×

NMB BANK
Dabur

अर्थतन्त्रमा गम्भीर धक्का

सरकारी खर्चभन्दा आम्दानी डेढ खर्ब कम : ६० अर्ब भुक्तानी रोकिँदा ठप्प हुँदै विकास निर्माण

चैत ३, २०७९

NTC
Premier Steels

सरकारको आम्दानीभन्दा खर्च डेढ खर्ब रुपैयाँले बढ्न पुगेको छ ।

Sagarmatha Cement
Muktinath Bank

चालू आर्थिक वर्षको पहिलो ८ महिना (साउन–फागुन)सम्ममा आम्दानी जम्मा ६ खर्ब २७ अर्ब रुपैयाँ मात्रै छ । यो अवधिमा भएको खर्च भने ७ खर्ब ८४ अर्ब रुपैयाँ पुगिसकेको छ । 


Advertisment
RMC TANSEN
IME BANK INNEWS
shivam ISLAND

अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गतको महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयको २ चैतसम्मको तथ्यांकअनुसार सरकारको आम्दानीभन्दा खर्च १ खर्ब ५७ खर्ब ४१ करोड रुपैयाँले बढी छ ।


Advertisment
SBL

यो अवधिसम्मको आम्दानी र खर्चको खाडलका कारण सरकारलाई कर्मचारी पाल्न पनि समस्या हुने देखिएको छ । 

Vianet communication
Laxmi Bank

सरकारको आम्दानी घटेका कारण देशको अर्थतन्त्रमा योगदान गर्ने र आर्थिक वृद्धिमा बलियो योगदान दिने निर्माण क्षेत्र बढी प्रभावित भएको छ ।

निर्माण क्षेत्रमा आएको सुस्तताले चालू आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा आर्थिक वृद्धिदर प्रभावित भएको अर्थ मन्त्रालयकै तथ्यांकले देखाएको छ ।

अर्थ मन्त्रालयले पछिल्लो समय निर्माण व्यवसायीलाई नयाँ काम नगर्न अनौपचारिक निर्देशन दिइसकेको नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघका महासचिव रोशन दाहालले बताए ।

उनका अनुसार काम भइसकेका तथा स्रोत सुनिश्चित भएका आयोजनाले पनि पैसा पाउने अवस्था न्यून हुने संकेत आइसकेको छ । 

दाहालका अनुसार सरकारले निर्माण व्यवसायीलाई गत वर्ष जेठदेखि नै भुक्तानी दिन सकेको छैन । सरकारले करीब १२ हजार निर्माण व्यवसायलाई असर पर्ने गरी भुक्तानी रोक्न थालेको छ । दाहालका अनुसार अहिलेसम्म सरकारले रोकेको निर्माण व्यवसायीको भुक्तानी ६० देखि ६२ अर्ब रुपैयाँ पुगिसकेको छ । 

सरकारसँग पैसा नभएको, राजस्व संकलन कम हुँदा कर्मचारी पाल्न पनि समस्या हुने देखिएपछि पूँजीगत खर्च रोकिन थालेको छ ।

सरकारले विकास निर्माणमा भएको खर्चको भुक्तानी गर्न नसक्ने भएपछि यसले अर्थतन्त्रमा गम्भीर धक्का दिनसक्ने दाहालले बताएका छन् । 

दाहालले भने, ‘सरकारले पूँजीगत खर्च बढाउन सकेको छैन, दोष भने निर्माण व्यवसायीले पाइरहेका छन् । नेपाल सरकारकै जिम्मेवार निकायले नयाँ काममा हात नहाल्नु भन्ने, भएको कामको भुक्तानी दिन नसक्ने अवस्थामा पुगेको छ । पैसा भएको आयोजनाबाट काम भएको आयोजनामा रकमान्तर नगरिदिने, स्रोत सुनिश्चितता दिएका आयोजनाले पनि भुक्तनी नपाउने अवस्था सिर्जना भएको छ ।’

यसको प्रत्यक्ष असर देशैभरका निर्माण व्यवसायमा परिरहेको बुझाइ पनि दाहालको छ । 

‘अहिलेसम्म निर्माण क्षेत्रले थोरै–थोरै मात्रै काम गरिरहेको छन । अब भुक्तानी नै रोकिने भनेपछि कसरी थप काम गर्न सकिन्छ त ?’ दाहालले लोकान्तरसँग भने ।

