हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको विश्वव्यापी फैलावटको कारण हिन्दू संस्कृतिका धेरै महत्वपूर्ण चाडपर्वहरू विभिन्न देशहरूमा मनाइन्छन् । तिनीहरूमध्ये विजया दशमी (दशहरा) प्रमुख पर्व हो, जसले असत्यमाथि सत्यको विजयको सन्देश दिन्छ ।

यद्यपि हिन्दूको जनसंख्या धेरै भएका  सबै देशले यो पर्वलाई सार्वजनिक बिदाको रूपमा मान्यता दिएका छैनन् । तर, केही देशहरूमा यो चाडमा विशेष सार्वजनिक विदा दिइने चलन छ।

विश्वमा हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको सन्दर्भमा भारत सबैभन्दा ठूलो देश हो । यहाँ लगभग १ अर्ब भन्दा बढी जनसंख्या(करिब ८० प्रतिशत) हिन्दूको छ । यस्तै, नेपालमा करिब ८१ प्रतिशत जनसंख्या हिन्दू धर्मावलम्बी छन् । नेपाल प्रतिशतका आधारमा हिन्दू जनसंख्या बढी भएको देशमध्ये अग्रस्थानमा आउँछ ।

यसैगरी, बंगलादेश, इन्डोनेसिया, पाकिस्तान, श्रीलंका, मौरिसस, फिजी, त्रिनिडाड एन्ड टोबागो, मलेसिया, अमेरिका र बेलायत पनि हिन्दू जनसंख्या भएका प्रमुख देशहरूमा पर्छन् ।

तीमध्ये, मौरिसस र फिजीमा हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले समग्र जनसंख्यामा ठूलो हिस्सा ओगटेका छन्, जहाँ दशैंमा राष्ट्रिय बिदा दिइन्छ ।

हिन्दू धर्मको उद्गमस्थल मानिने भारत र नेपालमा दशैंलाई विशेष महत्व दिइन्छ । नेपालमा दशैंको अवसरमा झण्डै १५ दिनसम्म सरकारी कार्यालयहरू बन्द हुने गर्छन् । भारतमा पनि दशहरा राष्ट्रिय बिदा हो, त्यसैले यो पर्व भव्य रूपमा मनाइन्छ ।

बंगलादेशमा हिन्दू अल्पसंख्यक भए पनि दशैंको अवसरमा बिदा दिने गरिन्छ । दशैंको धार्मिक महत्त्वलाई बंगलादेश सरकारले आधिकारिक रूपमा स्वीकृति दिएको छ ।

त्यस्तै इन्डोनेसियामा हिन्दू जनसंख्या कम भए पनि बाली टापुमा दशैंलाई महत्वका साथ मनाइन्छ । यो क्षेत्रमा हिन्दू धार्मिक गतिविधिहरू हुने भए पनि इन्डोनेसियाले दशैंलाई सार्वजनिक बिदा भने दिने गरेको छैन ।

मौरिसस र फिजी दुवै देशमा हिन्दू धर्मावलम्बीको ठूलो जनसंख्या रहेको कारण दशैंका लागि विशेष सार्वजनिक बिदा प्रदान गरिन्छ । हिन्दूको चाडपर्वमा सहभागी भई अन्य समुदायहरूले पनि सामुदायिक सद्भाव देखाउने गरेका छन् ।

नेपाल, भारत, मौरिसस, फिजी, बंगलादेश र त्रिनिडाड एन्ड टोबागोले दशैंका लागि सार्वजनिक बिदा दिने परम्परा राखेका छन् । यी देशहरूमा दशैंको विदा पारिवारिक जमघट, धार्मिक अनुष्ठान र सांस्कृतिक कार्यक्रमहरूको लागि उपयोग गरिन्छ ।

नेपालमा दशैं सबैभन्दा लामो बिदासहित मनाइन्छ भने मौरिसस र फिजीले पनि हिन्दू धर्मको महत्त्वलाई सम्मान गर्दै बिदा दिने गरेका छन् । भारतमा दशहरा महोत्सवको रूपमा मनाइन्छ र यो पर्व रामको रावणमाथिको विजयको प्रतीकको रूपमा लिइन्छ ।

एजेन्सीको सहयोगमा