३१ असार २०८३, बुधबार
यो साता लेबनानमा हिजबुल्लाहले प्रयोग गरेका सञ्चार उपकरण (पेजर र वाकी–टाकी आदि) विस्फोट हुँदा ३७ जनाको मृत्यु भयो भने दुई हजार नौ सयभन्दा बढी घाइते भए ।
दुई दिनसम्म भएका यी विस्फोटले इरान समर्थित उग्रवादी समूह हिजबुल्लाहलाई ठूलो धक्का पुगेको छ । उसले आफ्नो कट्टर शत्रु इजरायलमाथि आक्रमणको दोष लगाएको छ र बदला लिने प्रतिज्ञा गरेको छ ।
हिजबुल्लाहका नेता हसन नसरल्लाहले बिहीवार राष्ट्रलाई सम्बोधन गर्ने योजना बनाएका छन् । कुनै प्रतिक्रियाको सङ्केत पाउन सकियोस् भनेर धेरैले उनको भाषणलाई ध्यानपूर्वक सुन्ने आशा गिरएकाे छ ।
जानाैँ आक्रमणहरूका बारेमा:
के भयो ?
मङ्गलवार हिजबुल्लाहका कार्यकर्ताहरूले बोकेको सयौँ पेजर दक्षिण बेरुत, पूर्वी लेबनान र मुलुकको दक्षिणमा समूहको गढमा लगभग एकै समयमा विस्फोट भए ।
लेबनानका स्वास्थ्यमन्त्री फिरास अबियादले बिहीवार ती विस्फोटले दुई बालबालिकासहित कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु भएको र दुई हजार तीन सय २३ जना घाइते भएको जानकारी दिए ।
उनले उपलब्ध गराएको पछिल्लो तथ्याङ्कअनुसार बुधवार हिजबुल्लाहको नियन्त्रणमा रहेको क्षेत्रमा भएको अर्को विस्फोटको लहरमा यसपटक वाकी–टाकीहरू विस्फोट हुँदा २५ जनाको मृत्यु भयो भने ६ सय आठ जना घाइते भए ।
हिजबुल्लाहले आफ्ना २५ सदस्यको मृत्यु भएको घोषणा गरेको छ । समूहको निकट स्रोतले वाकी–टाकी विस्फोट हुँदा कम्तीमा २० सदस्यको मृत्यु भएको बताएको छ ।
एएफपीटीभी फुटेजले एउटा विस्फोटको समयमा दक्षिण बेरुतमा अघिल्लो दिन पेजर विस्फोटमा मारिएका हिजबुल्लाह लडाकूहरूको अन्त्येष्टि समारोहका क्रममा मानिसहरू आश्रय खोज्दै दौडिरहेको देखाइएको छ ।
हालैका महिनाहरूमा इजरायली आक्रमणहरूमा धेरै प्रमुख कमान्डरलाई गुमाएपछि हिजबुल्लाहलाई पहिलादेखि नै आफ्नो सञ्चारको सुरक्षालाई लिएर चिन्ता थियो ।
तर आक्रमणहरूको प्रकृतिले हिजबुल्लाहका गढहरूमा मात्र नभएर सम्पूर्ण लेबनानमा आतङ्कको भावना सिर्जना गरेको छ ।
के भनेको छ इजरायलले ?
इजरायलले आक्रमणको बारेमा कुनै टिप्पणी गरेको छैन । यद्यपि पहिलो विस्फोटको लहरअघि इजरायलले प्यालेस्टिनी लडाकू समूह हमाससँग आफ्नो युद्धको लक्ष्यलाई विस्तार गर्दै लेबनानसँगको उत्तरी मोर्चा सुरक्षित गर्ने निर्णय गरेको घोषणा गरेको थियो ।
हमासको अक्टोबर ७ को आक्रमणपछि इजरायलले हमासद्वारा बन्धक बनाइएका सयौँ मानिसलाई फिर्ता ल्याउने र हमासलाई समाप्त पार्ने प्रतिज्ञा गरेको थियो ।
अक्टोबरपछि हमासको सहयोगी हिजबुल्लाहले पनि लेबनान–इजरायल सीमामा इजरायली सेनासँग लगभग दैनिक गोलीबारी गरिरहेको छ ।
औपचारिक रूपमा युद्धको घोषणा नगरिएको भए पनि लेबनानको मोर्चामा भएका झडपहरूले लेबनानमा अधिकांश लडाकूसहित सयौँको मृत्यु भएको छ भने इजरायली पक्षमा सैनिकसहित दर्जनौँ मरेका छन् । यी झडपले दुई पक्षका हजारौँ मानिसलाई आफ्नो घर छोड्न बाध्य पारेको छ ।
इजरायली रक्षामन्त्री योभ ग्यालेन्टले बुधवार आफ्नो देशको उत्तरी सीमाका सन्दर्भमा भने, ‘गुरुत्वाकर्षणको केन्द्र उत्तरतिर बढिरहेको छ ।’
कसरी गरिएको थियो आक्रमण ?
