१९ असार २०८३, शुक्रबार
मुस्ताङको घरपझोङ गाउँपालिकाको प्रवद्र्धनका लागि आयोजित ‘घरपझोङ काव्ययात्रा–२०८३’ का अवसरमा पुरख्यौली सीप संरक्षण गरेर समाजमा योगदान पुर्याउँदै आएका तीन जना सिल्पीहरूलाई नगदसहित सम्मान गरिएको छ।
जोमसोम बजारस्थित गाउँपालिका कार्यालयमा मङ्गलबार आयोजित कार्यक्रममा आरनको माध्यमबाट फलाम र तामाका भाँडावर्तन एवम् औजार बनाउँदै आएका चिमाङ गाउँका ७५ वर्षे साइला विक, परम्परागत सिलाइकटाइ गर्दै आएकी जोमसोमकी ६२ वर्षे कुमारी नेपाली र कलात्मक काष्ठकलामा समर्पित स्याङ गाउँका ७२ वर्षे मनप्रसाद विकलाई जनही १० हजार नगदसहित सम्मान गरिएको हो।
काव्ययात्राको अन्तिम दिन मङ्गलबार प्रमुख अतिथि राष्ट्रिय गानका रचनाकार ब्याकुल माइलाले उनीहरूलाई सम्मानपत्र हस्तान्तरण गरेका थिए। त्यसैगरी गाउँपालिकाका अध्यक्ष मोहनसिंह लालचनले नगद र उपाध्यक्ष जमुना थकाली थापामगरले खादा प्रदान गरेका थिए।
विगत ६ दशकदेखि आरन व्यवसायलाई निरन्तरता दिँदै आएका साइलाले थकाली संस्कृति र जनजीवनका लागि आवश्यक भाँडावर्तन बनाउँछन्। त्यस्तै पाँच दशकभन्दा लामो समयदेखि काष्ठकला सम्वन्धी काम गर्दै आएका मनप्रसादको सिर्जनशीलता पनि प्रशंसनीय छ। अर्की सम्मानित भुइँमान्छे कुमारीले पनि विगत चार दशकदेखि सिलाइकटाईको काम गर्दै समाजको सेवा गर्दै आएकी छिन्।
‘पुर्ख्यौली सीप संरक्षण गरेर गाउँघर सिँगार्दै आएका भुइँमान्छेको अनुहारमा खुसी बढाउन हामीले सम्मान गरेका हौं’, काव्ययात्राका संयोजक एवम् पर्यटन पत्रकार अमृत भादगाउँले भन्छन्, ‘यसरी श्रमजीवीको सम्मान गर्न पाउँदा हामी गौरवान्वित भएका छौं।’
कार्यक्रमको सुरुमा घरपझोङको पर्यटकीय चिनारी दिने वृत्तचित्र देखाइएको थियो। लगत्तै ‘जलवायु परिवर्तनले हिमाली जिल्ला मुस्ताङको कृषि, पर्यटन र जनजीवनमा पारेको प्रभाव’ बारे विमर्श चलाइएको थियो।
घरपझोङ गाउँपालिकाका अध्यक्ष मोहनसिंह लालचन र उपाध्यक्ष जमुना थापामगरसँग सहजकर्ताको भूमिका निवार्ह गरेका थिए चर्चित कवि भूपिनले। जलवायू परिवर्तनले धेरै कुरामा प्रभाव पारेको चर्चा गरियो।
कार्यक्रमको दोस्रो खण्डमा भुइँमान्छेको सम्मानसँग कविता वाचन गरिएको थियो। यसमा काव्ययात्रीले आआफ्ना रचना र अनुभूति त सुनाए नै, जोमसोमका पत्रकार भिमबहादुर रसाइली र जनहित माध्यमिक विद्यालयका सहायक प्रिन्सिपल कर्णबहादुर थकालीले पनि मिठा कविता सुनाएका थिए। त्यसैगरी नागरिक अगुवा चन्द्रबहादुर थकालीले जोमसोमको इतिहासको चर्चा गरे।