दाहालका अनुसार अहिले नै व्यवसायीको चेक रोकिएको, धितोले नपुगेको, बैंक ग्यारेन्टी राख्न समस्या भइरहेको, भुक्तानी नपाउँदाको समस्याका कारण व्यवसायी धमाधम कालोसूचीमा परिरहेको अवस्था छ । कतिपय प्रहरी नियन्त्रणमा समेत पुग्न थालेका छन् । 

सरकारले सार्वजनिक खरिद ऐनको १२ संशोधन गरे पनि काम गर्न नसक्ने माइलस्टोन दिँदा समस्या भएको व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

दाहाल भन्छन्, ‘असार २० मा सरकारले खरिद ऐन संशोधन गरेर असोजभित्र काम गर्ने समय दिएको थियो । जुन वर्षातको समय भएर कामै नहुने बेला हो ।’

सरकारी खर्च बढेको र आम्दानी न्यून हुँदा देशको विकास निर्माण ठप्प हुन पुग्ने अवस्थामा पुगेको छ । कामै नभएका र बजेट विनियोजन हुन नसकेकेका आयोजनालाई खारेज गरेर नगए समस्या आउन सक्ने व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

अहिले जे जति काम भएका छन् ती सबै आयोजनालाई टुंग्याउने र बजेटको व्यवस्था भएपनि पुनः अगाडि बढाउने नीति सरकारले लिनुपर्ने व्यवसायीहरूको सुझाव छ ।

पूर्वाधार विज्ञ सूर्यराज आचार्य पनि सरकारकै कारण विकास निर्माण ठप्प हुने अवस्था सिर्जना भएको तर्क गर्छन् । आचार्य भन्छन्, ‘नेपालमा आर्थिक व्यवस्थापन, विकास नीति र राज्य संयन्त्रको संस्थागत क्षमता निम्छरो छ । सरकारका कर्मचारीले न निर्णय गर्न सकेका छन्, न त अर्थतन्त्रलाई नै राम्रोसँग अगाडि बढाउने औजार चलाउन सकेका छन् ।’ 

आचार्य भन्छन्, ‘देश विकास गर्न निर्माण क्षेत्रको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्छ । यही क्षेत्रलाई बेवास्ता गरेर जाँदा भोलि अर्थतन्त्र थप संकटतर्फ जान सक्ने देखिन्छ ।’

लोकसेवा मात्रै पास गरेर जागिरे मानसिकताले बसेका कर्मचारीबाट अहिलेको समस्या समाधान हुन नसक्ने उनको तर्क छ । ‘अर्थतन्त्र बुझेका, अर्थतन्त्रका विभिन्न भेरिएबल चलाउँदा कहाँ, कस्तो असर पर्छ भनेर ज्ञान भएका विज्ञसँगको सहकार्यमा काम गर्नुपर्छ । अन्यथा अर्थतन्त्र थप समस्यामा पर्ने अवस्था देखिन्छ’, आचार्यले भने ।

अर्थ मन्त्रालयको तथ्यांकअनुसार चालू आर्थिक वर्षको ८ महिना पूरा हुँदा समेत राजस्व संकलन जम्मा ४१ प्रतिशत मात्रै भएको छ । अब ४ महिनामा ६० प्रतिशत राजस्व संकलन गर्नु सरकारका लागि चुनौतीपूर्ण छ । 

स्रोतको जोहो नहुँदा ३ खर्ब ८० अर्बको विकास बजेटबाट हालसम्म जम्मा २२ प्रतिशत अर्थात ८६ अर्ब रुपैयाँ मात्रै खर्च भएको छ । यो अवधिमा सरकारको चालू खर्च ६ खर्ब ११ अर्ब रुपैयाँ पुगेको छ । 

भन्सार विभागका निर्देशक तथा प्रवक्ता पुण्यविक्रम खड्का सरकारले राजस्व संकलन बढाउने र खर्च कटौती गर्दै अर्थतन्त्रलाई ‘बाउन्स ब्याक’ गर्ने बताउँछन् ।

‘अबको ४ महिनामा राजस्व संकलन बढाउँदै, खर्च कटौती गर्दै अर्थतन्त्र जोगाउनेतिर लाग्नुको विकल्प सरकारसँग छैन,’ अहिले कम खर्च गरेर अर्थतन्त्र जोगाउन सकियो भने अर्को वर्ष थप खर्च गरेर ‘बाउन्स ब्याक’ गर्न समस्या हुँदैन । त्यसका लागि पहिले आम्दानी नै बढाउनेतर्फ सजग भएर लाग्नुपर्ने उनले बताए ।

hAMROPATRO BELOW NEWS
NLIC
TATA Below
माघ ८, २०८०

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने र सोही पार्टीका नेता समेत रहेका पूर्व बैंकर अनिल केशरी शाहले 'चेक क्लियरिङ'का सम्बन्धमा गरेको दाबीमा गम्भीर प्रश्न उठेको छ । सहकारी ठगी प्रकरणमा प्रस्टीकर...