आक्रमणहरूको प्रभावकारिता यसको असामान्य प्रकृतिबाट उत्पन्न भएको छ । यसमा हिजबुल्लाहको सञ्चार उपकरणहरूलाई हतियारमा रूपान्तरण गरिएको थियो ।
विश्लेषकहरूका अनुसार विस्फोटक सामग्रीहरू हिजबुल्लाहसम्म पुर्याउनुअघि सम्भवतः पेजरमा राखिएका थिए ।
एक सुरक्षा अधिकारीका अनुसार लेबनानी अनुसन्धानका प्रारम्भिक निष्कर्षले पेजरहरूलाई ‘ट्र्याप’ पारिएको पत्ता लगाएको छ ।
‘उपकरणहरू पूर्व–प्रोग्राम गरिएको थियो र ब्याट्रीको नजिक विस्फोटक सामग्री राखिएको थियो भन्ने डेटाले देखाउँछ,’ संवेदनशील विषयमा चर्चाका लागि नाम नछाप्ने शर्तमा ती अधिकारीले भने ।
हिजबुल्लाहसँग निकट स्रोतले नाम उल्लेख नगर्ने शर्तमा पेजरहरू ‘हालै आयात गरिएको’ र ‘स्रोतमा तोडफोड गरिएको’ जस्तो देखिएको बतायो ।
न्युयोर्क टाइम्सले बुधवार विस्फोट भएका पेजरहरू ताइवानी निर्माता गोल्ड अपोलोबाट अर्डर गरिएको रिपोर्ट गरेपछि कम्पनीले उसको पेजरको उत्पादन हङ्गेरीको साझेदार बिएसी कन्सल्टिङ केएफटीले गरेको बताएको छ ।
बुडापेस्टमा सरकारी प्रवक्ताले कम्पनी ‘हङ्गेरीमा कुनै निर्माण वा सञ्चालनस्थल नरहेको एक व्यापारिक मध्यस्थ थियो’ भनेका छन् ।
जापानी कम्पनी आइकमले बुधवारको विस्फोटमा प्रयोग भएको भनिएको वाकी–टाकी मोडेलको उत्पादन लगभग १० वर्षअघि रोकिएको जानकारी दिएको छ ।
के विस्फोटमा इजरायलको हात थियो ?
केही इजरायली मिडिया आउटलेट र विशेषज्ञले पेजर आक्रमणलाई मोसादको कारवाहीको स्पष्ट सङ्केत भनेका छन् । गुप्तचर एजेन्सी मोसाद सन् १९७० को दशकको प्रारम्भमा म्युनिख ओलम्पिकमा ११ इजरायली एथलिटको मृत्युमा संलग्न व्यक्तिहरूको प्रतिशोधपूर्ण हत्याजस्ता काम सम्पन्न गरेपछि प्रसिद्ध भएको छ ।
अमेरिकाको यहुदी राष्ट्रिय सुरक्षा संस्थानका जोन हान्नाले पेजर आक्रमणलाई ‘इजरायली गुप्तचर क्षमताको अर्को आश्चर्यचकित प्रदर्शन’ भनेका छन् ।
‘मोसादले आफ्नो सबैभन्दा खराब विरोधीहरूको सबैभन्दा संवेदनशील नेटवर्कमा गहिराइसँग प्रवेश गर्न बारम्बार क्षमता प्रदर्शन गरेको मात्र नभई उसले चाहेजस्तो सटीकता र मृत्युको अत्यधिक क्षमतासहितका अपरेसनलाई कार्यान्वयन गर्न पनि सक्षमता देखाएको छ,’ उनले भने ।
यो घटना अक्टोबर ७ को आक्रमणको लगभग एक वर्षपछि आएको हो । उक्त आक्रमणलाई रोक्न असफल भएपछि इजरायली गुप्तचर सेवाहरूलाई ठूलो धक्का दिएको थियो ।