काव्ययात्राकै दौरानमा राष्ट्रिय गानका सर्जकसँगै जनहित माध्यमिक विद्यालयका शिक्षक, कर्मचारी र विद्यार्थीले राष्ट्रिय गान ‘सयौं थुङ्गा फुलका हामी’ गाएका थिए। यति मात्र होइन, जोमसोमकै गुम्बाका विद्यार्थीसँग पनि उनले राष्ट्रिय गान गाए। त्यसैगरी मार्फामा समेत काव्ययात्रीले गाएका थिए। सर्जक माइलाले विद्यार्थीलाई पढाइमा ध्यान केन्द्रीत गरी असल नागरिक बन्न प्रेरणा दिए।
घरआँगनमै राष्ट्रिय गानका सर्जकलाई पाउँदा फोटो खिच्नेहरूको तँछाडमछाड भएको थियो। कक्षा ९ को नेपाली पुस्तकमा कवि भूपिनको ‘आमाको तस्बिर’ शीर्षक कविता छ। त्यसैले उनले जनहित मावि, कक्षा ९ का विद्यार्थीसँग कुराकानी गरेर उत्प्रेरित गरेका थिए।
घरपझोङ काव्ययात्रा–२०८३
घरपझोङ काव्ययात्राको आयोजना घरपझोङ गाउँपालिकाले गरेको हो भने कार्यक्रम संयोजन काठमाडौंको कन्सेप्ट नेपालले। काव्ययात्रामा मुलुकका १५ जना प्रभावशाली लेखकहरूको सहभागिता थियो। उनीहरू हुन्–राष्ट्रिय गानका लेखक ब्याकुल माइला, अभय श्रेष्ठ, भूपिन, शिव प्रकाश, सागर उदास, लक्ष्मण थापा, प्रगति राई, अनुपम रोशी, सुमन थापा ‘सङ्गम’, कल्पना ‘पलक’, दीपेन्द्रसिंह थापा, बाल्कुराम पुन, घनश्याम पौडेल, राजकुमार गजुरेल र अमृत भादगाउँले।
काठमाडौंबाट असार १३ गते मुस्ताङको मार्फा गाउँमा पुगेका उनीहरू असार १६ गते मङ्गलबार जोमसोमबाट फर्केका थिए। उनीहरूले घरपझोङ गाउँपालिकाका सबै गाउँबस्ती र पर्यटकीय सम्पदा भ्रमण गरे।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष मोहनसिंह लालचन र उपाध्यक्ष जमुना थकाली थापामगरले उनीहरूलाई मार्फा, छैरो, चिमाङ, ढुम्बाताल, ठिनी, जोमसोम र स्याङ गाउँ घुमाएका थिए। साथै उनीहरूलाई हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीको आस्था केन्द्र मुक्तिनाथ र कागबेनी पनि भ्रमण गराइयो।
थकाली सभ्यताको उद्गम थलोमा पुुगेर प्रकृति, संस्कृति र जीवनशैली अध्ययन गर्न पाउँदा लेखकहरू गद्गद भए।
‘मुस्ताङको भूगोल, यहाँको संस्कृति, जीवनशैली र गाउँलेहरूको आत्मीयताले भावुक बनायो’, राष्ट्रिय गानका लेखक ब्याकुल माइलाले भने, ‘पर्यटन नै घरपझोङको आर्थिक मेरुदण्ड बन्न सक्ने देखियो। ज्यादै सुन्दर ठाउँ रहेछ। यहाँका मान्छे पनि उत्तिकै सुन्दर पाएँ।’
लेखकहरूले काव्ययात्राका अनुभूतिहरू यात्रा संस्मरणका रुपमा विभिन्न मिडियामा प्रकाशन गर्नेछन्। पछि ती सबै लेखहरू सँगालेर पुस्तक प्रकाशन गरिने गाउँपालिकाका अध्यक्ष लालचनले बताए। ‘यो यात्राको हामी डकुमेन्ट्री पनि बनाउने छौं’, उनले भने।
यसरी घरपझोङको प्रवद्र्धन गर्न काव्ययात्रा कोशेढुङ्गा बन्ने विश्वास गरिएको छ।