मंसिर ४, २०८०

कर्मचारीलाई तलब खुवाउन समेत नसक्ने अवस्थाबाट गुज्रेको नेपाल वायु सेवा निगम (एनएसी)ले आर्थिक अवस्था सुधारेर अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि विमान खरिद गर्दा लिएको ऋणको किस्ता तिर्न शुरू गरेको छ । लामो समय घाटामा रहे...

पुस ५, २०८०

काभ्रेपलाञ्चोकको पाँचखाल नगरपालिकाका प्रमुख महेश खरेलले झन्डै १ अर्बको प्रोजेक्टमा नेपाल महिला उद्यमी महासंघसँगको पूर्वसम्झौता उल्लंघन गर्दै आफ्नी जेठीसासू अध्यक्ष रहेको संस्थासँग सम्झौता गरेको पाइएको छ । महिला ...

कात्तिक २८, २०८०

नेपाल राष्ट्र बैंकले मंगलबारका लागि तोकेको विदेशी मुद्राको विनिमयदर अनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर १३३ रुपैयाँ ०४ पैसा र बिक्रीदर १३३ रुपैयाँ ६४ पैसा रहेको छ । यसैगरी युरो एकको खरिददर १४२ रुपैयाँ १६ पै...

कात्तिक २७, २०८०

कास्कीको माछापुच्छ्रेका मीनबहादुर गुरुङ असोज २६ गते पूर्वी डोल्पादेखि मुस्ताङ हुँदै सात सय च्याङ्‍ग्रा लिएर आए ।  बागलुङसम्म आउँदा उनले जम्मा ३७ वटा मात्रै च्याङ्ग्राको व्यापार गरे । बागलुङ, पर्वत, कास्क...

कात्तिक २४, २०८०

काठमाडौंको सीतापाइलाबाट करिब ४ किलोमिटरभित्र कल्लाबारी पर्छ । ह्वाइट गुम्बा पछाडि नागार्जुन वडा नम्बर ६ मा पर्ने यो ठाउँको दृश्य निकै मनमोहक देखिन्छ ।    हुन पनि डाँडाको एक पाखो पूरै फूलैफूलल...

कहाँ चुक्यौँ हामी ?

कहाँ चुक्यौँ हामी ?

फागुन १९, २०८०

हामी सबैको आकाश एउटै छ । धर्ती एउटै छ । हावा, पानी, माटो एउटै छ । अग्नि, वायु, सूर्य एउटै छ । जन्म प्रक्रिया एउटै छ, मरण प्रक्रिया एउटै छ । जीवन प्रक्रिया एउटै छ, जीवन प्रणाली एउटै छ । मांसपेशी प्रणाली एउटै छ ...

‘कुशासन’- पवित्रतालाई समेत छायाँमा पारेको एक बदनाम शब्दावली

‘कुशासन’- पवित्रतालाई समेत छायाँमा पारेको एक बदनाम शब्दावली

फागुन १७, २०८०

हामीले सुन्दै आएको शब्द ‘कुशासन’को दुई फरक अर्थ हुन्छ । धेरैले राज्य शासनसँग जोडिएको घिनलाग्दो शब्द 'कुशासन' सुन्नुभएकै छ। पूजापाठ वा पवित्र कार्यमा बिछ्याइने कुशबाट बनेको चकटी वा आसनलाई प...

गल्ती दर्शनको सन्देश

गल्ती दर्शनको सन्देश

फागुन १२, २०८०

हामी प्रायः गल्ती गर्नु हुँदैन भन्छौँ, गल्ती हुन्छ कि भनेर डराउँछौँ । आफ्ना नानीहरूलाई पनि यस्तै शिक्षा दिन्छौँ । गल्ती गर्नु राम्रो होइन भन्छौँ, गल्ती गरे दण्ड पाइन्छ भन्ने गर्छौँ, तर गल्ती भन्ने कुरा नै त्यस्तै । नगरौँ...

x