×

X
Nic Asia
Marvel
Khukuri

पढाइ सँगसँगै कमाइ : विद्यार्थीलाई उत्पादनदेखि बजारीकरण गर्न सिकाउँदै पञ्चकन्या मावि

विराटनगर | साउन २१, २०७९

NTC
Argakhanchi Cement
Premier Steels
British college
TVS INSIDE

छोराछोरी पढेर जागिर खाउन् भन्ने चाहना हरेक अभिभावकको हुन्छ । छोराछोरीले धेरै दुःख गर्नु नपरोस् भनेर बालबालिकालाई गाउँबाट शहरमा ल्याए महंगा–महंगा विद्यालयमा पढाउने प्रवृत्ति पनि बढ्दै जान थालेको छ ।

DHARA
LAxmi BAnk

छोराछोरी पढाउन शहर प्रवेश गर्नेको लर्काे लाग्दा गाउँका खेतबारी बाझिइरहेका छन् । सरकारले उत्पादन बढाउने बताए पनि शहर प्रवेश गर्नेको लर्काे नरोकिँदा सरकारको नीति तथा कार्यक्रम नै असफल हुने गरेको छ । 


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
NIC ISLAND BOX

तर भोजपुरको पौवादुङमा गाउँपालिकामा रहेको पञ्चकन्या माध्यमिक विद्यालयले भने विद्यार्थीलाई उत्पादनसँग पनि जोडेर गाउँमै उत्पादन बढाउन सहयोग पुर्‍याइरहेको छ । विद्यालयले विद्यार्थीलाई उत्पादन मात्रै नभई बजारीकरणसँग पनि जोडेको छ ।

शुरूमा बाली विज्ञानका विद्यार्थीलाई पढाइसँगै तरकारी र फलफूल उत्पादन गर्न सिकाएको विद्यालयले अहिले अन्य विषय पढ्ने विद्यार्थीलाई पनि उत्पादनसँग जोडेको छ ।


Advertisment
Bizbazar
Saurya island

‘विद्यार्थीलाई खेतीपातीमा लाग्न सिकाउँदा अभिभावकहरू रिसाउनुहुन्छ भन्ने लागेको थियो,’ विद्यालयका प्रधानाध्यापक रामकुमार राईले भने, ‘तर अहिले उहाँहरू नै हाम्रा छोराछोरीलाई पनि सिकाइदिनु है सर भन्दै आउनुहुन्छ ।’

Vianet communication
IME BANK INNEWS

विद्यार्थीले विषादीरहित उत्पादनमा जोड दिइरहेका छन् । मल बोक्ने, बारी खनजोत, तरकारी गोडमेल विद्यार्थी आफैंले गर्छन् । सामूहिक प्रयासको अभ्यासमा उत्पादन सँगसँगै सिकिरहेका छन् । 

‘पढेपछि जागिर नै खानुपर्छ भन्ने मान्यता देखिने गरेको छ । पढेकाहरूले पनि आफ्नै देशको माटोमा पौरख गर्न सक्छन् । अझ भन्ने हो भने पढाइ अनुसारको काम गर्‍यो भने उत्पादनमा पनि सहयोग पुग्छ । मरुभूमिमा उत्पादन भएका वस्तु हामी खाइरहेका छौं । ढुंगा फल्दा सुन फल्ने देशमा भने माटो सुहाउँदो पढाइ पनि भइरहेको छैन,’ प्रअ राईले भने ।

विद्यालयमा सिकेको कुरा घरमा गएर अभिभावकलाई पनि विद्यार्थीले सिकाउन थालेका छन् । परम्परागत खेती गर्ने अभिभावकलाई विद्यार्थीले नयाँ प्रविधिको प्रयोग गरेर आधुनिक खेती गर्न सिकाउन थालेका छन् ।

‘प्रयोगात्मक सहितको सिकाइले उत्पादन पनि बढ्दो रहेछ,’ विद्यार्थी रुमि राईले भनिन्, ‘यसरी खेती गर्दा हाम्रो उत्पादन पनि बढ्दो रहेछ भनेर अभिभावकलाई सिकाउने गरेका छौं ।’

