साउदी अरबमा शुक्रबार इतिहासमै पहिलोपटक महिलाले दर्शक दिर्घामा बसेर फुटबल खेलको अवलोकन गरेका छन् । जेद्दाको एउटा स्टेडियममा फुटबल प्रतियोगिता हेर्न महिला समर्थक पनि पुगेका थिए । उनीहरू ‘फ्यामिली गेट’ बाट स्टेडियमभित्र प्रवेश गरे र ‘फ्यामिली सेक्सन’ मा बसेर म्याचको आनन्द उठाए । साउदी अरबका लागि यो एउटा ऐतिहासिक क्षण थियो । यहाँ दशकौँदेखि महिलामाथि कैयौँ प्रकारका प्रतिबन्ध कायमै छन् । जसमध्ये केहीलाई हालैका दिनमा हटाइएको छ।

महिलाका लागि कार सोरुम
यस महिना कुल तीन स्टेडियममा गएर साउदी महिलाले म्याच हेर्न सक्नेछन् । यो कार्य ती तमाम सामाजिक सुधारका प्रयासमध्ये एक हो, जसलाई यहाँका युवराज मोहम्मद सलमानको नेतृत्वमा अघि बढाइँदै छ । शुक्रबार नै साउदी अरबमा अर्काे पनि एउटा परिवर्तन भएको छ । जेद्दामा पूर्णतः महिला ग्राहकका लागि समर्पित देशकै पहिलो कार सोरुम खोलिएको छ । यसै वर्ष जुन महिनादेखि महिलालाई पहिलोचोटि कार चलाउने अनुमति पनि प्राप्त हुनेछ । गत सेप्टेम्बरमा यो प्रतिबन्ध हटाउने घोषणा गरिएको थियो ।

ऐतिहासिक दिन
जेद्दाको स्टेडियममा महिला समर्थकको स्वागतका लागि महिला कर्मचारी खटाइएका थिए । महिलाले जोडदार आवाजमा आ–आफ्नो पक्षका टिमको समर्थन गरेका थिए । महिला प्रशंसक र कर्मचारीले पारम्परिक पहिरन ‘अबाया’ पहिरिएका थिए ।

यस क्रममा सामाजिक सञ्जालमा जुन ‘ह्यासट्याग’ चलेको थियो, त्यसको अर्थ ‘मानिसहरू स्टेडियममा महिला प्रवेशको स्वागत गर्छन्’ भन्ने थियो । यस ह्यासट्यागबाट मात्र दुई घन्टामा दसौँ हजार सन्देश देखिएका थिए ।

जेद्दामा बसोवास गर्ने ३२ वर्षीया फुटबल समर्थक लामया खालिद नासिरले समाचार एजेन्सी एएफपीसित भनिन्— मलाई आजको दिन गर्वको महसुस भइरहेको छ र म यस खेललाई लिएर निकै उत्साहित छु । उनले थप अगाडि भनिन्— यसबाट प्रस्ट भएको छ कि हामी सुन्दर भविष्यतर्फ अघि बढिरहेका छौँ । आफू यति ठूलो परिवर्तनको साक्षी बन्न पाएकोमा म अत्यन्त हर्षित छु । जेद्दाकै रुवायदा अली कासिमले भनेकी छिन्— साउदी अरब आधारभूत परिवर्तनको चरम अवस्थामा छ । यो साउदी अरब र यहाँका महिलाका लागि ऐतिहासिक दिन हो ।

साउदी महिलाका लागि कडा नियम
साउदी सरकारले पछिल्लो साता महिलाले शनिबार र अघिल्लो बिहीबार हुने फुटबल खेल हेर्न स्टेडियम जान सक्ने बताएको थियो । साउदी अरबको शाही परिवार र धार्मिक प्रतिष्ठानले ‘वहाबियत’ को पालन गर्छन् । जसमा महिलाका लागि इस्लामिक नियम निकै कडा छन् ।

साउदी अरबमा महिलालाई एक्लै यात्रा गर्ने अनुमति छैन । यसक्रममा उनको साथमा परिवारका एक पुरुष सदस्य हुनु जरुरी छ । अधिकांश रेस्टुरेन्ट र क्याफेमा दुई अलग–अलग सेक्सन हुन्छन् । एउटा पुरुषका लागि र अर्को परिवारका लागि । महिलालाई परिवारवाला सेक्सनमा मात्र पति या परिवारका साथ बस्ने अनुमति हुन्छ ।

साउदी अरबमा अझै पनि महिलाले आफ्नो परिवारका पुरुषको स्वीकृतिविना निम्न काम गर्न सक्दैनन् :

१. पासपोर्टका लागि आवेदन दिन, २. विदेश यात्रा गर्न, ३. विवाह गर्न, ४. बैंक खाता खोल्न र ५. केही खास किसिमका व्यापार सुरु गर्न ।

हालैका सुधार आधुनिकीकरणको त्यो ठूलो प्रक्रियाको एउटा सानो हिस्सा मात्र हो, जसलाई युवराज मोहम्मद बिन सलमानले शासन व्यवस्थालाई केही उदार बनाउने उद्देश्यले सुरु गरेका हुन् ।

युवराज मोहम्मदको भिजनअनुसार देशको मनोरञ्जन उद्योगमा तीव्रता ल्याउने उद्देश्यले साउदी अरबमा गत डिसेम्बरमै सिनेमामाथि दशकौँ पुरानो प्रतिबन्ध पनि हटाइएको थियो । बिबिसी हिन्दीको यो समाचार टिप्पणी नयाँ पत्रिकाले छापेको छ