जापान र भारतबिच रक्षा सामग्रीको संयुक्त विकासका लागि पहिलो द्विपक्षीय सम्झौतामा हस्ताक्षर भएको छ। जापानको विदेश मन्त्रालयले ऐतिहासिक साझेदारीबारे आधिकारिक जानकारी दिएको हो।

यो पहिलो संयुक्त परियोजना अन्तर्गत 'युनिकोर्न' नामक जहाजमा प्रयोग हुने अत्याधुनिक सञ्चार मस्टको विकास र अनुमतिप्राप्त आन्तरिक उत्पादनमा ध्यान केन्द्रित गरिनेछ। यो प्रणालीलाई एनईसी कर्पोरेसनले विकास गरेको भए पनि भारतले जापानी प्रविधिको प्रयोग गर्दै आफ्नै सेन्सर र एन्टिनाहरू एकीकृत गरेर आफ्ना नौसैनिक जहाजहरूमा जडान गर्ने योजना बनाएको छ।

भारतले विगत केही वर्षदेखि नै यो प्रणालीप्रति चासो देखाउँदै आएको थियो। यसअघि नोभेम्बर २०२४ मा, जापान र भारतबिच रणनीतिक साझेदारी ढाँचा अन्तर्गत 'युनिकोर्न' बहुकार्यात्मक मस्ट भारततर्फ निर्यात गर्ने सम्झौतालाई अन्तिम रूप दिइएको थियो ।

यस परियोजनाअन्तर्गत, भारतमा यसको उत्पादन जापानी साझेदारहरूको सहयोगमा सार्वजनिक क्षेत्रको रक्षा कम्पनी भारत इलेक्ट्रोनिक्स लिमिटेडले गर्नेछ । जापानले यसको डिजाइन र प्रविधि उपलब्ध गराउनेछ भने भारतले यसको एकीकरण र स्थानीय उत्पादनको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछ, जुन भारत सरकारको मेक इन इन्डिया अभियान अनुरूप हुनेछ। यो युनिकोर्न मस्टले बिस्तारै भारतीय नौसेनाका जहाजहरूमा रहेका पुराना प्रणालीहरूलाई प्रतिस्थापन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यसअघि, जापानी सरकारले भारतलाई बेलायत र इटालीसँगको संयुक्त कार्यक्रम 'ग्लोबल कम्ब्याट एयर प्रोग्राम'अन्तर्गत छैटौँ पुस्ताको फाइटर जेट विकास गर्ने परियोजनामा सामेल हुनसमेत निमन्त्रणा दिएको थियो ।

'युनिकोर्न' (एकीकृत जटिल रेडियो एन्टिना) लाई 'नोरा-५०' नामले पनि चिनिन्छ। यो एनईसी कर्पोरेसन, साम्पा कोग्यो के.के. र द योकोहामा रबर कम्पनी लिमिटेडले संयुक्त रूपमा जापानको 'मोगामी-क्लास' फ्रिगेट्स (युद्धपोत) का लागि विकास गरेको एक एकीकृत मस्ट प्रणाली हो।

यो प्रणालीले धेरै सेन्सरहरूलाई एउटै संरचनाभित्र एकीकृत गर्दछ, जसले गर्दा जहाजको माथिल्लो भागमा बाहिर देखिने गरी राख्नुपर्ने एन्टिनाहरूको सङ्ख्यामा उल्लेख्य कमी आउँछ।

यसको विकास सन् २०१५ देखि २०१६ को बिचमा भएको थियो भने सन् २०१८ देखि यसको व्यावसायिक उत्पादन सुरु भएको थियो। जापानले सन् २०१९ देखि आफ्ना मोगामी-क्लास युद्धपोतहरूमा यसको जडान सुरु गरेको थियो।