इजरायली सैन्य विमानहरूले बिहीबार राति दक्षिणी लेबनानमा हालसम्मकै सबैभन्दा घातक र भयानक हवाई आक्रमण गरे । यो आक्रमण इजरायल र लेबनानी सशस्त्र समूह हिजबुल्लाहबीचको झन्डै एक वर्ष लामो द्वन्द्वको उत्कर्षका रूपमा देखा परेको छ । यसक्रममा अमेरिका र बेलायतले दुवै पक्षलाई संयम अपनाउन आह्वान गरेका छन् ।

ह्वाइट हाउसले यसलाई निकै संवेदनशील भन्दै कूटनीतिक समाधान खोज्न आह्वान गरेको छ । ह्वाइट हाउसकी प्रवक्ता करिन जीन-पियरेले बिहीबार प्रेस ब्रिफिङमा भनिन्, 'अमेरिका द्वन्द्व बढ्न सक्ने खतरालाई लिएर चिन्तित छ । यसले मध्यपूर्वको शान्ति प्रक्रियामा ठूलो धक्का लाग्न सक्छ ।'

बेलायतले पनि इजरायल र हिजबुल्लाहबीच तत्काल युद्धबिरामको आह्वान गरेको छ । बेलायती विदेशमन्त्रीले इजरायल र हिजबुल्लाहलाई तनाव नियन्त्रणमा राख्न र कूटनीतिक पहलमार्फत द्वन्द्वको समाधान खोज्न आग्रह गरेका छन् ।

इजरायलले स्थानीय समयअनुसार बिहीबार राति ९ बजेपछि आक्रमण शुरू गरेको थियो । उक्त आक्रमण दक्षिणी लेबनानमा करिब २ घण्टासम्म जारी रह्यो । लेबनानको सरकारी समाचार संस्था एनएनएले यसलाई अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो हवाई आक्रमण भनेको छ ।

रेडियो र पेजरविस्फोट

बुधवार र बिहीवार हिजबुल्लाहका सदस्यहरूले बोकेका पेजर र वाकीटकीमा व्यापक विष्फोटको शृंखला देखिएको थियो । यी विष्फोटमा परी ३७ जनाको ज्यान गएको थियो भने करिब ३ हजार घाइते भएका थिए ।

हिजबुल्लाहका नेता हसन नसरल्लाहले बिहीबार राति गरेको टेलिभिजन सम्बोधनमा यो विस्फोट इजरायलले गराएको आरोप लगाएका थिए । 'शत्रुले अन्तर्राष्ट्रिय कानून र नैतिकता उल्लङ्घन गरेको छ । यस्तो कार्य युद्धको घोषणा गर्नुजस्तै हो ।'

इजरायली सेनाले बिहीबार राति लेबनानमा गरेको आक्रमणका क्रममा १०० वटा रकेट प्रक्षेपण स्थललाई निशाना बनाइएको बताएको छ ।

इजरायली रक्षामन्त्री योव ग्यालान्टले भनेका छन्, 'हामीलाई विश्वास छ कि युद्धको प्रक्रियामा हिजबुल्लाहले क्रमशः गम्भीर क्षति व्यहोर्नुपर्नेछ ।'

ग्यालान्टले इजरायली सेनाको प्राथमिकता उत्तरी क्षेत्रका नागरिकहरूलाई सुरक्षित रूपमा फर्काउनु रहेको पनि बताए ।

अमेरिकाको चेतावनी

अमेरिकी विदेशमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केनले फ्रान्स भ्रमणका क्रममा सबै पक्षलाई संयम अपनाउन आह्वान गरेका छन् । उनले भने, 'हामी कुनै पनि पक्षबाट गाजामा युद्धबिराम सम्झौतामा कठिनाइ ल्याउने कदम चालिएको देख्न चाहँदैनौं ।'

मध्यपूर्वमा शान्ति प्रक्रिया पुनःस्थापना गर्न कूटनीतिक पहलमा जोड दिएको अमेरिकाले इजरायल तथा हिजबुल्लाहबीचको तनावले क्षेत्रीय शान्ति वार्तालाई अवरुद्ध गर्नसक्ने चेतावनी दिएको छ ।

हिजबुल्लाहर क्षेत्रीय शक्ति संघर्ष

हिजबुल्लाहका नेता नसरल्लाहले इजरायली सेना दक्षिणी लेबनानमा प्रवेश गर्न खोजे आफ्ना लागि महत्त्वपूर्ण अवसर हुने बताए । सम्बोधनका क्रममा उनले भने, 'हामीलाई विश्वास छ कि इजरायलको कुनै पनि सैन्य कार्य, आक्रमण वा हत्या प्रयासले हामीलाई पराजित गर्न सक्दैन ।'

यससँगै इरानी सेनाका प्रमुख हुसेन सलामीले हिजबुल्लाहका नेता नसरल्लाहलाई समर्थन गरेका छन् । उनले भनेका छन्, 'युद्धमा इजरायलले पूर्ण पराजयको सामना गर्नुपर्नेछ ।'

इजरायलले हिजबुल्लाहको सञ्चार उपकरणलाई निशाना बनाएपछि लेबनानभर त्रासको माहोल फैलिएको छ । विस्फोट हुने डरले हजारौं नागरिकले आफ्ना इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरू फ्याँक्न थालेका छन् । यसले लेबनानका सर्वसाधारण, विशेषगरी महिला र बालबालिकालाई गहिरो असर गरेको छ ।

इजरायल–हिजबुल्लाहद्वन्द्व: ऐतिहासिक पृष्ठभूमि र क्षेत्रीय प्रभाव

इजरायल र हिजबुल्लाहबीचको यो तनाव नयाँ होइन । सन् २००६ मा इजरायल र हिजबुल्लाहबीच भएको भीषण युद्धले हजारौं मानिसको ज्यान लिएको थियो । त्यसपछि पनि दुवैतर्फबाट सानातिना झडप र गोली हान्ने क्रम जारी छ ।

यो द्वन्द्व केवल इजरायल र हिजबुल्लाहबीचको मात्रै होइन, यो क्षेत्रीय संघर्षको अंश हो । इजरायलले हमास, हिजबुल्लाह र इरान समर्थित अन्य समूहहरूसँग संघर्ष गर्दै आएको छ, जसले मध्यपूर्वको शक्ति सन्तुलनलाई प्रभावित गरेको छ ।

इरानले हिजबुल्लाहलाई सैन्य र आर्थिक सहयोग गर्दै आएको छ, जसले यो द्वन्द्वलाई अझ जटिल बनाएको छ ।