विद्यार्थीले घरमा सिकाउँदा अभिभावक पनि खुशी भएका छन् । छोराछोरीले लगाएको बाली देखेर अभिभावक दंग पर्ने गरेका छन् । छोराछोरीले खेतीको काम गर्दा पढ्न भ्याउँदैनन्, पढाइ बिग्रन्छ भन्ने अभिभावक समेत नतिजा देखेपछि खुशी छन् ।

विद्यार्थीले  उत्पादन गरेका वस्तुको बजारीकरण समेत आफैंले गर्ने गरेका छन् । स्थानीयस्तरमा साप्ताहिक रूपमा लाग्ने हटियामा उत्पादन बेच्ने गरेका छन् । टमाटर, काँक्रा, खुर्सानी, आलु, च्याउ, गाँजर लगायतका तरकारी हटियामा लगेर बेच्ने गरेका छन् ।

विद्यालय प्राङ्गणको छेउमा हटिया लाग्ने गर्छ, त्यहीँ लगेर विद्यार्थीले बेच्ने गरेका छन् । अहिले घरमा उत्पादन भएका वस्तु पनि विद्यार्थीले हटियामा ल्याउने गरेको प्रअ राईले बताए । उत्पादित कृषि उपज बिक्री गरी नाफा कमाएको पैसा पठनपाठनमा खर्च गर्ने गरिएको छ । 

‘आफैंले खेती गरेपछि त्यसलाई गोडमेल गर्नुपर्छ, पानी लगाउनुपर्छ भन्ने हुँदो रहेछ,’ ११ कक्षामा पढ्ने विद्यार्थी कुवेर खत्रीले भने, ‘घरमा गएर पनि खेतीबारीमै एकछिन भुल्छौं, कृषि विषय पढेका हौं, पढेर आफैं खेती गरेपछि सिक्न सजिलो भएको छ ।’ खेती गर्दा नयाँ–नयाँ प्रविधिबारे पनि थाहा हुने गरेको उनले बताए ।

विगत ३ वर्षदेखि ९ कक्षामा कृषि प्राविधिक विषयमा पठनपाठन शुरू गरेसँगै विद्यार्थीलाई प्रयोगात्मक, व्यावसायिक र व्यावहारिक ज्ञान दिनमा विद्यालयले ध्यान दिएको छ । विद्यार्थीको हौसला देखेपछि विद्यालयले जग्गा लिजमा लिने तयारी समेत थालेको छ । 

विद्यालय नाफामूलक संस्था नभएकाले नाफा–घाटाभन्दा पनि उत्पादनसँग जोडिएर अग्र्यानिक  कृषिमा विद्यार्थीलाई आकर्षित गर्ने लक्ष्य विद्यालयको छ । 

रासायनिक मलको सट्टा घरमै बनाइने प्रांगारिक मलबाट पनि राम्रो उत्पादन लिन सकिन्छ भनेर सिकाइरहेको विद्यालय प्रशासनले जनाएको छ । 

गाउँको जमिन बाझिने क्रम बढेकाले कृषि विषयको पढाइले किसानलाई पनि कृषि पेशालाई निरन्तरता दिन सघाउने अपेक्षा विद्यालयको छ । कमाउँदै सिक्दै गर्ने कार्यक्रमलाई सरकारले प्रोत्साहन गर्ने योजनालाई विद्यालयको कार्यक्रमले सघाउने विश्वास लिइएको छ । गाउँपालिकाले समेत विद्यालयलाई नमूना विद्यालय भनेर सम्मान समेत गरिसकेको छ ।

रोजगारी तथा उद्यमशीलता विकास गर्नका निम्ति कृषि क्षेत्रबाट राम्रो सम्भावना भएको गाउँपालिका शिक्षा शाखाकी विद्यालय निरीक्षक सुनिता कटुवाल बताउँछिन् ।

Maruti inside
TATA Below
NLIC
ncc inside
असोज ११, २०७९

शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री देवेन्द्र पौडेलले (सीपीएफ) कन्ट्री प्रोग्राम फ्रेमवर्कमा हस्ताक्षर गरेका छन् ।  अस्ट्रियामा जारी अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा सम्बन्धी कार्यक्रममा उनले २०२२ देखि २०२७ का लागि कन्ट्री प्...

