा रोएका थिए ।  हुन त उत्तर कोरियामा हाँस्ने र ताली बजाउने काम पनि सामूहिक रूपमै हुन...