×

X
Nic Asia
Dabur
Khukuri

फरक मत

गुरुङ समुदायभित्र छिरेको 'बहिष्कार अभियान' तर अगुवाहरू धुमधाम मनाउँछन् दशैं

पाेखरा | असोज २७, २०७८

NTC
Argakhanchi Cement
Premier Steels
TVS INSIDE

गुरुङ जातिको बाहुल्य रहेको गण्डकीमा आजभन्दा १ दशकअघि दशैं बहिष्कार अभियान चल्यो । अभियान चलाउने गुरुङ समुदाय नै थिए ।

LAxmi BAnk
nabil BANK inside

त्यत्तिमै सीमित रहेन अभियान, दशैं जनजातिको होइन, हिन्दूहरूको हो भनी बहिष्कार हुँदा सम्भावित जातीय खललको डर उत्पन्न समेत भयो ।


Advertisment
RMC TANSEN
cg elex island
NIC ISLAND BOX

त्यसैबीचमा संस्कृतिविद् डा. जगमान गुरुङले सम्झाउने प्रयास गरे । उनले नेपालमा हिन्दू, बौद्ध, आदिवासी, जनजाति लगायतमा भेद नभएको, एकअर्काको आन्द्रा गाँसिएको तर्क प्रस्तुत गर्दै सबै समुदायको पर्व दशैं हो भनी आफ्नै गुरुङ समुदायलाई सम्झाएका थिए । 

उनी अझै पनि दाबीका साथ भन्छन्, ‘दशैं जनजातिको पर्व होइन भन्ने क्रिस्चियनले प्रचार गरेका हुन् । हिन्दू धर्मलाई विनाश गर्न गलत प्रचार गरिएको हो ।’


Advertisment
Saurya island

उनी भन्छन्, ‘नेपालमा हिन्दू, बौद्ध, आदिवासी, जनजाति लगायतको बीचमा भेद छैन । हिन्दू, जनजाति, आदिवासी लगायतको बीचमा भेद गराइदिएपछि हिन्दू धर्म पतन हुनुका साथै आदिवासी जनजातिको पनि संस्कृति पतन हुन्छ भन्ने उद्देश्यले गलत प्रचार गरिएको मात्र हो ।’

दशैं पर्व घरघरमा भित्रिँदा गुरुङ समुदायमा अझै पनि भिन्नभिन्न धारणा कायमै छ । कोही दशैंलाई परम्परागत रूपमा मान्दै टीका थाप्दै आएका छन् भने कोही यो पर्वलाई मात्र भेटघाट, दुःखसुख साटासाट, भाइचारा सम्बन्ध विकासको अवसरको रूपमा मात्र लिने गरेका छन् ।

Vianet communication
IME BANK INNEWS

पोखरामा बसोबास गर्ने लमजुङकी पवित्रा गुरुङ अघिल्ला वर्षमा झैं यस वर्ष पनि दशैं मनाउने तयारीमा छन् । घटनास्थापनाको दिन उनले जमरा राखिसकेकी छन् भने नवदुर्गा अवसरमा विभिन्न देवीको पूजाआजा नियमित गर्दै आएकी छन् । 

आफूहरूले पाँचै दिन दशैं मान्ने गरेको र त्यसका लागि गाउँ भुजुङ पुगिसकेको लोकान्तरलाई टेलिफोनमा बताइन् । 

तर गुरुङ समुदायकै केहीमा दशैं बहिष्कारमै छ । तमु धिं नेपालका अध्यक्ष हुमबहादुर तमु दशैं सबैको साझा पर्व भए पनि गुरुङ समुदायको पर्व होइन भन्दै ३२ वर्षदेखि टीका नथापेको बताउँछन् । ४८ वर्षीय हुमले दशैंमा टीका नलगाए पनि पारिवारिक भेटघाट तथा सद्भावको रूपमा मात्र मनाउने गर्दै आएको प्रस्ट पारे । उनलाई निधारमा टीका थुपारेर मात्र सबै कुरा ठीकठाक हुन्छ भन्नेमा विश्वास रहेनछ । 

