लुम्विनी प्रदेशमा एक लाख जीवित जन्ममा दुई सय सात जना आमाले ज्यान गुमाउने गरेको लुम्बिनी प्रदेशको स्वास्थ्य निर्देशनालयले जनाएको छ । नेपालगञ्जमा आयोजित अन्तरक्रियामा तथ्याङ्क अधिकृत मानबहादुर ओलीले देशभर भने प्रति एक लाख जीवित जन्ममा एक सय ५१ जना आमाले ज्यान गुमाउने गरेको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरे । 

    लुम्बिनी प्रदेशमा भने ७६ हजार दुई सय ४३ जीवित जन्ममा एक सय ५८ जना आमाको मृत्यु भएको छ । प्रदेशमा सबैभन्दा बढी मातृ मृत्यु हुने जिल्ला बाँके र दोस्रोमा रुपन्देही रहेको उनले बताए । तथ्याङ्क अधिकृत ओलीका अनुसार एक सय ५८ जना मातृ मृत्यु हुँदा बाँकेमा ३६ र रुपन्देहीमा ३० जनाको मृत्यु भएको छ । 

त्यस्तै कपिलवस्तु २८, दाङमा १५, बर्दिया १४, पश्चिम नवलपरासी र गुल्मीमा सात÷सात जना, प्यूठान र रोल्पामा छ÷छ जनाको मृत्यु भएको छ । सबैभन्दा कम रूकुमपूर्वमा एक जना आमाको मृत्यु भएको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ ।

मृत्यु हुने सङ्ख्यामा पनि ५४ प्रतिशत मातृ मृत्यु स्वास्थ्य संस्थामा हुने गरे पनि ४६ प्रतिशतको मृत्यु भने स्वास्थ्य संस्था भन्दा बाहिर हुने गरेको पाइएको छ । जसमा २९ प्रतिशतको घरमा, १२ प्रतिशतको एउटा स्वास्थ्य संस्थाबाट अर्को स्वास्थ्य संस्थामा जाँदै गर्दा र पाँच प्रतिशतको स्वास्थ्य संस्थामा जाँदै गर्दा हुने गरेको छ । 

मातृ मृत्यु दर सबैभन्दा उच्च रहेको लुम्बिनी प्रदेशमा नवजात शिशु मृत्यु दर पनि उच्च रहेको छ । जन्म पश्चात पहिलो २८ दिनभित्र हुने मृत्युलाई नवजात शिशु मृत्यु भनिन्छ । यो अवधिको मृत्यु पनि लुम्बिनी प्रदेशमा उच्च रहेको छ । लुम्बिनी प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयको तथ्याङ्कअनुसार आव २०७९÷८० मा प्रदेशमा पाँच सय ८० नवजात शिशुहरूको मृत्यु भएको छ ।

लुम्बिनी प्रदेशका ४४ प्रतिशत सुत्केरी आमामा गर्भ अवस्थाबाटै रक्त अल्पताको समस्या रहेको पाइएको छ । आठ पटक अनिवार्य गर्भ जाँच गराउनुपर्ने भए पनि हाल ८८ प्रतिशतले मात्र गर्भ जाँच गराएको तथ्याङ्क रहेको र त्यसमा पनि सात प्रतिशतले मात्र गुणस्तरीय गर्भ जाँचको सुविधा पाउने गरेको तथ्याङ्क अधिकृत ओलीले बताए ।