असोज १०, २०७९

नेपाल एपीएफ स्कूल कीर्तिपुरको ‘अभिभावक दिवस–२०७९’ सम्पन्न भएको छ । सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक राजु अर्यालको प्रमुख आतिथ्यतामा सशस्त्र प्रहरी बल, नेपाल प्रधान कार्यालय हल्चोक स्वयम्भुस्थित नेपाल एपीएफ...

असोज १०, २०७९

नेपालको प्रमुख आईटी कम्पनी इन्फोडेभलपर्सले सूचना प्रविधि विषय पढ्दै गरेका विद्यार्थीहरूका लागि करियर विकास गर्ने ‘क्लिक टू करिअर’ कार्यक्रमको शुरुवात गरेको छ । यस कार्यक्रमले आईटी क्षेत्रमा आउन चाहने न...

असोज १०, २०७९

कञ्चनपुरमा पछिल्लो समय सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थीको आकर्षण बढेको छ । सामुदायिक विद्यालयले शिक्षाको गुणस्तरमा सुधार ल्याएपछि सामुदायिक विद्यालयमा भर्ना हुने विद्यार्थीको सङ्ख्या बढेको हो ।  कञ्चनपुरको भीम...

असोज ४, २०७९

शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ सम्ममा १३ हजार विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार निर्माण भएको बताएको छ । मंगलवार पत्रकार सम्मेलनमार्फत ‘शिक्षाको सोचपत्र २०७९’ सार्वजनिक गर्दै मन्त्राल...

असोज १९, २०७९

तनहुँको भीमाद नगरपालिकाले एक विद्यालय, एक कम्प्युटर अभियान सञ्चालन गरेको छ । सो अभियानअन्तर्गत विद्यालयलाई कम्प्युटर हस्तान्तरण गरेको छ ।  सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर सुधार गर्नका लागि नगरपालिकाभ...

कता हरायो दशैं ?

कता हरायो दशैं ?

असोज १८, २०७९

दशैं नेपाली समाजको पोयो हो । दशैंलाई धार्मिक, आर्थिक र अरू धेरै आयामबाट हेरिए पनि यसको सामाजिक–सांस्कृतिक आयाम चाहिँ फराकिलो छ । सामाजिक सहभाव, सम्बन्ध सौहार्द्धताका कारण दशैं नेपालीको जीवनसंस्कृति ब...

नेताका कन्सिरी तताएका र हेडलाइन बनेका ती जोसिला प्रश्न

नेताका कन्सिरी तताएका र हेडलाइन बनेका ती जोसिला प्रश्न

असोज १८, २०७९

सूर्यबहादुर थापा प्रधानमन्त्री थिए । राप्रपा विभाजन गरेर बनेको जनशक्ति पार्टीको कार्यालय कमलपोखरीमा पत्रकार सम्मेलन आयोजना गरिएको थियो । ठ्याक्कै मिति यकिन नभएपनि २०६१ सालको शुरूतिर हुनुपर्छ । म भर्खर पत्रकारिताम...

मासु खाने पर्व मात्रै हो र दशैं ?

मासु खाने पर्व मात्रै हो र दशैं ?

असोज १५, २०७९

गाउँको दशैं र शहरको दशैं एउटै भए पनि मनाउने ढंग अलग–अलग छ । शहरमा दशैंमा न पिङ हुन्छ, न आत्मियता । गाउँमा परदेशबाट फर्कनेको लर्को, बोका, खसी र च्यांग्राको आवाज, धानका बाला लहलह झुलेका शितल हावा चले...

ad
x