गुरुङ समुदायले भिन्नभिन्न ढंगले दशैं पर्वलाई मान्दै आए पनि आपसी भेटघाट, सद्भाव, खानपिन, नाचगान, दुःखसुख साटासाटको अवसरको रूपमा दशैंलाई लिने गरेको पाइन्छ । खासगरी बुद्ध तथा क्रिस्चियन धर्म मान्नेहरू दशैंलाई महत्त्व दिँदैनन् । गुरुङ समुदायमा दशैंलाई मुख्य चाड नमाने पनि उनीहरू पुस १५ अर्थात् ल्होसारलाई मुख्य चाडको रूपमा मान्ने प्रचलन छ । 

गुरुङ तथा तामाङ समुदायमा सेतो टीका लगाउने प्रचलन छ । उनीहरू विवाह, ल्होसार लगायत शुभकार्यमा दहीमा चामल मिसाएर अबिर विनै सेतो टीका लगाउने गर्दछन् । लमजुङको मुख्य बसोबास रहेको घले गाउँ, भुजुङ, गिलुङका गुरुङ समुदायमा यो प्रचलन अझै छ ।

पोखरा पृथ्वीचोकस्थित बसपार्कमा दशैंका लागि घर फर्किनेको भीड

शुरूमा सबै जनजाति तथा क्षेत्री ब्राह्मणले सेतै टीका लाउने चलन थियो । पछिल्लो समय रातो रंग पाइन थालेपछि मात्रै रातो टीका लाउन थालिएको बूढापाका बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार व्यापार व्यवसायमा बढी संलग्न नेवार जातिले सबैभन्दा पहिले दशैंमा रातो टीका लाउन थालेका हुन् तर अचेल आदिवासी जनजातिमा पनि हिन्दूको कतिपय कुरामा प्रभाव परेको छ ।

आदिवासी जनजातिको कतिपय कुरामा हिन्दूको पनि प्रभाव परेको छ । घटस्थापनामा जमरा राख्ने, घरघरमा गएर टीका लगाउने, आशिर्वाद ग्रहण गर्ने, एकअर्काको घरमा पाकेका मीठामीठा परिकार बाँडेर खाने प्रचलन गुरुङलगायत प्रायः सबै जातजातिमा छ । यसरी यस प्रदेशका विभिन्न धर्म संस्कृति, रहनसहन मान्ने भए पनि विभिन्न जातजातिले दशैंलाई धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्वको रूपमा मनाउने गर्दछन् । 

पोखरा विश्वविद्यालयका पूर्व उपकूलपति डा. केशरजंग बराल दशैं पर्व आपसी सद्भावको रूपमा मनाउनुपर्नेमा जोड दिन्छन् । उनी मगर समुदायबाट हुर्की बढेको भए पनि दशैं सबैको साझा पर्व बन्नुपर्ने तर्क गर्दछन् ।

देशका ७ प्रदेशमध्ये गण्डकीमा गोरखा, मनाङ, मुस्ताङ, म्याग्दी, कास्की, लमजुङ, तनहुँ, नवलपुर, स्याङ्जा, पर्वत र बागलुङ जिल्ला पर्दछन् । प्रदेशमा ८५ स्थानीय तह छन् । पछिल्ला जनगणना २०६८ अनुसार प्रदेशको जनसंख्या कूल २४ लाख ३ हजार ७५७ जना छ । गण्डकीमा करीब ९० जातजातिहरू सूचीकृत छन् । प्रदेशमा ब्राह्मण, मगर क्षेत्री पछि सबैभन्दा बढी (११.४ प्रतिशत) गुरुङ जातिको बसोबास छ ।

Maruti inside
Mega
NLIC
TATA Below
ncc inside
मंसिर १८, २०७९

घरमा माउसुली देखिनु एक सामान्य घटना हो । सामान्यरुपमा हेर्दा यो एक जीव हो तर जीव जन्तु मनुष्यको प्रकृतिको एक महत्वपूर्ण हिस्सा मान्ने हिन्दू शास्त्रमा माउसुली बारे जोडिएको गतिविधिबारे विस्तृत जानकारी छ ।...

मंसिर १६, २०७९

मगर समुदायको कला संस्कृति र ऐतिहासिक परम्परालाई संरक्षण गर्नका लागि पर्वतमा मगर संग्र्रहालय निर्माण गर्न थालिएको छ । पुन युवा क्लबको अगुवाईमा कुश्मास्थित दुर्लुङचोक नजिकै मध्यपहाडी राजमार्गको आडैमा संग्रहालय बनाउन...

मंसिर १८, २०७९

वैदिक सनातन हिन्दू धर्मावलम्बीको धार्मिक ग्रन्थ गीता प्रादुर्भाव भएको दिनको सम्झनामा पाठपारायण एवं प्रवचनलगायत विविध कार्यक्रम गरी आइतवार गीता जयन्ती पर्व मनाइँदैछ ।     वैदिक ज्ञान भावी पुस्तालाई हस्ता...

मंसिर २१, २०७९

मार्गशीर्ष शुक्ल पूर्णिमाका दिन आज धानको विधिपूर्वक पूजाआजा एवं दानगरी धान्यपूर्णिमा पर्व मनाइँदै छ । मङ्सिरमा धान भित्र्याएपछि शुक्ल पूर्णिमामा धान, गणेश, कुलदेवता, गैडु देवता, गोठ देवता, महारुद्र, महालक्ष्मीलगाय...

मंसिर २०, २०७९

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री जीवनराम श्रेष्ठले नेपाल संवतलाई राष्ट्रिय रुपमा मान्यता दिन आवश्यक रहेको बताएका छन् । मंगलवार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानले नेपाल संवत न्हूँद राष्ट्रिय समारोह समितिसँगको सहकार्य...

मंसिर १९, २०७९

सामुद्रिक शास्त्रमा मनुष्यका हरेक अंगको बखान गरिएको छ जसलाई हेरेर तपाईं आफ्नो भविष्यका बारेमा जानकारी पाउन सक्नुुहुन्छ । हातको रेखाबाट भविष्य जानिन्छ भन्ने त धेरैलाई थाहा छ तर कहिल्यै आफ्नो नङको अर्धचन्द्राकार ...

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

मंसिर २१, २०७९

यसपटकको निर्वाचनले आश्चार्यचकित पार्ने गरी मतपरिणाम ल्याएको छ । पूर्व पञ्चहरूको पार्टी राप्रपालाई मत परिणामले राजनीतिक पुनर्जीवनको आश्रयका लागि हौसला प्रदान गरेको छ । जसका कारण जमिन, धर्म र पुरातन संस्कारको &lsq...

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

मंसिर २०, २०७९

तोसिमा कार्कीजी, नमस्कार ! सांसद हुनु भएकोमा सबैभन्दा पहिला तपाईंलाई बधाई र शुभकामना । तपाईंसँग मेरो प्रत्यक्ष भेटघाट र कुराकानी भएको छैन । खासमा चुनावअघि नै मेरो छिमेकका साथीहरूले तपाईंलाई टोलमा...

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मंसिर ९, २०७९

मधेश आन्दोलनबाट उदाएका राजनीतिक दलहरूको अहिले भएको हार स्वाभाविक नै हो । केही दिनपछि मान्छेमा वितृष्णा आउनु स्वाभाविक नै हो । मधेश आन्दोलनको आक्रोश मत्थर भएको छ । सबै आ-आफ्नै कामधन्दामा लागेका छन् । नुन, तेल,...

ad
x